IV SAB/Gl 14/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Komendanta Straży Gminnej w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje Komendanta Straży Gminnej K. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 22 kwietnia 2014r.; 2) stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) wymierza organowi grzywnę w kwocie 100 złotych (słownie: tysiąc złotych); 4) zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 22 kwietnia 2014 r. K. K. zwrócił się do Komendanta Straży Gminnej w K. o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie na jego adres następujących informacji: daty spełnienia obowiązku z art. 9 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 61 ust. 4 Konstytucji RP, kopii wszystkich umów cywilnoprawnych za lata 2010- 2014, kopii budżetu Straży Gminnej w K. za lata 2010- 2014, oraz kopii sprawozdana z realizacji budżetu tej jednostki za lata 2010- 2013. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K. K. zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1, ust. 2 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej u.d.i.p.) przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem. Wniósł o zobowiązanie Komendanta Straży Gminnej w K. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., zasądzenie zadośćuczynienia w wysokości 200 zł za naruszenie jego konstytucyjnych praw oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że o udostępnienie wnioskowanej informacji zwracał się do Komendanta Straży Gminnej w K. dwukrotnie, tj. dnia 22 kwietnia 2014 r. oraz 4 września 2014 r., ale do dnia złożenia skargi żądana informacja nie została mu udzielona, co spowodowało naruszenie jego konstytucyjnych praw i uzasadnia wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości. W odpowiedzi na skargę Komendant Straży Gminnej w K. oświadczył, że żądany zakres informacji zostanie udostępniony po skompletowaniu materiałów, co nie jest sprawą prostą z uwagi na szeroki zakres wniosku. Organ zobowiązał się jednocześnie, że kopię udzielonej informacji prześle niezwłocznie na adres sądu. W piśmie procesowym z dnia 17 lutego 2015 r. K. K. poinformował, że nie otrzymał wnioskowanych informacji. Zaznaczył, że od daty złożenia pierwszego wniosku upłynęły 304 dni, natomiast od daty złożenia drugiego- 169 dni. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.) sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga K. K. zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczyć należy, iż postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu w zakresie udzielenia informacji publicznej cechuje pewna specyfika, gdyż do skutecznego wniesienia skargi nie jest wymagane wcześniejsze wezwanie danego organu do usunięcia naruszenia prawa, w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. W przypadku bowiem, gdy skarga na bezczynność dotyczy udostępnienia informacji publicznej, nie jest wymagane wcześniejsze wezwanie danego organu do usunięcia naruszenia prawa lub wniesienia zażalenia do organu wyższego stopnia w trybie k.p.a. (vide - wyrok WSA w Warszawie z 08 września 2006 r., sygn. akt II SAB/Wa 40/2006, zbiór orzeczeń Lex 265495). Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. W niniejszym postępowaniu skarżący upatruje się bezczynności organu polegającej na nie rozpoznaniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 22 kwietnia 2014 r. Wniosek o udzielenie wskazanych informacji strona skarżąca złożyła w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta w sposób kompleksowy reguluje kwestie dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 tejże ustawy. Zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Stwierdzić zatem można, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne oczywiście w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane. Mając powyższe na uwadze nie ulega wątpliwości, że informacje, o które zwrócił się do organu skarżący stanowią informację publiczną i ich udostępnianie poddane zastało reżimowi u. d. i .p. Godzi się również podnieść, że w świetle omawianej regulacji jej zakresem objęte zostały również umowy cywilnoprawne zawierane przez organy administracji w sytuacji, gdy dotyczą one spraw publicznych. Dostęp do tej kategorii informacji może zostać ograniczony jedynie na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 u. d. i . p. Realizacja prawa do informacji publicznej jest zależna od tego czy żądana przez uprawnionego informacja istotnie ma taki charakter oraz czy żądanie jej udostępnienia zostało skierowane do "władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne" i będących w posiadaniu takich informacji. Niewątpliwie Komendant Straży Gminnej należy do kategorii podmiotów wykonujących zadania publiczne toteż dysponując informacją publiczną jest zobowiązany ją udostępnić zgodnie z wnioskiem uprawnionego i ewentualnymi ograniczeniami o jakich wyżej była mowa. Podmiot zobowiązany w niniejszej sprawie nie zasłania się okolicznością, że wnioskowanej informacji nie posiada toteż żądanie jej udostępnienia zostało trafnie do niego skierowane. Milcząc zaś zobowiązany trwał w bezczynności. Komendant Straży Gminnej w K. na wniosek skarżącego nie reagował do chwili udzielenia odpowiedzi na skargę. Jego milczenie przerwała dopiera skarga do sądu administracyjnego. Przechodząc do badania, czy w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa, należy zwrócić uwagę, że rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde więc naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną. Dla uznania rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów do załatwienia sprawy, przekroczenie tych terminów musi być znaczne. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie organ przez blisko rok nie udostępnił skarżącemu informacji publicznej. Z przedstawionych wyżej względów, działając na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie drugim sentencji wyroku. W dalszej kolejności należy zauważyć, że o wymierzeniu grzywny sąd orzeka w razie uwzględnienia skargi, a więc w sytuacji, jaka wystąpiła w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lutego 2015 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2014 r. i w drugim półroczu 2014 r. (M. P. z dnia 20 lutego 2015 r. poz. 221) przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2014 r. wyniosło 3308,35 zł, a w drugim półroczu 2014 r. wyniosło 3389,90 zł. Należy tutaj zwrócić uwagę, że wysokość grzywny Sąd miarkował, uwzględniając długość pozostawania w bezczynności. W związku z powyższym, stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie trzecim sentencji wyroku. Odnosząc się do podniesionego w odpowiedzi na skargę argumentu, że skarga nie była podpisana jedynie "zapisem komputerowym – K. K." wskazać należy organowi, że za wniosek o udzielenie informacji publicznej uznać należy też przesłanie zapytania drogą elektroniczną i to nawet, gdy do jej autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej ma bowiem uproszczony i odformalizowany charakter, a osoba zadająca pytanie nie musi być nawet w pełni zidentyfikowana, nie musi bowiem wykazywać interesu prawnego, ani interesu faktycznego (art. 2 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie czwartym sentencji wyroku oparto o przepis art. 200 p.p.s.a.