IV SAB/Gl 19/04
PostanowienieWSA w Gliwicach2004-09-27
Skład orzekający: Sędzia NSA Wiesław Morys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność Sądu Okręgowego w przedmiocie przyznania świadczeń alimentacyjnych podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę wyłącznie nad działalnością administracji publicznej, która nie obejmuje działalności orzeczniczej organów sądowych. Działalność Sądu Okręgowego w K. w przedmiocie przyznania świadczeń alimentacyjnych jest działalnością orzeczniczą, a nie administracyjną, w związku z czym skarga na jego bezczynność w tym zakresie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
M. F. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Sądu Okręgowego w K. w przedmiocie przyznania świadczeń alimentacyjnych. Skarżąca domagała się podjęcia przez sąd administracyjny czynności zmierzających do wszczęcia postępowania administracyjnego przeciwko Sądowi Okręgowemu. W uzasadnieniu opisała przebieg postępowania o alimenty prowadzonego przed sądami powszechnymi. Sąd administracyjny uznał skargę za niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys, po rozpoznaniu w dniu 27 września 2004r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. F. na bezczynność Sądu Okręgowego w K. w przedmiocie przyznania świadczeń alimentacyjnych p o s t a n a w i a odrzucić skargę
W dniu [...]r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarga M. F. na bezczynność Sądu Okręgowego w K. wnosząc o podjęcie przez tut. Sąd niezbędnych czynności procesowych zmierzających do wszczęcia postępowania administracyjnego przeciwko Sądowi Okręgowemu w K.. W uzasadnieniu skargi opisuje przebieg postępowania o alimenty, prowadzonego z jej powództwa przed Sądem Rejonowym w J. a następnie przed Sądem Okręgowym w K..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres działania sądów administracyjnych, jakkolwiek ukształtowany w powołanej wyżej ustawie bardzo szeroko obejmuje wyłącznie działalność administracji publicznej, czyli działalności tych organów publicznych (państwowych), które nie są organami ustawodawczymi i sądowymi. Powyższe stanowisko oparte na negatywno-podmiotowej definicji administracji publicznej, jest akceptowane w doktrynie prawniczej, jako mające swoje źródła w ustalonym w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej porządku prawnym i podstawowej zasadzie trójpodziału władz (na władzę ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą). Z powyższego wynika, że kognicji sądów administracyjnych nie podlega orzecznicza działalność organów sądowych.
Analizując materię sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga w niej rozpoznawana jest niedopuszczalna, bowiem dotyczy materii nie objętej zakresem przepisu art.3 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzekanie w sprawach skarg na bezczynność, na którą powołuje się skarżąca dotyczy wyłącznie przypadków określonych w art.3 §2 pkt 1-4. Są to sprawy, które organy winny załatwić poprzez wydanie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, wreszcie innych niż określone powyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zatem zasadą jest dopuszczalność orzekania przez sądy administracyjne wyłącznie w sytuacjach, w których działają organy administracyjne oraz w zakresie w jakim winny działać w formach władczych lub stanowiących, czyli formach właściwych dla działania administracyjnoprawnego. Nadto w przypadku bezczynności jedynie w zakresie, w jakim organy te byłyby zobowiązane do wydania jednego ze wskazanych powyżej aktów. Nie budzi wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy w K. nie działał jako organ administracji i nie był uprawniony do wydania któregokolwiek z wymienionych w art. 3§2 pkt1-4 aktów administracyjnych. Działalność sądu powszechnego podejmowana wskutek wniesienia skargi uprawnionego podmiotu (pozwu, aktu oskarżenia) czy środków odwoławczych jest działalnością orzeczniczą, nie skutkującą wszczęciem postępowania administracyjnego i podlegającą kontroli wyłącznie w trybach określonych w przepisach postępowania cywilnego bądź karnego, nie zaś kontroli sądów administracyjnych.
Również nadzór nad działalnością administracyjną sądów powszechnych nie należy do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Nadzór ten sprawuje bowiem Minister Sprawiedliwości oraz prezesi sądów okręgowych (dla sądów rejonowych na obszarze właściwości danego sądu okręgowego) i prezesi sądów apelacyjnych (dla sądów okręgowych na obszarze właściwości dennego sądu apelacyjnego). Zasady sprawowania nadzoru nad działalnością administracyjną sądów powszechnych oraz kompetencje organów powołanych do kierowania sądami i nadzoru określone zostały w przepisach ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz.U. nr 98 poz. 1070 (art. 37 i nast. powołanej wyżej ustawy)
W związku z powyższym, na podstawie art. 58§ 1 pkt.1 oraz art. 3 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało odrzucić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło