IV SAB/Gl 19/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-04-02

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Adam Mikusiński, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, która została usunięta po wniesieniu skargi, uzasadnia umorzenie postępowania sądowego?
Ratio decidendi
Organ, który po wniesieniu skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, udzielił stronie skarżącej wystarczającej odpowiedzi, doprowadził do bezprzedmiotowości postępowania sądowego. W takiej sytuacji sąd powinien umorzyć postępowanie, a organowi można zasądzić zwrot kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie A złożyło skargę na bezczynność Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wniosek zawierał szereg pytań dotyczących m.in. posiadania strony BIP, sposobu udostępniania informacji, prowadzonych naborów i postępowań przetargowych. Dyrektor Poradni argumentował, że wniosek został zakwalifikowany jako spam i nie dotarł do niego. Po wniesieniu skargi, Dyrektor udzielił odpowiedzi na wniosek. Sąd rozpoznał sprawę i postanowił umorzyć postępowanie, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów na rzecz strony skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe i zasądzono na rzecz strony skarżącej od Dyrektora Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w T. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2012 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w W. na bezczynność Dyrektora Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w T. w przedmiocie informacji publicznej postanawia: 1) umorzyć postępowanie sądowe; 2) zasądzić na rzecz strony skarżącej od Dyrektora Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w T. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] Stowarzyszenie A w W. złożyło za pośrednictwem poczty elektronicznej skierowanej na adres Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w T. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność wyżej wymienionego podmiotu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Strona skarżąca wywiodła, że wniosek w przedstawionym poniżej zakresie złożyła pocztą elektroniczną w dniu [...]żądając w nim: 1. odpowiedzi na pytanie, czy jednostka posiada stronę podmiotową BIP. W razie odpowiedzi twierdzącej zażądano wskazania od kiedy strona ta funkcjonuje oraz podania bezpośredniego linku do niej. Podkreślono przy tym, że chodzi o stronę podmiotową, o której mowa w §9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej (Dz. U. Nr 10, poz. 68), nie zaś o stronę Urzędu Miasta T.; 2. odpowiedzi na pytanie, kiedy kierownik jednostki dopełnił obowiązków, określonych w rozdziale 4 cytowanego wyżej rozporządzenia; 3. odpowiedzi na pytanie, czy - a jeśli tak, to w jaki sposób - kierownik jednostki sporządza kopie bezpieczeństwa, o których mowa w §18 przywołanego aktu wykonawczego; 4. podania bezpośredniego linku do podstrony BIP jednostki, gdzie podano informacje o jej statusie prawnym lub formie prawnej; 5. podania bezpośredniego linku do podstrony BIP jednostki, gdzie podano informacje o jej organizacji; 6. podania bezpośredniego linku do podstrony BIP jednostki, gdzie podano informacje o przedmiocie jej działalności i kompetencjach; 7. podania bezpośredniego linku do podstrony BIP jednostki, gdzie podano informacje o osobach i organach sprawujących w niej funkcje oraz o ich kompetencjach; 8. podania bezpośredniego linku do podstrony BIP jednostki, gdzie podano informacje o jej majątku i budżecie; 9. podania bezpośredniego linku do podstrony BIP jednostki, gdzie podano informacje o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw; 10. podania bezpośredniego linku do podstrony BIP jednostki, gdzie podano informacje o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania zawartych w nich danych; 11. podania bezpośredniego linku do podstrony BIP jednostki, gdzie zamieszczono dokumentację przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów je przeprowadzających; 12. odpowiedzi na pytanie, ile od 1 stycznia 2009 r. jednostka prowadziła naborów na stanowiska urzędnicze oraz: a) jakie były to stanowiska; b) jaki był termin składania dokumentów w odniesieniu do każdego naboru; c) w jaki