IV SAB/Gl 152/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2015r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej 1) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) oddala wniosek o wymierzenie grzywny; 3) w pozostałym zakresie umarza postępowanie; 4) zasądza od Wójta Gminy M. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. M.P. w dniu [...] zwrócił się do Wójta Gminy M. za pośrednictwem poczty elektronicznej o udostępnienie informacji publicznej, czy Urząd Gminy M. zlecał organizację szkolenia dla radnych gminnych, pracowników urzędu przez dr E. B. Jeśli tak, to prosił o udostępnienie informacji kiedy takowe szkolenie miało miejsce, kto w nim uczestniczył oraz jaki był koszt tego szkolenia. Prosił nadto o udostępnienie kopii faktury. Wskazał, że oczekuje odpowiedzi pod wskazanym adresem elektronicznym. Pismem z dnia [...] skarżący M.P. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Wójta Gminy M. w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Domagał się zobowiązania Wójta Gminy M. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu skarżący wskazał m.in., że do dnia złożenia skargi organ administracji publicznej nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 pkt. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14 dniowy termin zapisany art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podkreślił, że prawo złożenia tej skargi nie wymaga wyczerpania środków zaskarżenia. Wskazywał, że nawet wydanie przez organ administracyjny na dzień orzekania przez Sąd żądanego rozstrzygnięcia sprawy, co czyni z natury rzeczy niemożliwymi zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie oceny, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważania, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny. Przywołał nadto orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy M. wniósł o jej oddalenie, albowiem w dniu [...], pismem Nr [...] udzielił wnioskowanej informacji. Podniósł, że zwłoka w udzieleniu odpowiedzi wynikła z tego, że organ otrzymuje codziennie "ogrom" wiadomości e-mail i nie jest w stanie wywiązać się w terminie z odpowiedziami na wnioski. Pismem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił do organu m.in. o nadesłanie dowodu doręczenia stronie skarżącej pisma organu z dnia [...] Nr [...]. W odpowiedzi na to pismo, przy piśmie z dnia [...] organ przesłał Sądowi dokument potwierdzający przesłanie pisma organu z dnia [...], Nr [...] droga elektroniczną na adres [...] w dacie [...]. Dokument nosi nazwę "Successful Mail Delivery Report", jako jego wystawca widnieje “[...] (Mail Delivery System)". W piśmie procesowym z dnia [...] skarżący wskazał, że nie otrzymał odpowiedzi na swój wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej w skrócie: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a p.p.s.a., w tym aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Odnosząc to do niniejszej sprawy wskazać trzeba, że strona skarżąca w swojej skardze domagała się po pierwsze udzielenia wnioskowanej informacji, a po drugie wymierzenia organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadził postępowanie jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r. o sygn. akt IV SAB/Wr 66/09; wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r. o sygn. akt I SAB 60/99; publ. OSP 2000, nr 6, poz. 87). Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Zgodnie z utrwalonym i jednolitym poglądem orzecznictwa i doktryny dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Podmiot, do którego złożono wniosek, jeśli wniosek ten dotyczy informacji publicznej, powinien albo udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.), albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Możliwe jest także umorzenie postępowania w drodze decyzji w trybie art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W rozpatrywanej sprawie jest poza sporem, że Wójt Gminy M. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p., co więcej informacje o udostępnienie których strona skarżąca wystąpiła, mieszczą się w katalogu informacji publicznych określonych w art. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p. Jak wynika z przekazanych Sądowi akt do dnia wniesienia skargi zobowiązany organ nie załatwił sprawy. Nie udzielił żądanych informacji. Nie wydał też decyzji o odmowie udzielenia informacji ani też nie przekazał adresatowi wniosku pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nie jest to informacja publiczna, nie dysponuje informacją albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać. Dopiero po wpływie skargi organ podjął czynności mające na celu załatwienie wniosku i pismem z dnia [...] udzielił stronie skarżącej odpowiedzi wniosek. Jednocześnie skoro wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej został już załatwiony, to postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe i podlega w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., co orzeczono w punkcie 3 sentencji niniejszego wyroku. Niewątpliwie organ przekroczył termin do załatwienia sprawy (liczony od wpływu wniosku do organu), jednakże okoliczności powyższe nie wystarczają do uznania, że przekroczenie terminu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie sposób zauważyć bowiem, że organ wytłumaczył swoje opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi na wniosek skarżącego. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu lekceważenia wnioskodawcy, czy też innych naruszeń prawa. Wobec tego na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a, orzeczono jak w punkcie 1 sentencji. Z tych samych powodów Sąd uznał, że nie zachodziła potrzeba wymierzenia organowi na mocy art. 149 § 2 P.p.s.a. grzywny – pkt 2 sentencji. Natomiast o kosztach postępowania orzeczono, na podstawie art. 200 P.p.s.a w punkcie 4 sentencji.