IV SAB/Gl 150/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-10-18

Skład orzekający: Szczepan Prax, Małgorzata Walentek, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych za granicą, i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, ponieważ decyzja została wydana z opóźnieniem w stosunku do ustawowych terminów. Jednakże, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę specyfikę spraw, podejmowane przez organ działania wyjaśniające oraz fakt wydania ostatecznie pozytywnej dla skarżącej decyzji. W związku z tym, sąd odmówił przyznania skarżącej sumy pieniężnej i umorzył postępowanie w pozostałym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżąca B.B. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Katowicach w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych za granicą. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Wniosek o zwrot kosztów został złożony w czerwcu 2017 r., a uzupełniony w lutym 2018 r. Decyzja została wydana dopiero w czerwcu 2018 r., co stanowiło znaczące przekroczenie ustawowych terminów. Pełnomocnik skarżącej wniósł ponaglenie do Prezesa NFZ, który uznał je za uzasadnione, stwierdzając bezczynność organu, ale nie rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności oraz że bezczynność ta, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) odmawia przyznania skarżącej sumy pieniężnej; 3) umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 4) oddala wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi B. B. na bezczynność Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Katowicach w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych za granicą 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności oraz że bezczynność ta, nie miała miejsca z rażącym naruszenie prawa; 2) odmawia przyznania skarżącej sumy pieniężnej; 3) umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 4) oddala wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W skardze z dnia 15 czerwca 2018 r. (z datą wpływu do organu 23 czerwca 2018 r.) skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca B.B., reprezentowana przez adwokata R.R., zarzuciła Dyrektorowi Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Katowicach bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych za granicą zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 8, 12, 35 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j..: Dz. U, z 2016 r. poz. 23 z późn. zm. – dalej "K.p.a."); 2. naruszenie art. 42d ust 15 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1793 z późn. zm. – dalej "ustawa o świadczeniach") Wniosła o stwierdzenie w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a., że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od organu na rzecz skarżącego odpowiedniej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że w dniu 23 czerwca 2018 r. skarżąca, złożyła wniosek o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielonych na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej, na podstawie art. 42b ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Wniosek ten był złożony prawidłowo i zawierał wszystkie ustawowo wymagane dane, a braki w dokumentacji zostały uzupełnione w terminie wyznaczonym w tym celu. Mimo tego organ nie rozpoznał sprawy w terminie to jest do dnia 23 sierpnia 2018 r. Pismem z dnia 12 kwietnia pełnomocnik skarżącej- adwokat R.R.- wniósł do Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia ponaglenie na przewlekłe prowadzenie sprawy oraz niezałatwienie sprawy w terminie. W ponagleniu tym wystąpił o stwierdzenie przewlekłości postępowania oraz o wyznaczenie organowi pierwszej instancji terminu, w którym rozpoznany zostanie wniosek o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielanych na terytorium innego niż Rzeczypospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. W motywach podniesiono, że przedmiotowy wniosek pomimo upływu tak długiego okresu nie został rozpoznany. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] wydanym na podstawie art. 37 § 6 K.p.a. uznał, że ponaglenie na bezczynność prowadzonego postępowania za uzasadnione, stwierdził, iż niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa, zobowiązał Dyrektora Śląskiego Oddziału NFZ do wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie i podjęcia środków zapobiegającym naruszaniu terminów załatwienia spraw w przyszłości oraz wyznaczył Dyrektorowi Śląskiego Oddziału NFZ termin do załatwienia sprawy do dnia 11 czerwca 2018 r. W rozbudowanych motywach podkreślił, że ponaglenie jest zasadne, a winę za niezałatwienie sprawy w terminie ponosi Dyrektor Oddziału, jednakże podejmowane przez ten organ administracji działania zmierzające do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy pozwoliły uznać, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Następstwem tego stało się przekroczenie terminu wynikającego z postanowień ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1938 ze zm.). Wskazał, że Dyrektor Śląskiego Oddziału NFZ stosownie do art. 36 K.p.a., zawiadamiał stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie, każdorazowo wskazał przyczynę niezałatwienia sprawy w terminie oraz pouczał o prawie wniesienia ponaglenia. Ostatecznie, dnia [...]r. wypełniając zobowiązanie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zawarte w pkt 4 postanowienia z dnia [...]roku nr [...] Dyrektor Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach wydał decyzję nr [...]