sposób kierownik jednostki może udowodnić dopełnienie obowiązków, o których mowa w art. 13 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 223, poz. 1458 ze zm.); d) w jaki sposób kierownik jednostki może udowodnić dopełnienie obowiązków, o których mowa w art. 15 cytowanej ustawy; 13. odpowiedzi na pytanie, ile od 1 stycznia 2009 r. jednostka prowadziła postępowań przetargowych. Wskazano, iż należy w tym zakresie podać dokładną datę umieszczenia ogłoszenia o zamówieniu w Biuletynie Informacji Publicznej jednostki oraz dokładną datę upływu terminu składania ofert. Z kolei w przypadku nieumieszczenia tych informacji w Biuletynie Informacji Publicznej - w jaki inny sposób w odniesieniu do każdego postępowania kierownik jednostki może udowodnić dochowanie terminu, o którym mowa w art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r., Nr 113, poz. 759 ze zm.); 14. odpowiedzi na pytanie, kto w jednostce - z podaniem nazwiska, imienia i funkcji - odpowiada za aktualizację strony podmiotowej BIP; 15. odpowiedzi na pytanie, w jakich terminach od 1 stycznia 2009 r. dokonywano nowelizacji statutu jednostki. Wskazano, iż w odniesieniu do każdej nowelizacji należy podać datę umieszczenia zmienionych treści na stronie podmiotowej BIP. W tym miejscu skarżące Stowarzyszenie podniosło, że Dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w T. nie przekazał powyższej informacji w ustawowym terminie, w związku z czym zażądało stwierdzenia obowiązku tego organu do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych oraz wymierzenia bezczynnemu organowi grzywny na zasadzie art. 149 §2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w T. wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie bądź o umorzenie postępowania. W pierwszej kolejności organ stwierdził, że skarga nie została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, wymaganego z mocy art. 52 §3 p.p.s.a., co skutkować powinno jej odrzuceniem. Niezależnie od powyższego podkreślił, że o fakcie złożenia przez Stowarzyszenie A wniosku o udostępnienie informacji publicznej powziął wiadomość dopiero ze skargi, która złożona została z dniem[...] i niezwłocznie po tym zwrócił się do administratora serwera (Onet.eu) o podanie, czy z adresu [...] na jego adres ([...]) wpłynęła w dniu [...] jakaś wiadomość. Na podstawie uzyskanej odpowiedzi ustalono, iż w dacie tej na serwer poczty przychodzącej wpłynęła wprawdzie wiadomość od strony skarżącej, lecz została zakwalifikowana jako spam. Fakt braku wpływu wniosku o udostępnienie informacji publicznej potwierdza przy tym brak stosownego wpisu w książce korespondencyjnej. Zważywszy powyższe, organ administracyjny podkreślił, że nie można mówić o jego bezczynności. Dodatkowo wywiódł, że adres [...], na który wiadomość zawierająca wniosek została skierowana nie jest jego elektroniczną skrzynką podawczą, a ma jedynie za zadanie ułatwienie z nim kontaktu. W takiej sytuacji, korzystanie z komunikacji elektronicznej, zwłaszcza w postaci wiadomości nie opatrzonych podpisem elektronicznym nie jest najskuteczniejszą formą kontaktu i wiąże się z ryzykiem nieotrzymania przez adresata, szczególnie gdy korespondencja skierowana jest - jak w przypadku wniosku strony - "bezosobowo", do większego grona adresatów, o czym świadczy klauzula "undislocated recipients" (nieujawnieni odbiorcy) zamieszczona w pozycji adresata wiadomości e-mail. Wiadomość zredagowana w ten sposób może zostać zakwalifikowana jako spam przez filtry poczty przychodzącej stosowane przez administratorów serwerów jak również przez programy używane do odbioru i archiwizowania poczty. Takiej kwalifikacji mogli również dokonać pracownicy odbierający pocztę elektroniczną. Dodatkowo Dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w T. zwrócił uwagę, że sama skarga do Sądu zaadresowana została z uwzględnieniem w tytule nazwy organu, a tym samym można przypuszczać, że gdyby podobnie postąpiono z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, umożliwiłoby to udzielenie odpowiedzi w wymaganym przez prawo terminie. W dalszej części skargi organ - z ostrożności procesowej - wskazał, że po powzięciu wiadomości o fakcie złożenia przez skarżące Stowarzyszenie wniosku, udzielił mu stosownej odpowiedzi, czyniąc to już dwa dni później, a mianowicie [...]