IV SAB/Gl 153/15

WyrokWSA w Gliwicach2016-02-17

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kozicka, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania zasiłku celowego, naruszając przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące terminów załatwiania spraw?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. jest nieuzasadniony. Postępowanie, choć trwało niespełna trzy miesiące, nie wykazało cech nieefektywności, pozorności czy zbędnej zwłoki. Organ podjął wszelkie niezbędne czynności, w tym postępowanie wyjaśniające i umożliwienie stronie czynnego udziału, zgodnie z przepisami Kpa, a ewentualne opóźnienia wynikały z przyczyn niezależnych od organu lub z winy strony.
Stan faktyczny
Strona K.M. złożyła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w sprawie dotyczącej zasiłku celowego. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Kpa dotyczących terminów załatwiania spraw, wskazując na opóźnienia w przekazaniu odwołania przez organ pierwszej instancji oraz w rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że postępowanie było prowadzone zgodnie z prawem, a wszelkie czynności były niezbędne do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2016 r. sprawy ze skargi K.M. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Pismem z dnia 16 listopada 2015 r. K.M., po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 27 października 2015 r., złożył skargę na przewlekłość prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postępowania odwoławczego zakończonego decyzją tegoż organu z dnia [...] r. nr [...] zarzucając mu, rażące naruszenie art. 12, art. 35, art. 36, art. 37 i art. 133 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm., dalej: Kpa). Formułując zarzuty strona skarżąca wniosła – co do meritum – m.in. o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do wydania decyzji co do istoty sprawy w kierunku zgodnym z treścią odwołania oraz treścią dalszego pisma skarżącego wniesionego w toku postępowania odwoławczego w dniu 27 października 2015 r., oraz stwierdzenie, że orzekające w sprawie organy pierwszej i drugiej instancji dopuściły się przewlekłego prowadzenia postępowania, która nastąpiła od dnia 03 września 2015 r. Nadto wniosła, o rozpoznanie skargi, w części dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania, w trybie uproszczonym, zasądzenie solidarnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i Dyrektora MOPS w R. na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, a także przyznanie od każdego ze skarżonych organów na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie po 18 917 zł. W jej motywach – w pierwszej kolejności – przedstawiła przebieg zdarzeń poprzedzających jej złożenie a następnie ich ocenę prawną, według chronologii historycznej. W tych ramach posługując się metodą historyczno-dogmatyczną – jej autor – odnotował, że w dniu 03 września 2015 r. za pośrednictwem organu pierwszej instancji wniósł do organu drugoinstancyjnego odwołanie. Tym samym zaakcentował, że organ pierwszoinstancyjny miał obowiązek przekazać je, wraz z aktami sprawy, organowi odwoławczemu najpóźniej w dniu 10 września 2015 r. Ponieważ – jak stwierdził – "nic takiego się nie wydarzyło" w dniu 15 września 2015 r. wniósł zażalenie na bezczynność organu pierwszej instancji, który przesłał odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w dniu 21 września 2015 r. Następnie podał, że organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] r. [...] umorzył postępowanie w sprawie zażalenia na bezczynność wskazując na jego niedopuszczalność i powołując jako podstawę art. 105 § 1 Kpa. W dalszej kolejności za tym organem zacytował, że "w dniu 21 września 2015 r. za pismem Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. nr [...] z dnia 21 września 2015 r. zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odwołanie z dnia 03 września 2015 r. Pana K.M.". Jednocześnie zaakcentował, że organ odwoławczy pouczył go, iż postanowienie jest ostateczne i nie przysługuje na nie żaden środek odwoławczy ani skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Pismem z dnia 15 października 2015 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. "uzupełnił dokumentację" sprawy. Argumentując przypomniał także, że wezwaniem z dnia 16 października 2015 r. (doręczonym mu w dniu 25 października 2015 r.) organ odwoławczy zobowiązał go do ustosunkowania się do pisma Dyrektora MOPS. Pismem z dnia 25 października 2015 r. strona ustosunkowała się do tego pisma Dyrektora MOPS. Wezwaniem z dnia 27 października 2015 r. organ odwoławczy zobowiązał stronę do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia 25 października 2015 r. poprzez