IV SAB/Gl 180/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S., R. J. i W. O. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta B. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku dla opiekunów postanawia: odrzucić skargę; Pismem z dnia 13 października 2014 r. J. S., R. J. i W.O. wnieśli do tutejszego Sądu skargę "na wadliwe rozpatrzenie wniesionej skargi na zaniechanie przez MOPS B. pomocy wobec J. S.". W nagłówku skargi przywołano równocześnie numer "[...]" oraz datę [...] r., odnoszące się do pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., zatytułowanego jako "Zawiadomienie", w którym organ ten poinformował skarżących o przekazaniu ich skarg: z dnia 9 września 2014 r. oraz z dnia 24 września 2014 r. (złożonych na Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.) do załatwienia według właściwości, Dyrektorowi wspomnianego Ośrodka. Ponieważ treść powyższej skargi do Sądu z dnia 13 października 2014 r. nie wskazywała w sposób jednoznaczny, co jest jej przedmiotem, pismem z dnia 14 listopada 2014 r. wystosowanym na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 listopada 2014 r. wezwano każdego ze skarżących o uzupełnienie braków formalnych tej skargi, poprzez sprecyzowanie przedmiotu zaskarżenia. Odpowiedzi na powyższe skarżący udzielili pismem z dnia 25 listopada 2014 r., w którym powołali się na dołączone do tego pisma odwołanie złożone przez nich od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. (czyli wydanej już po wniesieniu skargi) rozstrzygającej o odmowie przyznania R.J. prawa do zasiłku dla opiekuna, w treści którego podnieśli szereg zarzutów dotyczących działań podejmowanych przez organ pierwszej instancji (Prezydent Miasta B., z upoważnienia którego działał Dyrektor MOPS w B.) oraz wywiedli, że następstwem wspomnianych działań było nieotrzymanie tego świadczenia, należnego z tytułu opieki nad J. S. Analiza treści skargi jak również opisanych wyżej pism, nadesłanych w ramach uzupełnienia jej braków doprowadziła Sąd do konkluzji, że intencją skarżących było złożenie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta B. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku dla opiekunów. Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia braków skargi, skarżący powołali się bowiem na zarzuty dotyczące prowadzonego przez rzeczony organ postępowania, które zakończone zostało decyzjami o odmowie przyznania zasiłku dla opiekuna z tytułu opieki nad J. S. (z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta B. wydał dwie decyzje, a mianowicie: z dnia [...] r. - odmawiającą przyznania świadczenia W.O. i z dnia 30 października 2014 r. - rozstrzygającą o tym samym wobec R. J.). Skoro przy tym żadna z przedmiotowych decyzji nie mogła być przedmiotem skargi (gdyż oba te akty wydano już po jej wniesieniu, które nastąpiło 13 października 2014 r.), a skarżący kwestionowali fakt nieprzyznania świadczenia, należało uznać, że ich zamiarem było zaskarżenie przewlekłości tego postępowania, której skutkiem był brak otrzymania przez nich zasiłku. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 8 grudnia 2014 r., wystosowanym na zarządzenie z Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 grudnia 2014 r. każdego ze skarżących wezwano do wskazania, czy przed wniesieniem niniejszej skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta B. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku dla opiekunów, występowali do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z zażaleniem w trybie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na powyższe skarżący nadesłali dwa pisma; z dnia 12 grudnia 2014 r. oraz z dnia 15 grudnia 2014 r., gdzie oświadczyli między innymi, że "wszystkie dokumenty są w posiadaniu SKO i MOPS-u B." oraz, że "gdyby takiego zażalenia nie złożyli, nie byłoby sensu odwoływania się do WSA", a nadto nawiązali do odrębnej sprawy dotyczącej innej osoby (H. J.), której również odmówiono przyznania zasiłku dla opiekuna. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta B. zaprezentował przebieg postępowania w sprawie dotyczącej skarżących, jak również motywy, dla których W. O. i R.J. odmówiono przyznania zasiłku dla opiekuna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie zaś z art. 52 § 2 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, przewidziany w ustawie. Powołany przepis wprowadza zasadę pierwszeństwa postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego. Na gruncie rozpoznawanej sprawy, środkiem tego rodzaju jest zażalenie do organu wyższego stopnia na przewlekłe prowadzenie postępowania, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący nie wyczerpali toku prawnego przewidzianego w procedurze administracyjnej, a mianowicie nie złożyli zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Jakkolwiek w swoim piśmie z dnia 12 grudnia 2014 r. wywodzili, iż zażalenie takie złożyli, to jednak nie sprecyzowali, kiedy mieli to uczynić, nie wskazali konkretnego pisma, które miało być tym zażaleniem ani nie nadesłali jego kopii. W tej sytuacji twierdzenia skarżących jawią się gołosłownymi, albowiem zażalenie takie nie znajduje się również w aktach administracyjnych. W tym stanie rzeczy należało uznać, że skarga została złożona bez zachowania wymaganego prawem trybu, a skoro tak, okoliczności sprawy uzasadniały jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 58 § 3 p.p.s.a.