. Powyższe nie zmienia jednak faktu, że w trakcie prowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania organ nie podejmował żadnych czynności mających na celu jego merytoryczne zakończenie pozostając w bezczynności praktycznie przez cały czas jego trwania, co pozwala stwierdzić, że naruszenie przepisów dotyczących terminów miało charakter rażący. Narodowy Fundusz Zdrowia Śląski Oddział Wojewódzki w Katowicach w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, a w motywach przedstawił przebieg czynności podejmowanych przez organ i doszedł do przekonania, że w sprawie tej nie można mówić o bezczynności organu. Stwierdził, że brak jest wystąpienia przesłanek rażącego naruszenia prawa w działaniach podejmowanych przez organ. Podkreślił, że w niniejszej sprawie organ wielokrotnie wzywał stronę do wyjaśnienia okoliczności takich jak: wyjaśnienia rozbieżności dotyczącej terminu udzielenia świadczenia, do dostarczenia właściwego pełnomocnictwa, do dostarczenia od świadczeniodawcy wykonującego świadczenie informacji czy udzielenie świadczenia stomatologicznego w znieczuleniu ogólnym wynikało ze wskazań medycznych oraz informacji umożliwiających zidentyfikowanie procedur ICD-9. Zwrócił uwagę na specyfikę oraz trudności zidentyfikowane przy procedowaniu wniosków o zwrot kosztów świadczeń udzielonych na podstawie art 42b ustawy o świadczeniach, w szczególności świadczeń stomatologicznych. Organ wskazał, że w 2017 r. wpłynęło do Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ 5762 wniosków o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych poza granicami kraju, w oparciu o powołane wyżej przepisy. W konsekwencji wydano 5714 decyzji administracyjnych (stan na listopad 2017r.). Z zakresu świadczeń stomatologicznych udzielonych osobom niepełnosprawnym wpłynęło 517 wniosków, opiewających na kwotę 1. 685 296,92 zł . Nadto, od początku 2018 r. do Śląskiego Oddziału NFZ wpłynęło 3085 wniosków o zwrot kosztów świadczeń, z czego 195 wniosków dotyczyło świadczeń stomatologicznych. Wnioski te dotyczyły świadczeń udzielonych w znieczuleniu ogólnym, osobom niepełnosprawnym, najczęściej zamieszkującym w domach pomocy społecznej, osobom ubezwłasnowolnionym częściowo lub całkowicie. Dalej wskazał, że w toku rozpatrywania wniosków organ badał czy udzielanie świadczenia ogólnostomatologicznego w znieczuleniu ogólnym wynikało ze wskazań medycznych oraz jakie były to wskazania. Działania organu wpłynęły na wydłużenie prowadzonego postępowania lecz miały istotne znaczenie dla ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy. Podkreślił, że w dniu [...]r. wydana została decyzja na rzecz skarżącej, mocą której zwrócono koszty leczenia za świadczenia opieki zdrowotnej z zakresu stomatologii udzielone [...]r. na terytorium [...]. Zauważył, że instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. –dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 p.p.s.a., a więc także na bezczynność organu w wydaniu decyzji lub właściwego postanowienia. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym trybie. Na zasadzie art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wnioskiem z 23 czerwca 2017 r. złożonym do Narodowego Funduszu Zdrowia Śląski Oddział Wojewódzki w Katowicach wystąpiła o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielanymi na terytorium innego niż Rzeczypospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej, a w tym przypadku na terytorium [...]. Wniosek ten został rozpoznany decyzją wskazanego powyżej organu wydaną w dniu [...]r. Natomiast skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z dnia 15 czerwca 2018 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność organu administracji w zakresie rozpoznania wymienionego powyżej wniosku. Skuteczność wniesienia skargi na bezczynność organu w zakresie wydania decyzji administracyjnej zależna jest od tego czy stosownie do postanowień art. 52 § 1 p.p.s.a. skarżąca przed jej wniesieniem wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia. Po myśli art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłość jego działania można wnieść w każdym czasie po uprzednim wniesieniu ponaglenia do organu wyższego stopnia. W zakresie objętym przedmiotem postępowania zastosowanie znajduje art. 37 K.p.a., który przewiduje iż na niezałatwienie sprawy w terminie, stronie postępowania administracyjnego służy prawo wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej pismem z 12 kwietnia 2018 r. wniósł ponaglenie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, który postanowieniem z dnia [...]r. uznał ponaglenie za uzasadnione. W konsekwencji uznać należy, że w sprawie tej dopełnione zostały wymogi formalne umożliwiające wniesienie skargi do sądu administracyjnego, a tym samym skarga ta może podlegać rozpoznaniu merytorycznemu. Materialnoprawną podstawę działania wyżej wymienionego organu administracji stanowią przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1793), zwanej dalej w skrócie "ustawą"). Zgodnie z art. 42a pkt 1 ustawy Fundusz finansuje koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych poza granicami kraju na zasadzie zwrotu kosztów, o którym mowa w art. 42b. Następnie art. 42b ust. 1 ustawy stanowi, że świadczeniobiorca jest uprawniony do otrzymania od Funduszu zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zwanego dalej "zwrotem kosztów". Natomiast według art. 15 ust. 2 pkt 7 ustawy świadczeniobiorcy przysługują świadczenia gwarantowane z zakresu leczenia stomatologicznego. Ponadto art. 42d ust. 1 ustawy mówi, że decyzję administracyjną w sprawie zwrotu kosztów wydaje, na wniosek świadczeniobiorcy lub jego przedstawiciela ustawowego, zwany dalej "wnioskiem o zwrot kosztów", dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie zgodnie z art. 42d ust. 12 - ust. 17 oraz ust. 19 ustawy wniosek o zwrot kosztów składa się w terminie 6 miesięcy od dnia wystawienia rachunku za świadczenie opieki zdrowotnej, którego dotyczy ten wniosek. W przypadku gdy rozpatrzenie wniosku o zwrot kosztów nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, decyzję, o której mowa w ust. 1 albo 2, wydaje się w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania. Jednakże w razie gdy rozpatrzenie wniosku o zwrot kosztów wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1 i 2, następuje w terminie 60 dni od dnia wszczęcia postępowania. Natomiast w razie gdy postępowanie wyjaśniające wymaga uzupełnienia przez świadczeniobiorcę albo jego przedstawiciela ustawowego wniosku o zwrot kosztów lub prowadzenia korespondencji z instytucją krajową, do tego terminu nie wlicza się okresu: 1) od dnia wezwania do uzupełnienia wniosku do dnia otrzymania tego uzupełnienia przez oddział wojewódzki Funduszu albo do dnia bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego na uzupełnienie wniosku o zwrot kosztów; 2) od dnia wysłania zapytania do instytucji krajowej do dnia otrzymania przez oddział wojewódzki Funduszu odpowiedzi tej instytucji. Ponadto w razie gdy rozpatrzenie wniosku o zwrot kosztów wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przy udziale krajowego punktu kontaktowego do spraw transgranicznej opieki zdrowotnej, działającego w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej, zwrot kosztów albo wydanie decyzji odmawiającej zwrotu kosztów następuje w terminie 6 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jeżeli w powyższym terminie nie dokonano ustaleń pozwalających na jednoznaczne określenie kwoty zwrotu kosztów należnej świadczeniobiorcy, zwrot kosztów następuje niezwłocznie po upływie tego terminu w wysokości odpowiadającej kwocie, którą należy uznać w danym przypadku za najbardziej prawdopodobną podstawę zwrotu kosztów. W postępowaniu wątpliwości rozstrzyga się na korzyść świadczeniobiorcy. Rozpoczęcie rozpatrywania wniosków o zwrot kosztów następuje zgodnie z kolejnością wpływu do właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu. Zwrot kosztów następuje w terminie 7 dni od dnia powzięcia przez oddział wojewódzki Funduszu wiadomości o tym, że decyzja, o której mowa w ust. 1, stała się ostateczna, z zastrzeżeniem art. 42h ust. 1. Natomiast od decyzji, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługuje odwołanie do Prezesa Funduszu. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, "Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym", Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Tak rozumiana bezczynność oznacza naruszenie prawa obywatela UE do dobrej administracji. Prawo do dobrej administracji wynika z treści art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE. z 2007 r. Nr C 303 s. 1). Jednym z fundamentalnych elementów tego prawa jest w myśl art. 41 ust. 1 tej Karty, prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii. W aktualnym stanie prawnym naruszenie przepisów dotyczących terminowego załatwienia spraw może być traktowane jako "bezczynność" lub "przewlekłość postępowania". Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2013 r. sygn. II OSK 891/13, interpretacja tych pojęć wymaga przyjęcia założenia, że obie instytucje dotyczą różnych kategorii naruszeń prawa. W postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skargi na przewlekłość postępowania organu, przedmiotem sądowej kontroli jest ocena podejmowanych w toku postępowania działań organu pod kątem zachowania należytej staranności w organizowaniu i prowadzeniu tego postępowania w taki sposób, aby doprowadziło ono w rozsądnym terminie do merytorycznego załatwienia sprawy. Bezczynność i przewlekłość postępowania to terminy o podobnym, ale nie tożsamym znaczeniu. W orzecznictwie przyjmuje się, że o bezczynności organu można mówić wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia sprawy, w określonej formie i w