złożenie podpisu. Jednocześnie — jak określił "przy okazji, w ostatnim akapicie tegoż wezwania" — organ odwoławczy poinformował go o przedłużeniu terminu rozpatrzenia odwołania do 30 listopada 2015 r. Pismem z dnia 27 października 2015 r. strona wezwała organ odwoławczy do usunięcia naruszenia prawa, wskazując zarówno na nie załatwienie sprawy w terminie jak też na przewlekłe prowadzenie postępowania. Strona domagała się załatwienia sprawy najpóźniej do dnia 28 października 2015 r. Zdaniem strony skarżącej "pojawienie się pism" (o których mowa w informacji o przedłużeniu terminu) nie stanowi przyczyny przedłużenia terminu rozpatrzenia odwołania a jest "jedynie pretekstem", który został wykorzystany przez organ odwoławczy do ukrycia niezałatwienia w terminie odwołania z dnia 03 września 2015 r., które wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w dniu 21 września 2015 r. Jednocześnie autor skargi podniósł, iż istotne znaczenie dla oceny całej sytuacji ma fakt, że informację o przedłużeniu terminu organ wysłał do strony już po upływie miesiąca od wpływu odwołania (wpływ miał miejsce w dniu 21 września 2015 r., a informację wysłano w dniu 27 października 2015 r.). Podsumowując strona skarżąca zauważyła, że na podstawie art. 35 § 3 Kpa w postępowaniu odwoławczym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania, czyli do dnia 21 października 2015 r. Jej zdaniem przedłużając termin do załatwienia sprawy do dnia 30 listopada 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. naruszyło art. 35 § 3 Kpa. Na zakończenie autor skargi poddał w wątpliwość, to czy sprawa tocząca się na skutek wniesienia odwołania z dnia 3 września 2015 r. należy do kategorii spraw wymagających postępowania wyjaśniającego na etapie postępowania odwoławczego. W jego ocenie wystosowanie przez organ pisma z dnia 27 października 2015 r. miało jedynie na celu "stworzenie pozoru", iż załatwienie sprawy wymaga postępowania wyjaśniającego, aby organ mógł się uchylić przed zarzutem niezałatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki (niezwłocznie), o czym jest mowa w art. 35 § 1 i 2 Kpa. Odpowiadając na skargę organ drugoinstancyjny wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Podtrzymując je uznał, że jest ona nieuzasadniona oraz nie zawiera żadnych argumentów, które podważałyby jego merytoryczną prawidłowość. Ustosunkowując się do zawartych w niej zarzutów na wstępie wskazał, że jej złożenie poprzedziły następujące czynności organów pierwszej i drugiej instancji. Kierownik Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. decyzją z dnia [...] r. nr. [...] przyznał stronie świadczenie pieniężne w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu żywności w wysokości 400 zł, które będzie wypłacone : a) w wysokości 200 zł termin wypłaty 25 sierpnia 2015 r. b) wysokości 200 zł termin wypłaty 08 września 2015 r. Określił przy tym sposób wypłaty, wskazując: gotówka (kasa MOPS). Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji, na co zwróciło uwagę Kolegium, zacytował przepisy prawne obowiązujące w przedmiotowym zakresie i wyjaśnił powody swojego rozstrzygnięcia. Pismem datowanym na dzień 03 września 2015 r. strona od tej decyzji wniosła odwołanie, w części, w której nie przyznano wnioskodawcy zasiłku celowego w kwocie 800 zł (ponad przyznane 400 zł). Zaskarżonej decyzji – autor odwołania –zarzucił naruszenie: 1) art. 11 i art. 107 § 1 i 3 Kpa poprzez faktyczny brak uzasadnienia w części dotyczącej nieprzyznania zasiłku celowego w wysokości 800 zł, 2) art. 8 Kpa w związku z art. 3 ust. 1 pkt. 1, art. 3 ust. 2 i art.4 pkt. 2 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r., Nr 43. poz. 224 ze zm.) poprzez niezastosowanie zasad deklinacji. Jednocześnie jego autor wniósł o kierowanie korespondencji za pomocą środków komunikacji elektronicznej zgodnie z art. 39 Kpa. Organ pierwszoinstancyjny w piśmie z dnia 21 września 2015 r. (wpływ do Kolegium 21 września 2015 r.) przekazującym odwołanie wraz z aktami sprawy podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko wskazując, że nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. W trakcie trwania postępowania odwoławczego przed Kolegium, organ pierwszej instancji pismem z dnia 15 października 2015 r. poinformował o wysokości środków znajdujących się w budżecie MOPS w R. przeznaczonych na realizację zadań wynikających z wieloletniego programu rządowego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020, oraz o zasadach przyznawania świadczeń w 2015 r. W dalszych motywach organ odwoławczy zaakcentował, że Kolegium drogą elektroniczną za pomocą identyfikatora adresata ePUAP-ID, pismem z dnia 16 października 2015 r. powołując się na art. 10 