IV SAB/Gl 149/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant specjalista Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2016 r. sprawy ze skargi K.M. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje Prezesa Sądu Okręgowego w G. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 28 października 2015 r. w terminie 14 dni; 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4) w pozostałym zakresie oddala skargę; 5) zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego w G. na rzecz skarżącego kwotę 19, 20 zł (słownie: dziewiętnaście złotych 20/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania We wniosku z dnia 28 października 2015 r., złożonym przy użyciu platformy ePUAP skarżący K. M. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w G. (zwanego dalej również organem) o udostępnienie treści sentencji postanowienia Sądu Okręgowego w G. kończącego postępowanie w sprawie o sygn. akt III S 123/15, w którym K. K. skarżył przewlekłość postępowania w sprawie o sygn. [...] prowadzonej przed Sądem Rejonowym w R. oraz o podanie podstawy prawnej, na której w dniu 28 października 2015 r. o godz. 8:00 kierownik sekretariatu Wydziału III Cywilnego - Odwoławczego Sądu Okręgowego w G. pani I. O. odmówiła skarżącemu udzielenia informacji na temat treści w/w orzeczenia, a także o podanie wszystkich przyczyn, dla których wydanie w/w orzeczenia nastąpiło cztery miesiące po złożeniu przez pozwanego skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Jako podstawę prawną wniosku skarżący wskazał przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W piśmie z dnia 17 listopada 2015 r. K. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w G. w sprawie udostępnienia informacji i danych publicznych. Wniósł o zobowiązanie Prezesa Sądu Okręgowego w G. do udostępnienia wszystkich informacji i danych, o których mowa we wniosku z dnia 28 października 2015 r., w terminie trzech dni od wydania wyroku przez sąd oraz o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i o wydanie orzeczenia w przedmiocie obowiązku udostępnienia przez organ wszystkich informacji i danych, o których mowa we wniosku z dnia 28 października 2015 r., a także o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 18 917 zł. i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że przedmiotowy wniosek został złożony w dniu 28 października 2015 r. przy użyciu platformy ePUAP i tego samego dnia został przedłożony organowi tj. wpłynął do elektronicznej skrzynki podawczej Sądu Okręgowego w G. Podniósł, że do dnia wniesienia niniejszej skargi Prezes Sądu Okręgowego w G., nie udostępnił informacji i danych publicznych w sposób przewidziany prawem ani nie poinformował w tym terminie o powodach opóźnienia, jak również nie poinformował o terminie, w jakim udostępni informacje i dane. Podkreślił, że od złożenia w/w wniosku upłynęło już 20 dni, a organ nie dokonał żadnej z czynności przewidzianych w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej ani nie wydał decyzji, o której mowa w art. 16 tej ustawy, a także nie zawiadomił wnioskodawcy o zajściu jakichkolwiek okoliczności uniemożliwiających udostępnienie informacji i danych. Skarżący podniósł, że charakter bezczynności jest o tyle poważny, że dopuścił się jej Prezes Sądu Okręgowego, czyli organ sprawujący władzę sądowniczą i ta okoliczność uzasadnia przyznanie mu od organu sumy pieniężnej w wysokości wskazanej w skardze. Wskazał także, że treść orzeczenia sądu stanowi informację o sprawach publicznych, jest rodzajem informacji dotyczącej treści i postaci dokumentów urzędowych. Dodał, że wniosek kierowany do sądu oraz inne znajdujące się w aktach sprawy sądowej dokumenty, mieszczą się w pojęciu "stanu przyjmowania, załatwiania lub rozstrzygania spraw", zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w G. wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu wskazał, że po stronie organu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej nie zaktualizował się obowiązek ustosunkowania się do wniosku, gdyż w dniu 28 października 2015 r., skarżący nie złożył za pośrednictwem platformy ePUAP jakiegokolwiek wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Organ podkreślił, że tego dnia przez platformę ePUAP skarżący nie złożył żadnego wniosku oraz, że w tym dniu została przedłożona przez platformę ePUAP korespondencja w innym zakresie, złożona przez innego wnioskodawcę. W piśmie z dnia 23 grudnia 2015 r. skarżący przedłożył wydruk z systemu ePUAP wniosku z dnia 28 października 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej, złożonego do elektronicznej skrzynki podawczej Sądu Okręgowego w G. oraz wydruk z systemu ePUAP Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia z dnia 28 października 2015 r. o identyfikatorze [...], dotyczącego przedłożenia organowi wniosku z dnia 28 października 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej. W piśmie z dnia 12 maja 2016 r. skarżący przedłożył odpowiedź Ministerstwa Cyfryzacji z dnia 27 kwietnia 2016 r. zawierającą potwierdzenie prawdziwości Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia z dnia 28 października 2015 r. dotyczącego wpływu pisma K. M. do ESP Sądu Okręgowego w G. Do pisma Ministerstwa Cyfryzacji została dołączona wizualizacja pisma, którego dotyczy przedmiotowe UPP. Na rozprawie skarżący podtrzymał skargę i dodał, że do dnia rozprawy Prezes Sądu Okręgowego w G. nie udzielił mu żądanej informacji, ani nie podjął żadnych czynności przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Podkreślił, że pismo Ministerstwa Cyfryzacji wyraźnie przesądza, że jego wniosek wpłynął do Sądu Okręgowego. Ponadto podniósł, że platforma ePUAP jest tak skonstruowana, że w jego opinii istnieje możliwość wygenerowania wydruku z pominięciem niektórych informacji. Pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę. Jednocześnie podniósł, że tylko pkt 1 wniosku skarżącego można traktować jako wniosek o informację publiczną, a pozostałe punkty wniosku, w jego opinii, nie dotyczą informacji publicznej. Ponadto wskazał, że fizycznie wniosek do Sądu nie wpłynął. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślenia wymagało, że na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. W art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. zostały zaś wymienione – inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto dodać należało, że według art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: - 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; - 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; - 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd – na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie, dotyczyła bezczynności Prezesa Sądu Okręgowego w G. w zakresie wniosku skarżącego z dnia 28 października 2015 r., w którym jako podstawa prawna żądania - zostały wskazane przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 z późn. zm.). Skarżący przedłożył wydruk z systemu ePUAP wniosku z dnia 28 października 2015 r., zatytułowanego jako "Wniosek o udostępnienie informacji publicznej", złożonego do elektronicznej skrzynki podawczej Sądu Okręgowego w G. oraz wydruk z systemu ePUAP Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia z dnia 28 października 2015 r. o identyfikatorze[...], dotyczącego przedłożenia organowi wniosku z dnia 28 października 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej. Ponadto przedłożył odpowiedź Ministerstwa Cyfryzacji z dnia 27 kwietnia 2016 r. zawierającą potwierdzenie prawdziwości Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia z dnia 28 października 2015 r. dotyczącego wpływu pisma K. M. do ESP Sądu Okręgowego w G. Z tego powodu nie zasługiwały na uwzględnienie twierdzenia organu, że po jego stronie nie zaktualizował się obowiązek ustosunkowania się do wniosku, gdyż w dniu 28 października 2015 r., skarżący nie złożył za pośrednictwem platformy ePUAP żadnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Przedstawione przez skarżącego wydruki z systemu ePUAP oraz potwierdzenie przez Ministra Cyfryzacji prawdziwości Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia z dnia 28 października 2015 r., wskazują w sposób nie budzący wątpliwości, że przedmiotowy wniosek został złożony w tym dniu przy użyciu platformy ePUAP. W związku z tym stwierdzić należało, że Prezes Sądu Okręgowego w G. – w zakresie wniosku skarżącego z dnia 28 października 2015 r., którego dotyczyła skarga w niniejszej sprawie - dopuścił się bezczynności. Nie udzielił bowiem żadnej odpowiedzi na powyższy wniosek. Natomiast odrębną kwestię stanowią przyczyny tego, że wniosek złożony przy użyciu platformy ePUAP (co zostało potwierdzone przez Ministerstwo Cyfryzacji), nie znalazł się w przedłożonym przez organ "wydruku z platformy ePUAP, przedstawiającym korespondencję jaka wpłynęła do Sądu Okręgowego w G. za pośrednictwem tej platformy w okresie od 9 kwietnia 2015 r. do 1 grudnia 2015 r." Ustalenie tych przyczyn przekracza ramy rozpoznania skargi w niniejszej sprawie – wystarczające jest bowiem stwierdzenie, że są to przyczyny z zakresu – szeroko rozumianego - technicznego funkcjonowania elektronicznej skrzynki podawczej Sądu Okręgowego w G., a więc takie, które wystąpiły po stronie organu i dlatego uzasadniają stwierdzenie, że miała miejsce bezczynność tego organu. W związku z tym, na podstawie cytowanego wyżej art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd zobowiązał Prezesa Sądu Okręgowego w G. do załatwienia - w terminie 14 dni - wniosku skarżącego zawartego w piśmie z dnia 28 października 2015 r. W tym zakresie wskazać zatem należało, że w razie stwierdzenia, że wnioskowane informacje (lub ich część) nie należą do kategorii informacji publicznych, wymieniony organ jest zobowiązany do powiadomienia o tym wnioskodawcy. Natomiast w przypadku, gdy wniosek dotyczy informacji publicznych, organ powinien – albo udostępnić je w drodze czynności materialnotechnicznej; albo – na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej - w drodze decyzji - odmówić udostępnienia informacji publicznej bądź umorzyć postępowanie o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 tej ustawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w G., nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W przedstawionych wyżej, szczególnych okolicznościach, zaistniały bowiem podstawy do przyjęcia oceny, że bezczynność ta była konsekwencją nieprawidłowości w zakresie technicznego funkcjonowania elektronicznej skrzynki podawczej Sądu Okręgowego w G. Natomiast co do oddalenia skargi w pozostałej części, podnieść należało, że przyznanie – na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. - od organu na rzecz skarżącego, jakiejkolwiek sumy pieniężnej może nastąpić tylko w wyjątkowej sytuacji, w której szczególne okoliczności sprawy przemawiają za tym, że samo zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, może nie być wystarczające dla zdyscyplinowania organu, a właśnie to jest celem skargi na bezczynność. W niniejszej sprawie, takie okoliczności nie wystąpiły, co wynika z przedstawionych wyżej rozważań. Podstawę oddalenia skargi w tej części stanowił art. 151 P.p.s.a. Ponadto zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego kosztów postępowania, na które składały się koszty przejazdu skarżącego celem stawiennictwa na rozprawie w dniach [...] i [...] Brak było bowiem podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku skarżącego w pozostałej części, tj. dotyczącej zwrotu kosztów przejazdu skarżącego do siedziby Sądu w celu przedłożenia pism oraz zwrotu kosztów opłat pocztowych. Podkreślenia bowiem wymagało, że – jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 października 2010 r. - katalog niezbędnych kosztów postępowania wskazany w art. 205 P.p.s.a. ma charakter wiążący i wyczerpujący. W tej sytuacji, wykraczające poza zakres tego katalogu koszty związane z prowadzeniem korespondencji oraz opłaty ponoszone przez stronę przy uiszczaniu wpisów sądowych, nie mogły podlegać zasądzeniu czy też zwrotowi na rzecz skarżących (postanowienie NSA w sprawie o sygn. akt II OSK 1490/09, publ. LEX nr 743273). Z postanowienia tego wynika również, że koszty przejazdów do sądu podlegają uwzględnieniu, jeśli wiążą się ze stawiennictwem na rozprawie.