IV SAB/Gl 16/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi P. C. na przewlekłe postępowanie prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę. Pismem z 6 września 2018 r, P. C. (dalej jako skarżący), reprezentowany przez adwokata M. N., wystąpił do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G., w oparciu o przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330) o udostępnienie informacji publicznej w postaci decyzji tego organu kończącej postępowanie w sprawie skarżącego zatwierdzonej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. We wniosku tym podkreślono, że przedmiotem wniosku jest dokument udostępniany w drodze dostępu do informacji publicznej i w tym trybie winien być wnioskodawcy udostępniony, W odpowiedzi na powyższy wniosek, wskazany organ pismem z 24 września 2018 r. wskazał, że żądany dokument nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismem z 4 października 2018 r. skarżący reprezentowany przez adwokata M. N. wystąpił do powyższego organu z ponownym wnioskiem i o wydanie rozstrzygnięcia w formie decyzji. W ocenie pełnomocnika skarżącego stanowisko organu o odmowie udostepnienia informacji publicznej winno przybrać formę decyzji administracyjnej i organ winien takową wydać. W tym zakresie odwołano się do orzecznictwa sądowego jak również stanowisk prezentowanych w literaturze przedmiotu. Ponownie podkreślono, że akta administracyjne i wydana w ramach postępowania administracyjnego decyzja podlega udostępnieniu w ramach dostępu do informacji publicznej. Odnosząc się do wskazanego powyżej wniosku organ administracji publicznej pismem z 23 października 2018 r, ponownie odmówił udostepnienia wnioskowanej informacji publicznej podnosząc, że decyzja kończąca postępowanie wydana wobec skarżącego nie stanowi informacji publicznej. Pismem z 15 października 2018 r. skarżący reprezentowany przez adwokata M. N. wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. z [...] r., zarzucając tej decyzji naruszenie prawa materialnego, a to art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach postanowieniem z [...] r, stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, że w rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji nie wydał decyzji administracyjnej, a tym samym odwołanie z przyczyn przedmiotowych jest niedopuszczalne. Pismem z 22 listopada 2018 r. skarżący reprezentowany przez adwokata M. N. wniósł do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach ponaglenie na działania podejmowane przez organ pierwszej instancji. Uznając ponaglenie za zasadne zwrócił się o wyznaczenie organowi pierwszej instancji terminu do załatwienia sprawy w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W motywach tego wniosku podkreślono, że wniesienie tego środka do organu wyższego stopnia otwiera drogę do wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej do sądu administracyjnego, W końcowej części ponaglenia pełnomocnik skarżącego odniósł się do przewlekłości postępowania prowadzonego przez organ administracji i wskazał, że spotykamy się z nią wówczas, gdy postępowanie trwa dłużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na powyższe ponaglenie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach pismem z 14 grudnia 2018 r, uznał, że wnioskodawcy nie przysługuje ponaglenie w trybie art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej. W motywach tej odpowiedzi przedstawiono argumentację przemawiającą za wskazanym stanowiskiem w tym zakresie. Odwołano się również do orzecznictwa sądów administracyjnych, W końcowej części tego pisma poinformowano wnioskodawcę, że w takiej sytuacji w jakiej się znajduje, to uprawniony jest do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skarżący reprezentowany przez adwokata M. N. pismem z 13 grudnia 2018 r, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. w przedmiocie wniosku skarżącego o udostępnienie dokumentów/informacji stanowiących informację publiczną. W skardze tej wystąpił o stwierdzenie, że przewlekłość działania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o zobowiązanie organu do dokonania czynności w postaci udostępnienia dokumentów/informacji stanowiących informację publiczną, a także wymierzenie organowi grzywny w wysokości według uznania Sądu, przyznania skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej, o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania i rozpoznania sprawy po przeprowadzeniu rozprawy. W motywach skargi przybliżono dotychczasowy przebieg postępowania oraz działania podejmowane przez organy administracji publicznej i skarżącego. Zdaniem skarżącego żądana przez niego informacja ma status informacji publicznej a działania organu mają charakter przewlekłego postępowania. Wskazano na przesłanki przewlekłości działania organu administracji i podniesiono, że występuje ona wówczas, gdy organ działa, jednakże robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych działań jest wątpliwa, względnie podejmuje czynności, które nie zmierzają do zakończenia prowadzonego postępowania, lecz bezzasadnie je wydłużają. W ocenie skarżącego działanie organu winno mieć zakotwiczenie w zasadzie praworządności oraz uwzględniać zasadę zaufania obywateli do organów państwa. W ocenie skarżącego w rozpoznawanej sprawie organ dopuścił się naruszenia tych zasad. W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wystąpił o oddalenie skargi i w motywach swojego stanowiska podkreślił, że żądanie skarżącego nie jest informacją publiczną i tym samym działania podejmowane przez organ zgodne są z postanowieniami ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie organu w sposób prawidłowy i terminowy udzielano skarżącemu stosownych odpowiedzi, a zatem brak podstaw dla wnoszenia przedmiotowej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a wyżej wymienionej ustawy, w tym aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadzi postępowanie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Z kolei z przewlekłością prowadzenia postępowania spotykamy się wówczas, gdy w trakcie prowadzonego postępowania organ nie podejmuje prawem przewidzianego rozstrzygnięcia, lecz podejmuje działania przyczyniające się do zbędnego wydłużenia prowadzonego postępowania jak również podejmuje czynności, które w swojej istocie nie zmierzają do jak najszybszego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i podjęcia finalnego rozstrzygnięcia. Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt czy czynność nie została dokonana przez organ, Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W przypadku skargi na przewlekłość prowadzonego postępowania to skarga ma na celu wymuszenie na organie administracji publicznej niezwłocznego podjęcia rozstrzygnięcia i zaniechania podejmowania działań o charakterze pozornym. Podkreślenia wymaga, że w przypadku skarg na bezczynność organu w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej skarżący jest zwolniony z obowiązku wyczerpania toku instancji, a zatem z uprzedniego zwrócenia się z ponagleniem do organu zobowiązanego do udostępnienia informacji. W przypadku skargi na przewlekłość działania organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej należy zastosować analogiczne reguły, a zatem wniesienie skargi nie musi być poprzedzone uprzednim wniesieniem ponaglenia do organu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. W rozpoznawanej sprawie okoliczność ta nie odgrywa żadnej roli, ponieważ skarżący z tego instrumentu prawnego skorzystał. W świetle przedstawionych powyżej rozważań przyjdzie stwierdzić, że przedmiotowa skarga jest dopuszczalna i winna zostać rozpoznana merytorycznie. Jak zostało to już powyżej zaznaczone w rozpoznawanej sprawie skarżący w sposób jednoznaczny określił, że wnosi do sądu administracyjnego skargę na przewlekłość działania organu administracji w udostępnieniu informacji publicznej. Powyższa okoliczność determinuje ocenę działań podejmowanych przez organ administracji w rozpoznawanej sprawie, Oznacza to zarazem, że w sprawie tej postanowienia art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi posiada ograniczone zastosowanie, ponieważ sąd administracyjny nie może samodzielnie zmieniać przedmiotu skargi. Skoro skarżący w sposób jednoznaczny wskazał na przewlekłość działania organu administracji, to sąd nie może tej sprawy rozpoznawać w kontekście bezczynności organu administracji publicznej, ponieważ ustawodawca dla tych instytucji przewidział odmienne przesłanki. Jak zostało to powyżej zaznaczone, z przewlekłością prowadzenia postępowania spotykamy się wówczas, gdy w trakcie prowadzonego postępowania organ nie podejmuje prawem przewidzianego rozstrzygnięcia lecz podejmuje działania przyczyniające się do zbędnego wydłużenia prowadzonego postępowania jak również podejmuje czynności, które w swojej istocie nie zmierzają do jak najszybszego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i podjęcia finalnego rozstrzygnięcia. Analiza działań organu administracji publicznej w rozpoznawanej sprawie pozwala stwierdzić, że organ ten niezwłocznie w terminach przewidzianych przepisami prawa udzielał skarżącemu odpowiedzi, które w ocenie organu stanowiły prawidłowe działania. W świetle powyższego przyjdzie uznać, że organ ten w trakcje postępowania zmierzającego do udostępnienia informacji publicznej nie dopuścił się przewlekłości prowadzonego postępowania. Pierwsze pismo skarżącego, będące wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej pochodzi z 6 września 2018 r. i w siedzibie organu zostało przyjęte 13 września 2018 r., co wynika ze stosownej adnotacji znajdującej się na tym dokumencie. Odpowiedź na to pismo została skarżącemu udzielona pismem z 24 września 2018 r., które zostało w tym samym dniu nadane w urzędzie pocztowym Oznacza to, że organ administracji publicznej przed upływem terminu do udostępnienia informacji publicznej udzielił skarżącemu stosownej informacji. W rozpoznawanej sprawie organ ten uznał, że informacja, o udostępnienie, której skarżący występuje nie jest informacją publiczną. Działanie takie jest przewidziane przez ustawę o dostępie do informacji publicznej i jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, w tego typu przypadkach skarżącemu przysługuje możliwość wniesienia skargi do sadu administracyjnego na bezczynność działania organu administracji. W niniejszej sprawie pełnomocnik. skarżącego wykorzystywał liczne środki prawne, jednakże nie skorzystał z tego, który w tego typu sytuacjach jest przewidziany. Kolejne pisma skarżącego, a w zasadzie reprezentującego go pełnomocnika, kierowane do organu administracji publicznej spotykały się ze stosownymi odpowiedziami. Dostrzec należy, że działania te nie charakteryzowały się przewlekłością, ponieważ organ administracji publicznej nie prowadził zbędnych działań, jak również nie przedłużał podejmowania finalnych czynności. Uwagę zwraca to, że wskazany organ po otrzymaniu pisma od skarżącego za każdym razem w otwartym terminie do podjęcia określonej czynności procesowej tę czynność podejmował. Odrębną kwestią jest to, czy dana czynność była zgodna z oczekiwaniami skarżącego, ponieważ ich analiza pozwala stwierdzić, że w szeregu przypadków organ podejmował działania sprzeczne z oczekiwaniami skarżącego. W konsekwencji uznać należy, że organ ten nie dopuścił się przewlekłości działania w ramach postępowania zmierzającego do udostępnienia informacji publicznej, a tym samym skarga okazała się bezzasadna. Podnoszone w skardze przez pełnomocnika skarżącego argumenty sprowadzające się do tego, że organ administracji publicznej w rozpoznawanej sprawie nie wydał decyzji administracyjnej odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji, nie mogą być uwzględnione. Skoro organ administracji publicznej uznał, że zgłoszone do niego żądanie nie jest informacją publiczną, to skarżącemu przysługują przewidziane prawem instrumenty prawne, z których może skorzystać. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. mr