Kpa przesłało to pismo stronie pouczając o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów. Pismem z dnia 25 października 2015 r. strona wniosła o wyznaczenie jej 14 dniowego terminu na zajęcie stanowiska. Ponadto wniosła o stwierdzenie przez Kolegium, że zasady przyznawania świadczeń przez MOPS w R. nie stanowią podstawy do przyznawania świadczeń (pismo przesłane drogą elektroniczną). Pismem z dnia 27 października 2015 r. Kolegium poinformowało stronę, że pod pismem z dnia 25 października 2015 r. zatytułowanym "o podstawę prawną i inne", przesłanym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, system wygenerował informację, o treści "podpis nieprawidłowy". W związku z tym Kolegium wezwało stronę, na podstawie art. 64 § 2 Kpa, do uzupełnienia braku formalnego jej pisma z dnia 25 października 2015 r. poprzez złożenie pod nim podpisu. Strona uzupełniła ten brak formalny przesyłając tożsamej treści pismo opatrzone podpisem. Jednocześnie organ odwoławczy przypomniał, że strona skarżąca pismem z dnia 27 października 2015 r., powołując się na art. 37 § 1 Kpa wezwała Kolegium do usunięcia naruszenia prawa i domagała się załatwienia sprawy najpóźniej do dnia 28 października 2015 r. Autor odwołania, co także przypomniał organ drugoinstancyjny, wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. (nr [...]) w częściach, w których nie przyznano wnioskodawcy zasiłku celowego w kwocie 1600 zł wypłaconego od października 2015 r. do stycznia 2016 r., nie przyznano zasiłku celowego w kwocie 800 zł wypłaconego po 400 zł od sierpnia 2015 r. do września 2015 r. zasiłek za ten okres przyznano jedynie w połowie tej wysokości, tj. 400 zł i wypłacono co miesiąc po 200 zł. Kolegium po rozpatrzeniu odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję pierwszej instancji, a decyzję – na żądanie strony – przekazało drogą elektroniczną za pomocą identyfikatora adresata e PUAP -ID. W dalszej kolejności organ drugoinstancyjny podniósł, że na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. (Nr [...]) strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Jednocześnie składając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego w tejże sprawie. Zauważył, że w skardze jej autor stwierdził, iż odwołanie w niniejszej sprawie wniósł do organu pierwszej instancji w dniu 03 września 2015 r., a organ ten miał obowiązek przekazać je organowi odwoławczemu najpóźniej w dniu 10 września 2015 r. Organ pierwszej instancji we wskazanym terminie nie przekazał odwołania do Kolegium, i skarżący w dniu 15 września 2015 r. wniósł zażalenie na bezczynność organu pierwszej instancji. Organ pierwszoinstancyjny przesłał odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu dopiero w dniu 21 września 2015 r. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Kolegium umorzyło postępowanie w sprawie zażalenia na bezczynność. Jednocześnie zaakcentowało, że strona skarżąca wskazała, że Kolegium przy okazji wezwania z dnia 25 października 2015 r. poinformowało ją o przedłużeniu terminu rozpatrzenia odwołania do 30 listopada 2015 r. Ustosunkowując się do zarzutów argumentujących przewlekłe prowadzenie postępowania Kolegium uznało, że skarga nie jest zasadna, gdyż nie prowadziło ono postępowania w sposób nieefektywny lub pozorny. Odnosząc się do regulacji prawnych z przedmiotu rozpoznania zaznaczyło, że zgodnie z art. 35 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Natomiast stosownie do § 5 tegoż artykułu – do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Tym samym wyeksponowało, że pismem z dnia 16 października 2015 r. powołując się na art. 10 Kpa przesłało skarżącemu pismo organu pierwszej instancji, dotyczące wysokości środków znajdujących się w budżecie MOPS w R. przeznaczonych na realizację zadań wynikających z wieloletniego programu rządowego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020, oraz o zasadach przyznawania świadczeń w 2015 r., pouczając stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów. Pismo Kolegium – jak zaznaczyło – skarżący odebrał dopiero w dniu 25 października 2015 r., a pismem z dnia 27 października 2015 r., powołując się na art. 37 § 1 Kpa wezwał on Kolegium do usunięcia naruszenia prawa i domagał się załatwienia sprawy najpóźniej do dnia 28 października 2015 r. Konstatując organ odwoławczy wywiódł, że jego postępowanie nie było przewlekłe, gdyż zachowując zasady wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego wydał decyzję z dnia [...] r. Nr [...] nie będąc w zwłoce do jej wydania. Toteż wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust.1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r. sygn. akt W 14/94, (Dz.U. Nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która – zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: Ppsa) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga według wymienionych wyżej kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Nadto wskazania wymaga, że złożenie skargi na działanie czy zaniechanie organu administracji jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku, gdy polega ona na braku wydania jednego z aktów lub na braku podjęcia jednej z czynności, które zostały w tym przepisie taksatywne wymienione. Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organu jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania w tej części uzasadnienia. Sprawa będąca przedmiotem osądu została zainicjowana skargą na sensu largo działanie organów realizowane przy załatwieniu wniosku strony skarżącej o przyznanie jej świadczeń z pomocy społecznej. Mając na uwadze zakreślony w sprawie spór w ocenie Sądu na wstępie jawi się potrzeba odwołania do istotnych dat określających zdarzenia prawne determinujące bieg postępowania w sprawie wniosku strony. I tak: po pierwsze – wniosek strony datowany jest na dzień 01 sierpnia 2015 r., po drugie – decyzja organu pierwszej instancji datowana jest na dzień [...]r.; po trzecie – odwołanie strony od powyższej decyzji datowane jest na dzień 03 września 2015 r., po czwarte – decyzja organu odwoławczego datowana jest na dzień [...] r. Tym samym postępowanie w objętej skargą sprawie zainicjowane zostało wnioskiem z dnia 01 sierpnia 2015 r. i zakończyło się decyzją organu odwoławczego z dnia [...] r. Trwało zatem niespełna trzy miesiące. Okres, w którym strona upatruje się w nim przewlekłości koncentruje się wokół czasu od wpłynięcia do organu pierwszej instancji wywiedzionego od decyzji tegoż organu środka zaskarżenia aż do procedowania w jego przedmiocie przez organ odwoławczy. Zgodnie z art. 133 Kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132 Kpa, to jest gdy nie wydał decyzji w trybie tzw. autokontroli. Wymieniony termin jest terminem zawitym a skutkiem jego przekroczenia jest niemożność wydania przez organ administracji decyzji, o której mowa w art. 132 Kpa. Jedyną czynnością, jaką organ pierwszej instancji może podjąć po upływie tego terminu jest czynność materialno – techniczna przekazania odwołania wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu. Siedmiodniowy termin określony w art. 133 Kpa – co wymaga podkreślenia – jest terminem ustawowym, po upływie którego wygasa uprawnienie organu pierwszej instancji do dokonania autoweryfikacji decyzji. Niemniej jednak przekazanie odwołania jest czynnością materialno - techniczną, na którą nie przysługuje zażalenie w trybie art. 37 Kpa, który co do zasady dotyczy załatwienia sprawy, a więc wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w formie postanowienia lub decyzji. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji przesłał w trybie tegoż przepisu do organu odwoławczego – jak wynika z pisma z dnia 21 września 2015 r. – "kopię dokumentacji (...)" wskazując, że "nie znaleziono podstaw do zastosowania art. 132 Kpa" – k. 7. Tym samym organ pierwszej instancji przekazał, wprawdzie z naruszeniem siedmiodniowego terminu, odwołanie nadając mu dalszy bieg po tym terminie, to jednak – jak wynika z jego pisma z dnia 21 września 2015 r. – poddał go ocenie i nie stwierdził podstaw do jego uwzględnienia w trybie autokontroli, a także – co ważne – wykonał z nich kserokopie i uwierzytelnił je. W tym stanie nastąpił drugi etap postępowania – przed organem odwoławczym. Z uwagi na zarysowany w sprawie spór, wobec zarzucenia temuż organowi działania w zwłoce, podkreślenia wymaga, że postępowanie odwoławcze składa się z trzech faz: pierwszej – fazy wstępnej, drugiej – fazy postępowania wyjaśniającego i trzeciej – fazy wydania decyzji. W fazie wstępnej organ odwoławczy jest obowiązany w pierwszej kolejności ocenić czy odwołanie jest w ogóle dopuszczalne, a także czy zostało wniesione w terminie. Obowiązek ten nakłada na organ norma zawarta w art. 134 Kpa. Toteż organ odwoławczy, jeszcze przed merytorycznym rozpoznaniem odwołania, zobligowany jest do przeprowadzenia postępowania wstępnego zmierzającego do weryfikacji istnienia podstaw do takiego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Ustawodawca nie określił przy tym czasu przeznaczonego na poszczególne fazy. W ramach fazy wstępnej organ powinien zbadać dopuszczalność odwołania w sensie przedmiotowym i podmiotowym, czyli wniesienie odwołania z zachowaniem terminu, spełnienie wymogów, co do jego treści, co nota bene warunkuje prawną jego skuteczność. Brak którejś z powyższych przesłanek skutkuje koniecznością wydania przez organ postanowienia unormowanego w art. 134 