IV SAB/Gl 146/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2016r. sprawy ze skargi S. Z. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. W piśmie z dnia 4 listopada 2015 r. S. Z. złożył wniosek w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm., zwanej dalej – u.d.i.p.), wskazując, że chodzi o Książkę Korespondencji Urzędowej Aresztu Śledczego w B., za pośrednictwem której Areszt Śledczy przekazuje urzędową korespondencję osadzonych, organom państwowym takim jak sądy, prokuratura czy też policja i sprecyzował, że chodzi o niżej wymienione pisma: - pismo skarżącego z dnia [...] r. adresowane do Sądu Okręgowego w B.; - pismo skarżącego z dnia [...] r. adresowane do Sądu Okręgowego w B.; - pismo z dnia [...] r. adresowane do [...] Zarządu Służby Więziennej w W.. Skarżący wskazał, że "nie interesuje go wpis w książce korespondencji urzędowej osadzonych, według której otrzymuje kwit nadania korespondencji urzędowej z podpisem Kierownika Działu Ewidencji tut. Aresztu Śledczego, lecz interesuje go wpis – informacja, kiedy ta wyżej wymieniona jego korespondencja została przekazana do właściwego organu, np. Sądu Okręgowego w B. i ta książka korespondencji jest dla niego wiążąca". Skarżący podniósł, że Dyrektor Aresztu Śledczego, zarówno w rozmowie ze skarżącym z dnia [...] r., jak i w piśmie z dnia [...] r. podał, że obecnie korespondencję, za wyjątkiem korespondencji kierowanej do prokuratur w B. i Sądu Rejonowego w B., odbiera Poczta Polska. W związku z tym skarżący podniósł, że "nasuwa się pytanie, czy dotyczy to Sądu Okręgowego w B., bo nie jest wymieniony wyżej w piśmie". W odpowiedzi na powyższy wniosek pismem z dnia 16 listopada 2015 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w B. poinformował skarżącego, że w książce korespondencji urzędowej osadzonych odnotowano następujące wpisy dotyczące wysyłki jego korespondencji: 1. w dniu [...] r. korespondencja do Sądu Okręgowego w B. (data wpływu 1 października 2015 r.), 2. w dniu [...] r. korespondencja do Sądu Okręgowego w B. (data wpływu 9 października 2015 r.), 3. w dniu [...] r. korespondencja do [...] Zarządu Służby Więziennej w W. (data wpływu 16 października 2015 r.). Ponadto Dyrektor Aresztu Śledczego w B. poinformował, że korespondencja do Sądu Okręgowego w B. jest wysyłana za pośrednictwem operatora usług pocztowych tj. Pocztę Polską. Dodatkowo organ wskazał, że data wysyłki jest równoznaczna z przekazaniem korespondencji pracownikowi Poczty Polskiej. W piśmie z dnia [...] r. skarżący – w związku z otrzymaną cytowaną wyżej odpowiedzią organu – podniósł, że "nie oczekuje żadnych informacji zawartych w Książce Korespondencji Urzędowej Osadzonych", z której ostatnio otrzymał rzekomą kserokopię strony". Wskazał, że wnosi "o wgląd, zapoznanie z dokumentacją AŚ B., na podstawie której korespondencję osadzonych (oczywiście urzędową) przekazuje się pracownikowi Poczty Polskiej za jego oczywiście stosownym pokwitowaniem" i dodał, że "Tego nie ma w/w Książce Korespondencji Urzędowej Osadzonych". W piśmie z dnia 21 stycznia 2016 r. S. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi podniósł, że od kilku miesięcy wielokrotnie zwracał się wnioskami do Dyrektora Aresztu Śledczego w B. na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej o wgląd lub ewentualną kserokopię dokumentów potwierdzających przekazywanie odpowiedniemu pracownikowi, czy to Poczty Polskiej, czy też innemu pracownikowi, korespondencji urzędowej osadzonych, skierowanej do Sądów, która posiada pieczątkę lub podpis wyżej wymienionego pracownika z datą nadania lub odbioru tej korespondencji. Skarżący wskazał, że wnosi o wgląd w rejestry czy też książki korespondencji urzędowej potwierdzające fakty albo stan prawny wynikający z prowadzonej