IV SAB/Gl 16/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Wojewody Ś. w przedmiocie wydania zarządzenia zastępczego postanawia odrzucić skargę Wojewoda Ś. otrzymał [...],[...]r. i [...] r. niepodpisane informacje o możliwości naruszenia przez radnego Rady Powiatu w K. W. O. zakazu zawartego w art. 25b ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.) polegającego na zarządzaniu działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia powiatu. W konsekwencji zostało wszczęte przez Wojewodę postępowanie wyjaśniające, w celu zbadania przedstawionego radnemu zarzutu. Informacje uzyskane w toku postępowania wyjaśniającego nie potwierdziły naruszenia przez W. O. art. 25b ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. Stanowisko Wojewody Ś. zostało przedstawione Przewodniczącemu Rady Powiatu w K. pismem z dnia [...] r. Nr [...]. Radni zostali zaznajomieni z treścią pisma na [...] Sesji Rady Powiatu i nie uznali, by istniały podstawy stwierdzenia wygaśnięcia mandatu przez radnego, stosownie do art. 190 ust. 1 pkt 2a i art. 190 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin i powiatów i sejmików województw (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 159, poz. 1547 ze zm.). M. S. radny Rady Powiatu w K. w piśmie z [...] r. skierowanym do Wojewody Ś. podniósł, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu w przedmiocie naruszenia przez W. O. art. 25b ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. Wojewoda Ś. uznając, że przedstawione w piśmie okoliczności nie stanowiły innych niż te, które zostały zawarte w anonimowych doniesieniach, podtrzymał swoje stanowisko w sprawie w piśmie z [...] r. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z [...] r. M. S. wskazał, iż Wojewoda Ś. zgodnie z art. 85a ustawy o samorządzie powiatowym, w odpowiedzi na pismo skarżącego z [...] r., winien wydać zarządzenie zastępcze i wypowiedzieć się, czy radny W. O. naruszył ustawę o samorządzie powiatowym i ustawę o ordynacji wyborczej. Zdaniem skarżącego organ nie udzielając pełnej odpowiedzi na przedstawione radnemu zarzuty i nie wydając zarządzenia zastępczego pozostaje w bezczynności i uniemożliwił mu wniesienie skutecznego odwołania w sprawie. Ostatecznie M.S. wniósł o rozpoznanie skargi zgodnie z przepisami Kodeksu Postępowania Administracyjnego i zbadanie wszystkich zarzutów podniesionych w piśmie skierowanym do Wojewody Ś. z [...] r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej odrzucenie z uwagi na jej niedopuszczalność. Wskazał, iż nadzór nad działalnością samorządową jest sprawowany jedynie w oparciu o kryterium zgodności z prawem podejmowanych działań przez organy samorządu terytorialnego. Dodatkowo postępowanie nadzorcze prowadzone przez organ wszczynane jest wyłącznie z urzędu, a zdaniem organu ewentualne interwencje osób trzecich mogą być przez organ nadzoru traktowane jako sygnał w sprawie. Nadto bezczynność Wojewody Ś. jako organu nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego, o którym mowa w art. 76 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, nie podlegałaby kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. Według organu kontrola sądu administracyjnego, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu jedynie w przypadkach określonych w pkt od 1 do 4a cytowanego przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie m.in. legitymacji skarżącego, zachowania terminu wniesienia skargi i spełnienia przez nią warunków formalnych, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi m.in. o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji sądów administracyjnych został natomiast doprecyzowany przepisami art. 3 § 2 i § 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Wynikają one także ze szczegółowych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Analiza przywołanej normy pozwala stwierdzić, iż zasadą jest dopuszczalność orzekania przez sądy administracyjne wyłącznie w sytuacjach, w których organy administracyjne realizują zadania ze sfery administracji publicznej w formach władczych lub stanowiących, czyli w formach właściwych dla działania administracyjnoprawnego. Natomiast skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych określona w wyżej powołanym przepisie ustawy jest jedną z przesłanek dopuszczalności skargi, badaną na podstawie art. 58 § 1 pkt 1. Zgodnie z tym przepisem Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zapaść może na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Po rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy należy stwierdzić, iż skarga na bezczynność Wojewody Ś. w przedmiocie wydania zarządzenia zastępczego jest niedopuszczalna i tym samym zarzuty zawarte w skardze nie mogą być przedmiotem merytorycznej kontroli. Wskazać należy, iż wydanie zarządzenia zastępczego przez Wojewodę może nastąpić jedynie w razie bezskutecznego upływu terminu określonego w art. 85a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym. Wojewoda występując jako organ nadzoru nad działalnością powiatu prowadzi postępowanie nadzorcze wyłącznie z urzędu, na podstawie zgromadzonych w toku postępowania informacji. Ocena czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 85a ustawy o samorządzie powiatowym i czy istnieje potrzeba zastosowania przewidzianej w tym przepisie prerogatywy - wydania zarządzenia zastępczego, należy wyłącznie do Wojewody. Ponadto wymaga podkreślenia, że brak reakcji organu nadzoru na pismo żądające wydania zarządzenia zastępczego nie zostało potraktowane przez ustawodawcę jako przypadek bezczynności organu o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., który podlega kognicji sądu administracyjnego. Sąd podziela również pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 października 2000 r. wydany w sprawie o sygn. akt III SA 1387/00, w którym stwierdzono, iż ewentualne interwencje osób trzecich domagające od wojewody zarządzenia zastępczego mogą być traktowane co najwyżej jako sygnał w sprawie. Wobec tego organ prawidłowo uznał pismo skarżącego [...] r. jedynie za "sygnał" w sprawie będącej już wcześniej przedmiotem prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Brak wskazania przez skarżącego nowych, nieznanych dotąd organowi okoliczności nie spowodował zmiany stanowiska wojewody, czego wyrazem było pismo informacyjne z [...] r. skierowane do skarżącego. Konkludując, powyższa odpowiedź, jak słusznie wskazuje organ, była jedynie czynnością materialno – techniczną i ta również nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Z tych względów skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.