Kpa. Przytoczona regulacja nie pozostawia wątpliwości, że badanie dopuszczalności odwołania, terminu jego wniesienia, jak i warunków formalnych jego sporządzenia, należy wyłącznie do organu odwoławczego, który stosownie do wyniku podjętej w tym zakresie kontroli uprawniony jest do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub uchybienia terminu do jego wniesienia lub pozostawienia odwołania bez rozpoznania, w sytuacji nieuzupełnienia jego braków formalnych. Po fazie wstępnej, która wymagała czasu, organ odwoławczy przystąpił do następnych, zmierzając do merytorycznego rozpoznania sprawy. W tych ramach prowadził czynności, na co wskazuje znajdująca się w aktach sprawy korespondencja pomiędzy organami pierwszej i drugiej instancji oraz organem odwoławczym a stroną, przedmiotem której jest: po pierwsze – informacja o posiadanych przez organ pierwszej instancji środkach w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz po drugie – pouczenie o prawie wypowiedzenia się co do nowych dowodów. Pisma te datowane są na dzień: a) 15 października 2015 r., tj. pismo organu pierwszej instancji do Kolegium, stanowiące w swej treści o "uzupełnieniu dokumentacji przesłanej do Samorządowego Kolegium Odwoławczego" (k. 9), b) 16 października 2015 r., tj. pismo Kolegium do strony (k. 10). Następnie pomiędzy organem odwoławczym a stroną nastąpiła wymiana pism zapoczątkowana, niejako przez stronę, która pismem z dnia 25 października 2015 r., zatytułowanym "o podstawę prawną i inne", "o podanie podstawy prawnej i inne", jednakże nie opatrzonym podpisem, zawarła stanowisko co do pisma organu z dnia 16 października 2016 r., a które to skutkowało reakcją organu odwoławczego wyrażoną w jego piśmie z dnia 27 października 2015 r., stanowiącą de facto wezwanie do uzupełnienia braków formalnych poprzez złożenie podpisu. W piśmie tym Kolegium poza wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych i pouczeniem o skutkach ich nie uzupełnienia, stosownie do treści art. 64 § 2 Kpa, zawarło zawiadomienie o przedłużeniu terminu do rozpatrzenia odwołania wskazując tak termin rozpoznania na dzień "do 30 listopada 2015 r.", jak i przyczynę zwłoki określając ją jako "w związku z faktem pojawienia się w postępowaniu głównym toczącym się przed Kolegium, Pana pism wymagających wyjaśnienia (...)". Uwzględniając powyższe okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza terminy oraz niezbędność podejmowanych przez organ czynności, które zostały wymienione wyżej, stwierdzić należało, że bezpodstawny jest zarzut przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania. W zakresie tej oceny podkreślenia bowiem wymagało, że – zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa – przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez niego czynności, nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 Kpa ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu, nie przynoszą oczekiwanego skutku, w postaci zakończenia postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie, albowiem koncentrowało się ono wokół wysokości środków przyznanych stronie z pomocy społecznej, zasadnym było pozyskanie wiedzy odnoście stanu tych środków przez organ pierwszej instancji i ich sklasyfikowanie budżetowe. Zgodnie z art. 136 Kpa, organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony, lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w pierwszej instancji wydał decyzję lub postanowienie. Po uzyskaniu stanowiska organu pierwszej instancji realizując zasadę stypizowaną w art. 10 § Kpa, mocą której ustawodawca zagwarantował stronie prawo do czynnego udziału strony w postępowaniu i zobligował organ prowadzący postępowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów – pouczył stronę o prawie wypowiedzenia się co do nowych dowodów. I jakkolwiek strona odczytuje działania organu jako "pozorne" to stanowiska tego w świetle powyższych wywodów nie sposób podzielić. Nie można uznać – podczas badania dysponowania i rozdzielania środkami z pomocy społecznej – informacji o ogólnej puli przeznaczonej na tej cel oraz przedmiotach poddanych jej zakresowi rzeczowo – podmiotowemu za nieistotną. W ocenie Sądu organy nie naruszyły zasad szybkości i ekonomiki postępowania. Na zakończenie podkreślenia wymaga, że sam fakt niezadowolenia czy to z treści decyzji organu czy okresu jego prowadzenia nie daje w przedmiotowej sprawie podstaw do uznania, że organy nie wykonały czegoś do czego były zobowiązane, albo wykonały to pozostając w zwłoce czy bezczynności. Uwzględniając powyższe okoliczności, sąd – na podstawie przepisu art. 151 Ppsa – orzekł o oddaleniu skargi, jako nieuzasadnionej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło