IV SAB/Gl 173/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi W. L. na bezczynność Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych za granicą oddala skargę. Pismem z 16 lipca 2018 r. W.L. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w zakresie wniosku skarżącego z 14 lutego 2017 r. o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych za granicą. Domagał się zobowiązania organu do wydania decyzji administracyjnej w terminie 14 dni od rozpatrzenia skargi, orzeczenia o rażącym naruszeniu prawa, przyznania od organu na jego rzecz odpowiedniej sumy pieniężnej oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że w sprawie organ nie podjął żadnych czynności i do chwili wniesienia skargi nie wydał stosownego aktu administracyjnego. Skargę poprzedził zażaleniem w trybie art. 37 § 1 kpa. Odpowiadając na skargę skarżony organ postulował jej oddalenie, podnosząc w szczególności, że w dniu [...] r. wydał decyzję przyznającą skarżącemu żądane należności, które zostały mu już wypłacone (z akt administracyjnych wynika, że nastąpiło to 4 października 2017 r.). Scharakteryzował też trudności związane z charakterem tego rodzaju postępowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie podkreślenia wymagało, że na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy - co do zasady – sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 ustawy. W rozpoznawanej sprawie skarżący wnioskiem złożonym 14 lutego 2017 r. wystąpił o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielanymi na terytorium innego niż Rzeczypospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej, a w tym przypadku na terytorium [...]. Wniosek ten został rozpoznany decyzją wskazanego wyżej organu wydaną [...] r., doręczoną skarżącemu w dniu 14 września 2017 r. Natomiast skarżący – reprezentowany przez pełnomocnika – pismem z 16 lipca 2018 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność w zakresie rozpoznania wymienionego wyżej wniosku. Z powyższego zestawienia dat wynika, że przed dniem wniesienia skargi, organ wydał decyzję w przedmiocie wniosku inicjującego postępowanie w sprawie, a co więcej – decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi skarżącego również przed wniesieniem skargi na bezczynność. W sytuacji, gdyby przedmiotowa decyzja została wydana dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność – zgodnie z treścią uchwały NSA z dnia 26 listopada 20018 r. I OPS 6/08 – należałoby umorzyć postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Jednakże sytuacja taka – jak już była o tym wyżej mowa – nie miała miejsca w niniejszej sprawie. W cytowanej uchwale NSA podkreślił, że "sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego". W dalszej części uzasadnienia uchwały NSA stwierdził, że organ przestaje być bezczynny, wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność. Dodatkowo należy zauważyć, że od czasu wydania decyzji do wniesienia skargi minął prawie rok, a więc nawet znacznie więcej niż trwało postępowanie administracyjne. Już z tego punktu widzenia skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż w żaden sposób nie realizuje ona zasadniczego celu tego środka procesowego, polegającego na dyscyplinowaniu organu w trakcie trwania postępowania administracyjnego, w związku z wyrażoną w art. 12 kpa zasadą szybkości postępowania. Wniesienie skargi długo po zakończeniu postępowania stanowi wobec organu już tylko środek represyjny, co odbiega od istoty tej instytucji prawnej. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.