określonym czasie, będąc do tego właściwym z mocy stosownych przepisów. Instytucja skargi na bezczynność ma więc doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Skoro zatem wniosek o zwrot kosztów wpłynął do organu w dniu 23 czerwca 2017 r., a strona uzupełniła wniosek w dniu 8 lutego 2018 r. to tym samym decyzja winna zostać wydana do dnia 9 kwietnia 2018 r. W rozpoznawanej sprawie decyzja taka wydana została [...]r. a zatem cztery miesiące po upływie terminu wynikającego z treści art. 42d ust. 15 ustawy o świadczeniach. W tym miejscu należy wskazać, że długotrwałość postępowania administracyjnego wynikała z ilości spraw oraz ich specyfiki. Sądowi jest wiadome z urzędu, na podstawie oświadczenia pełnomocnika organu, że w 2017 r. wpłynęło do Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ 5762 wniosków o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych poza granicami kraju. Nadto, od początku 2018 r. do Śląskiego Oddziału NFZ wpłynęło 3085 wniosków o zwrot kosztów świadczeń, z czego 195 wniosków dotyczyło świadczeń stomatologicznych. Jednocześnie pełnomocnik wyjaśniła, że organ pismem z dnia 3 października 2016 r. złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa określonego w art. 286 § 1 oraz art 270 kodeksu karnego. W zawiadomieniu wskazano w szczególności, iż powodem jego złożenia były wątpliwości czy świadczenia zostały dzielone na terytorium [...] (czy miał miejsce element transgraniczny, co jest warunkiem ubiegania się o zwrot kosztów) oraz to czy pacjenci ponoszą koszty udzielonych świadczeń (czy też ma miejsce próba rozliczania tych kosztów bezpośrednio z Narodowym Funduszem Zdrowia), oraz wszystkie inne okoliczności, które pojawiły się na etapie procedowania spraw. Wskazane okoliczności powodowały, że wpływanie kolejnych wniosków o zwrot poniesionych kosztów świadczeń- w szczególności świadczeń stomatologicznych udzielonych osobom niepełnosprawnym w znieczuleniu ogólnym poprzedzone było dogłębną analizą każdej indywidualnej sprawy. Zauważyć należy przy tym, że z rażącym naruszeniem prawa spotykamy się wówczas, gdy organ administracji dopuści się naruszenia obowiązujących przepisów prawa i to w takim stopniu, który nie jest możliwy do pogodzenia z zasadami funkcjonowania demokratycznego państwa prawa. W przedmiotowej sprawie organ administracji pierwszej instancji od momentu wszczęcia postępowania podejmuje działania zmierzające do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. W tym zakresie kieruje on do skarżącej szereg pism, w których domaga się uzupełnienia złożonego wniosku. W świetle tego ustalenia nie można podzielić stanowiska prezentowanego przez pełnomocnika skarżącej, że organ dopuszczał się rażącego naruszenia prawa, ponieważ w ocenie składu orzekającego wskazany organ dołączał do akt prowadzonego postępowania dokumenty, które winny stanowić odpowiedź na jego wezwanie, jednakże obarczone były one istotną ułomnością. Zatem podejmowanie działań na rzecz skarżącej nie może być uznawane za rażące naruszanie prawa. Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącej żądanej sumy pieniężnej (art. 149 § 2 p.p.sa.). Zauważyć należy, że środek ten ma charakter fakultatywny, a wobec postawy organu, który wydał ostatecznie pozytywną dla skarżącej decyzję zastosowanie dolegliwości pieniężnej nie jest uzasadnione Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że organ pierwszej instancji decyzją z [...]r rozpoznał wniosek skarżącej o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielanymi na terytorium innego niż Rzeczypospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. W konsekwencji bezprzedmiotowe jest przewidziane w art. 149 § 1 p.p.s.a zobowiązanie organu do wydania stosownego rozstrzygnięcia, a tym samym wyczerpana została przesłanka bezprzedmiotowości postępowania przewidziana treścią art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W świetle powyższego należało orzec jak w pkt trzecim niniejszego wyroku. Pełnomocnik skarżącej wystąpił również o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. O kosztach postępowania, orzeczono na podstawie art. 206 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem prawnym Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. W przedmiotowej sprawie Sąd odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania z tego powodu, że przed tutejszym Sądem prowadzona jest duża liczba spraw o podobnym charakterze, w których skarżący są reprezentowani przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika, a sporządzane w tych sprawach pisma procesowe są praktycznie tożsame, gdyż różnią się jedynie terminami w jakich dokonywane są określone czynności procesowe. Tym samym udział profesjonalnego pełnomocnika w przedmiotowej sprawie ograniczył się do dostosowania przygotowanego pisma procesowego do specyfiki tej sprawy. Przy podejmowaniu tego rozstrzygnięcia Sąd miał na uwadze to, że w części skarga została oddalona, a tym samym wyczerpana została przesłanka odstąpienia od zasądzenia kosztów postępowania w całości. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło