IV SAB/Gl 168/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2015r. sprawy ze skargi T. Ź. na bezczynność [...] Przedsiębiorstwa A sp. z o.o. w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej 1) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) w pozostałym zakresie umarza postępowanie; 3) zasądza od [...] Przedsiębiorstwa A Sp. z o. o. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 złotych (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 07 sierpnia 2015 r. T.Z. zwrócił się do Przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. za pośrednictwem poczty elektronicznej o udostępnienie informacji publicznej i udzielenie nieodpłatnej odpowiedzi - w formie e-maila - na pytania: 1. czy korzystacie Państwo ze stałej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata lub radcę prawnego? 2. jakie są koszt} roczne brutto oraz miesięczne brutto obsługi prawnej realizowanej na Państwa rzecz? 3. Jaka część (podać w procentach) środków przeznaczanych na Państwa funkcjonowanie pochodzi ze źródeł publicznych (w tym samorządowych)? 4. czy wystąpiło, a jeśli tak to ile wyniosło łącznie zadłużenie brutto odbiorców usług komunalnych w obrębie Państwa działalności? 5. Ilu łącznie dłużników z tytułu świadczonych usług komunalnych posiada Państwa podmiot oraz o ile osób/podmiotów wzrosło zadłużenie w relacji roku 2014 do roku 2013. Pismem z dnia 24 listopada 2015 r. skarżący T.Z. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność do Przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. Skarżący wskazał, że żądana informacja publiczna nie została udzielona zgodnie z żądanym zakresem. Skarżący domagał się zobowiązania Spółki do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia odpisu wyroku "wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności"; stwierdzenia, iż bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazał, że za pośrednictwem poczty elektronicznej wystąpił o udzielenie informacji publicznej, a organ do chwili wniesienia skargi pozostawał w bezczynności co do wniosku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Następnie skarżący przedstawił wywód (wsparty orzecznictwem sądowym), że żądana przez niego informacja jest informacją publiczną. Wykazywał również, iż wskazany przez niego podmiot jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej związanej z jej działalnością. Podkreślił, że spółka jest spółką komunalną, skarżący miał prawo skierować przedmiotowy wniosek, a dokumenty związane z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego, są informacją publiczną, natomiast Prezes Zarządu Spółki jako upoważniony do reprezentowania na zewnątrz obowiązany jest do udzielenia odpowiedzi. Skarżący zaakcentował, że skoro strona przeciwna dopuściła się bezczynności, naruszając art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, to zaistniały podstawy do wystosowania skargi. Podkreślił, iż nawet udzielenie informacji po doręczeniu odpisu skargi nie powoduje postępowania bezprzedmiotowym, gdyż skarga nie zawiera wyłącznie wniosku o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej, a odnosi się również do stwierdzenia, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i rozstrzygnięcia o kosztach prowadzonego postępowania. W opinii skarżącego, z uwagi na fakt, że od złożenia wniosku minęło już kilka miesięcy bezczynność obowiązanego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Przedsiębiorstwo "A" Sp. z o.o. wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący zwrócił się za pośrednictwem poczty elektronicznej o udostępnienie informacji publicznej w trybie przepisów ustawy z dnia 06 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej. Z treści skargi wynika, iż skarżący skierował wniosek na adres mailowy Spółki [...] w dniu 07 sierpnia 2015 r. tytułując mail jako "prośbę o odpowiedź". Organ podkreślił, że skarżący w żaden inny sposób nie komunikował się organem. Podniósł, że Przedsiębiorstwo "A" Sp. z o. o. powzięło informację o zwróceniu się przez skarżącego z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej dopiero ze skargi, która wpłynęła do Spółki dnia 23 listopada 2015 r., gdyż z oświadczenia Spółki wynika, iż z uwagi na wymianę sprzętu komputerowego, z którego korzystają osoby odpowiedzialne m. in za udzielenie informacji publicznej nie odebrały wiadomości mailowej od skarżącego, w związku z czym pracownik nie miał możliwości zapoznania się z jej treścią oraz ustosunkowania się do wniosku. W opinii organu - gdyby skarżący skontaktował się dodatkowo ze Spółką w jakikolwiek inny sposób, sprawa zostałaby niezwłocznie załatwiona. Organ zaznaczył, że po wpływie skargi Zarząd Spółki natychmiast podjął czynności wyjaśniające mające na celu ustalenie przyczyn nieudzielenia odpowiedzi oraz uczynienia zadość obowiązkowi ustawowemu. Organ podkreślił, iż zakres wnioskowanych przez skarżącego danych był bardzo obszerny i wymagał zaangażowania znacznej liczby pracowników, a nawet działów. Wszystkie wskazane powyżej działania zostały podjęte niezwłocznie, nie sposób zatem Spółce zarzucić bezczynności. W opinii organu - skarga na bezczynność była przedwczesna i jest w związku z powyższym niezasadna, bowiem cały zakres żądanych informacji został skarżącemu udostępniony. Pismem z dnia 04 grudnia 2015 r. organ udzielił stronie skarżącej odpowiedź na pytania zawarte we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W opinii organu wnoszenie skargi w sytuacji, gdy podmiot uzyskał dnia 04 grudnia 2015 r. wyczerpującą informację, której żądał, ocenić należy jako nadużycie prawa w zakresie dostępu do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej w skrócie: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a p.p.s.a., w tym aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Odnosząc to do niniejszej sprawy wskazać trzeba, że strona skarżąca w swojej skardze domagała się po pierwsze udzielenia wnioskowanej informacji, a po drugie stwierdzenia, iż bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenia na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadził postępowanie jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r. o sygn. akt IV SAB/Wr 66/09; wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r. o sygn. akt I SAB 60/99; publ. OSP 2000, nr 6, poz. 87). Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Zgodnie z utrwalonym i jednolitym poglądem orzecznictwa i doktryny dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Podmiot, do którego złożono wniosek, jeśli wniosek ten dotyczy informacji publicznej, powinien albo udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.), albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Możliwe jest także umorzenie postępowania w drodze decyzji w trybie art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W rozpatrywanej sprawie jest poza sporem, że Przedsiębiorstwo "A" Sp. z o.o. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p., co więcej informacje o udostępnienie których strona skarżąca wystąpiła, mieszczą się w katalogu informacji publicznych określonych w art. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p. Jak wynika z przekazanych Sądowi akt do dnia wniesienia skargi zobowiązany organ nie załatwił sprawy. Nie udzielił żądanych informacji. Nie wydał też decyzji o odmowie udzielenia informacji ani też nie przekazał adresatowi wniosku pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nie jest to informacja publiczna, nie dysponuje informacją albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać. Stąd też niezrozumiałym jest zawarte w odpowiedzi na skargę twierdzenie, że w opinii organu wnoszenie skargi w sytuacji, gdy podmiot uzyskał dnia 04 grudnia 2015 r. wyczerpującą informację, której żądał, ocenić należy jako nadużycie prawa w zakresie dostępu do informacji publicznej. Skarga bowiem nosi datę 05 listopada 2015 r. i jak wynika z prezentaty organu wpłynęła do niego w dniu 23 listopada 2015 r., a zatem z całą pewnością przed datą 04 grudnia 2015 r. Z akat sprawy wynika jednoznacznie, że dopiero po wpływie skargi organ podjął czynności mające na celu załatwienie wniosku i pismem z dnia 04 grudnia 2015 r. udzielił stronie skarżącej odpowiedzi wniosek. Jednocześnie skoro wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej został już załatwiony, to postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe i podlega w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., co orzeczono w punkcie 2 sentencji niniejszego wyroku. Niewątpliwie organ przekroczył termin do załatwienia sprawy (liczony od wpływu wniosku do organu), jednakże okoliczności powyższe nie wystarczają do uznania, że przekroczenie terminu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie sposób zauważyć bowiem, że organ wytłumaczył swoje opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi na wniosek skarżącego. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu lekceważenia wnioskodawcy, czy też innych naruszeń prawa. Wobec tego na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a, orzeczono jak w punkcie 1 sentencji. Natomiast o kosztach postępowania, na które składa się wpis sądowy i koszty zastępstwa procesowego orzeczono, na podstawie art. 200 P.p.s.a w punkcie 3 sentencji.