przez Dyrektora Aresztu Śledczego ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, z których wynika data nadania i odbioru korespondencji skazanego skierowanej do Sądów. Skarżący wskazał, że pisma otrzymane od Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w żaden sposób nie potwierdzają, czy to pieczątką, czy też datą i podpisem pracownika Poczty Polskiej, kiedy korespondencja urzędowa osadzonego została wysłana do Sądu z Aresztu Śledczego. Jednocześnie skarżący podniósł, że Dyrektor Aresztu Śledczego we wszelkich pismach skierowanych do niego przekazuje "informacje ze swoich wewnętrznych rejestrów, których w żaden sposób nie można ustalić i potwierdzić fakt, datę nadania i odbioru przesyłek urzędowych osadzonych skierowanych do Sądu. Dodał również, że w pismach kierowanych do niego Dyrektor Aresztu Śledczego raz informuje, iż osoby pozbawione wolności nie mają prawa wglądu w dane gromadzone w centralnej bazie [...], innym razem przekazuje wydruk z nich. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Organ podniósł m. in., że na każde tzw. "urzędowe" pismo skarżącego, nadawane przez niego za pośrednictwem administracji Aresztu Śledczego w B. skarżący otrzymywał druk potwierdzenia nadania korespondencji, na którym widniała data faktycznego odbioru tej korespondencji od skarżącego przez upoważnionego funkcjonariusza Służby Więziennej. Dodał, że wszelkie terminy procesowe, istotne z punktu widzenia praw skarżącego i innych osób pozbawionych wolności są liczone od daty widniejącej na takim potwierdzeniu. Następnie organ wskazał, że w licznych składanych pismach skarżący domagał się poświadczenia przez Dyrektora Aresztu Śledczego w B. konkretnych dat wyjścia z Aresztu Śledczego pism kierowanych przez niego do różnych instytucji. Organ podniósł, że na prośby skarżącego w powyższym zakresie udzielał pisemnych odpowiedzi, opierając się przy tym na zapisach widniejących w dzienniku przyjmowanej i wysyłanej korespondencji prowadzonym przez sekretariat, wskazując na konkretne daty, zgodnie z treścią wniosków skarżącego. W wykonaniu Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału WSA w Gliwicach, wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi z dnia 21 stycznia 2016 r., w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez jednoznaczne wskazanie, którego wniosku dotyczy zarzucana Dyrektorowi Aresztu Śledczego w B. bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 7 marca 2016 r. wskazał, że w dniu 4 listopada 2015 r. złożył wniosek o "udostępnienie danych z książki korespondencji urzędowej Aresztu Śledczego B., który ponowił w dniu 16 listopada 2015 r." Ponadto skarżący opisał dotychczasowy przebieg wymiany pism w tej sprawie. Postanowieniem z dnia 31 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę S. Z. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jednoznaczne wskazanie, którego wniosku dotyczy zarzucana organowi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej. Jednakże pomimo tego wezwania skarżący nie udzielił odpowiedzi, która w sposób precyzyjny wskazywałaby, który wniosek skarżącego zainicjował postępowanie albowiem w piśmie z 7 marca 2016 r. opisał jedynie prowadzoną z organem korespondencję w sprawie przedłożenia rejestrów, ewidencji bądź innych danych dotyczących wysyłki i wpływu korespondencji do organu, lecz nie doprecyzował, jaki konkretnie wniosek wszczął postępowanie. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na powyższe orzeczenie, postanowieniem z dnia 22 września 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 31 marca 2016 r. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdził, że Sąd I instancji zasadnie wezwał skarżącego do sprecyzowania skargi poprzez wskazanie, którego wniosku dotyczy zarzucana organowi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej. Następnie wskazał, iż w odpowiedzi na wezwanie skarżący podał, że w dniu 4 listopada 2015 r. wystosował do Dyrektora Aresztu Śledczego w B. wniosek o udostępnienie danych z książki korespondencji urzędowej Aresztu Śledczego w B., za pośrednictwem której przekazuje się korespondencję osadzonych. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wprawdzie skarżący nie wskazał wyraźnie, iż to wniosku z dnia 4 listopada 2015 r. dotyczy skarga na bezczynność organu, jednakże z treści pisma z dnia 7 marca 2016 r. wynika, iż w ocenie strony, to ten wniosek zainicjował postępowanie w sprawie udostępnienia żądanych dokumentów. Wobec tego NSA wskazał, że treść udzielonej przez skarżącego odpowiedzi, pozwalała na ustalenie przedmiotu skargi i nadanie jej dalszego biegu, a Sąd I instancji powinien przyjąć, że przedmiotem skargi S. Z. jest bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w rozpatrzeniu wniosku z dnia 4 listopada 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślenia wymagało, że na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady – sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. Ponadto dodać należało, że według art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: - 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; - 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; - 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd – na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. – stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga – jak wskazał skarżący w jej uzasadnieniu oraz w piśmie z dnia 7 marca 2016 r. – dotyczyła bezczynności Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 4 listopada 2015 r., złożonego w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm., zwanej dalej – u.d.i.p.). Jak zatem podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym wyżej postanowieniu z dnia 22 września 2016 r., w niniejszym postępowaniu, przedmiotem skargi S. Z. jest bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w rozpatrzeniu wniosku z dnia 4 listopada 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący w piśmie z dnia 7 marca 2016 r. - stanowiącym doprecyzowanie skargi - wskazał, że w dniu 4 listopada 2015 r. złożył wniosek o "udostępnienie danych z książki korespondencji urzędowej Aresztu Śledczego B., który ponowił w dniu 16 listopada 2015 r." W wymienionym zaś piśmie z dnia 4 listopada 2015 r. skarżący wskazał, że chodzi o Książkę Korespondencji Urzędowej Aresztu Śledczego w B., za pośrednictwem której Areszt Śledczy przekazuje urzędową korespondencję osadzonych, organom państwowym takim jak sądy, prokuratura czy też policja i określił, że chodzi o przekazanie; - pisma skarżącego z dnia [...] r. adresowanego do Sądu Okręgowego w B.; - pisma skarżącego z dnia [...] r. adresowanego do Sądu Okręgowego w B.; - pisma skarżącego z dnia [...] r. adresowanego do [...] Zarządu Służby Więziennej w W. Jednocześnie we wniosku tym skarżący wskazał, że "nie interesuje go wpis w książce korespondencji urzędowej osadzonych, według której otrzymuje kwit nadania korespondencji urzędowej z podpisem Kierownika Działu Ewidencji tut. Aresztu Śledczego, lecz interesuje go wpis – informacja, kiedy ta wyżej wymieniona jego korespondencja została przekazana do właściwego organu, np. Sądu Okręgowego w B. W związku z tak sformułowanym wnioskiem, organ już w piśmie z dnia 16 listopada 2015 r. udzielił odpowiedzi zawierającej żądane informacje, tj. wskazał, w jakich datach podane we wniosku pisma zostały wysłane z Aresztu Śledczego w B. W tej kwestii organ poinformował bowiem skarżącego, że w książce korespondencji urzędowej osadzonych odnotowano następujące wpisy dotyczące wysyłki jego korespondencji: - w dniu [...] r. wysłano jego korespondencję do Sądu Okręgowego w B. (data wpływu 1 października 2015 r.), - w dniu [...] r. wysłano jego korespondencję do Sądu Okręgowego w B. (data wpływu 9 października 2015 r.), - w dniu [...] r. wysłano jego korespondencję do [...] Zarządu Służby Więziennej w W. (data wpływu 16 października 2015 r.). Co więcej - organ wskazał w cytowanym piśmie z dnia 16 listopada 2015 r., że data wysyłki jest równoznaczna z przekazaniem korespondencji pracownikowi Poczty Polskiej. Stanowiło to zatem adekwatną odpowiedź na sprecyzowanie przez skarżącego w treści wniosku, że "interesuje go wpis – informacja, kiedy ta wyżej wymieniona jego korespondencja została przekazana do właściwego organu, np. Sądu Okręgowego w B.". Ponadto odpowiedź organu została udzielona w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a więc w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W piśmie zaś z dnia 16 listopada 2015 r. skarżący – w związku z otrzymaną cytowaną wyżej odpowiedzią organu – podniósł, że "nie oczekuje żadnych informacji zawartych w Książce Korespondencji Urzędowej Osadzonych, z której ostatnio otrzymał rzekomą kserokopię strony" i wskazał, że wnosi o wgląd, zapoznanie z dokumentacją AŚ, na podstawie której korespondencję osadzonych przekazuje się pracownikowi Poczty Polskiej za jego pokwitowaniem. W powyższym zakresie podnieść zatem należało, że według cytowanej odpowiedzi organu (z dnia 16 listopada 2015 r.), wskazana przez niego w tym piśmie data wysyłki jest równoznaczna z przekazaniem korespondencji pracownikowi Poczty Polskiej. W świetle tej odpowiedzi organu, bezpodstawny jest zarzut dotyczący jego bezczynności, skoro - na podstawie posiadanego przez niego rejestru - udzielił informacji na pytanie zawarte we wniosku z dnia 4 listopada 2015 r. Zarzutu bezczynności nie może bowiem uzasadniać, niczym nie poparte przekonanie wnioskodawcy, że organ dysponuje jeszcze innymi źródłami czy zbiorami danych, niż te, które zostały wskazane w odpowiedzi organu na wniosek o udostępnienie informacji. W trybie skargi na bezczynność wyżej wymienionego organu, kontroli sądowej podlegało zatem to, czy Dyrektor Aresztu Śledczego udzielił informacji objętej wnioskiem skarżącego z dnia 4 listopada 2015 r. Natomiast – jak już była o tym mowa wyżej – organ ten już w piśmie z dnia 16 listopada 2015 r. udzielił odpowiedzi zawierającej żądane informacje, tj. wskazał, w jakich datach podane we wniosku pisma zostały wysłane z Aresztu Śledczego w B. Ponadto – jak podkreślono wyżej - organ wskazał w cytowanym piśmie z dnia 16 listopada 2015 r., że data wysyłki jest równoznaczna z przekazaniem korespondencji pracownikowi Poczty Polskiej. Stanowiło to zatem adekwatną odpowiedź na sprecyzowanie przez skarżącego w treści wniosku, że "interesuje go wpis – informacja, kiedy ta wyżej wymieniona jego korespondencja została przekazana do właściwego organu, np. Sądu Okręgowego w B.". Wobec powyższego, brak było podstaw do przyjęcia, że organ był bezczynny. Podkreślenia wymagało, że w piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadził postępowanie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r. o sygn. akt SAB/Wr 66/09; wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r. o sygn. akt I SAB 60/99; publ. OSP 2000, nr 6, poz. 87). Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania w załatwieniu sprawy administracyjnej, a w tym przypadku - w udzieleniu informacji objętych wnioskiem skarżącego z dnia 4 listopada 2015 r. W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że zarzut dotyczący bezczynności organu w zakresie przedmiotowego wniosku, nie zasługiwał na uwzględnienie, a w konsekwencji – na podstawie art. 151 P.p.s.a. – skargę należało oddalić.