. Powyższe czyni postępowanie bezprzedmiotowym, co w świetle stanowiska wyrażonego w orzecznictwie sądowym uzasadnia jego umorzenie. Odpowiedź ta zawarta została w wiadomości, której wydruk dołączony został do akt administracyjnych. W jej treści organ wyjaśnił, co następuje: - w odpowiedzi na pytanie 1 dotyczące posiadania własnej strony podmiotowej BIP wskazał, iż kierowana przezeń placówka strony takiej nie posiada, gdyż jest ona edukacyjną jednostką organizacyjną samorządu terytorialnego i dlatego - zgodnie z zarządzeniem Prezydenta Miasta T. nr [...] z dnia [...]- wszystkie dotyczące jej informacje można znaleźć na stronie BIP Miejskiego Zarządu Oświaty w T., która jest częścią Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta T.; - w odpowiedzi na pytania sformułowane w pkt. 2-3 wniosku, których przedmiotem była kwestia dopełnienia obowiązków określonych w rozdziale 4 rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej oraz sporządzania kopii bezpieczeństwa wskazanych w §18 tego aktu wykonawczego podniósł, że pytania te go nie dotyczą wobec okoliczności wskazanej w pkt. 1; - w odpowiedzi na pytania z pkt 3-7 oraz 9 wniosku, w których zwrócono się o podanie bezpośrednich linków do podstrony BIP jednostki, gdzie podano informacje o statusie prawnym bądź formie prawnej placówki, jej organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, a także o osobach i organach sprawujących w niej funkcje oraz o ich kompetencjach oraz o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw wskazano dwa linki, wskazano linki: [...] id=2&group name=placowki&id=public [...] (w odniesieniu do sposobu załatwiania spraw, oprócz pierwszego z przywołanych wyżej linków podano link [...] wskazując przy tym, że pozostałe informacje są do wglądu w siedzibie placówki) - w odpowiedzi na pytanie zawarte w pkt 8 i 10 wniosku dotyczące bezpośredniego linku do podstrony BIP jednostki, gdzie podano informacje o jej majątku i budżecie, a także o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz sposobach i zasadach udostępniania zawartych w nich danych wskazano, iż informacje te są do wglądu w siedzibie placówki; - w odpowiedzi na pytanie z pkt 11 wniosku, w którym strona domagała się podania linku do podstrony BIP jednostki, gdzie zamieszczono dokumentację przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów je przeprowadzających wskazano link: [...] - w odpowiedzi na pytanie sformułowane w pkt 12 wniosku wskazano, że w okresie od 1 stycznia 2009 r. placówka przeprowadziła jeden nabór na stanowisko urzędnicze, a mianowicie na stanowisko specjalisty do spraw płac, termin składania dokumentów wynosił 14 dni, dokumentacja przebiegu selekcji znajduje się w siedzibie placówki, zaś dopełnienie obowiązków wskazanych w art. 15 ustawy o pracownikach samorządowych znajduje potwierdzenie na stronie: [...] id= 3&group id=135; - w odpowiedzi na pytanie z pkt 13 dotyczące prowadzonych w okresie od 1 stycznia 2009 r. postępowania przetargowych organ podniósł, że pytanie to go "nie dotyczy"; - w odpowiedzi na pkt 14 wniosku wskazano, iż za przekazywanie informacji na stronę MZO T. jest odpowiedzialny dyrektor placówki I. R; - w odpowiedzi napytanie z pkt 15 wniosku podano, iż w okresie od stycznia 2009 r. miała miejsce jedna nowelizacja statutu placówki, która dokonana została 1 lutego 2011 r., zaś tekst statutu uwzględniający zmiany został natychmiast umieszczony na stronie internetowej placówki. Następnie, to jest w dniu [...] skarżące Stowarzyszenie złożyło do Sądu pismo procesowe, w którym podtrzymało swoje wcześniejsze zarzuty oraz zakwestionowało argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę. Na wstępie podkreśliło, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa sądowego, skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W dalszej kolejności wywiodło, iż automatyczne zakwalifikowanie jego wniosku jako spam nie przeczy bezczynności Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w T. Fakt ten stanowi bowiem efekt jego poważnego zaniedbania, gdyż świadczy o nieprawidłowej konfiguracji filtrów antyspamowych stanowiącej wynik braku ich weryfikacji. Równocześnie, pracownik upoważniony do odbioru korespondencji zobligowany był do przejrzenia wszystkich przychodzących wiadomości, w tym również umieszczonych w folderze "spam" i gdyby obowiązku tego dochował, wówczas z pewnością prawidłowo oceniłby charakter otrzymanego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, który został właśnie tak zatytułowany. W tym miejscu strona skarżąca zaakcentowała, że zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądowym, posiadanie własnej strony BIP stanowi obowiązek każdego podmiotu zobligowanego do udostępnienia informacji publicznej, podobnie jak posiadanie elektronicznej skrzynki podawczej wynikający z przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565 ze zm.) oraz stosownych aktów wykonawczych. Dyrektor jednostki wymogów tych jednak nie spełnia i nie jest przygotowany do załatwiania spraw w formie dokumentów elektronicznych, gdyż - jak sam przyznaje - nie posiada własnej strony internetowej w Biuletynie Informacji Publicznej ani też elektronicznej skrzynki podawczej, uznając przy tym pocztę elektroniczną za kanał, z którego obywatele mogą korzystać jedynie na własne ryzyko. Stowarzyszenie A zakwestionowało także wywód organu, jakoby po wniesieniu skargi udostępnił on informację publiczną w zakresie wskazanym we wniosku. Po pierwsze podkreśliło, iż w piśmie przesłanym w dniu [...] Dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w T. nie udzielił odpowiedzi na pytania sformułowane w pkt 2, 3, 13 i 14 tego wniosku podając, iż go nie dotyczą. Po drugie, odnośnie pytań zawartych w pkt 4-7 podane zostały adresy stron internetowych jednostki kierowanej przez skarżony organ a także innego podmiotu, to jest Miejskiego Zarządu Oświaty w T. (która znajduje się obecnie w przebudowie). Odpowiedź taka nie jest jednak wystarczająca, gdyż za taką można by uznać wyłącznie podanie dokładnego linku do odpowiedniej podstrony na własnej stronie podmiotowej BIP. Po trzecie, odpowiadając na pytania z pkt 8 i 10 wniosku, wspomniany organ wskazał, że żądane informacje są dostępne w siedzibie placówki, co stanowi naruszenie art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Po czwarte, w odpowiedzi na pytanie z pkt 9 wniosku częściowo odesłano do stron www (ale także tylko stronę indeksową, bez dokładnego wskazania, gdzie dana informacja się znajduje), częściowo na stronę innego podmiotu, zaś w pozostałym zakresie (bez sprecyzowania o jakie "pozostałe" informacje chodzi), odesłano do siedziby placówki. Po piąte, w odpowiedzi na pytanie sformułowane w pkt 11 wniosku odesłano na stronę główną BIP Urzędu Miasta w T., czyli zupełnie innego podmiotu publicznego, nie podając przy tym dokładnej lokalizacji informacji. Po piąte, na pytania z pkt 12 wniosku - w zakresie, w jakim dotyczyły one udowodnienia przez organ dopełnienie obowiązków, o których mowa w art. 13 i 15 ustawy o pracownikach samorządowych - odpowiedzi udzielono zupełnie nie na temat. Po szóste, odpowiedź na pytanie zawarte w pkt 15 a) wniosku nie dotyczy meritum żądania, gdyż dotyczyło ono nie strony internetowej placówki, lecz strony podmiotowej BIP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 §1 p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 3 §2 pkt 8 przywołanej regulacji, kontrola ta obejmuje bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach, o których mowa w pkt 1-4a tego unormowania. Przepis art. 52 §1 i §2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Należy jednak podkreślić, że wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę, wymóg ten nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Zgodnie bowiem z utrwalonym poglądem judykatury, skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia, gdyż Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się do problematyki z tego zakresu wyłącznie odnośnie decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, nie zaś do czynności materialno-technicznej polegającej na jej udzieleniu. Równocześnie nie obowiązuje tu art. 52 §3 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Brzmienie tego uregulowania nie pozostawia bowiem wątpliwości, że odnosi się ono do skarg na akty i czynności, a nie na bezczynność w zakresie wydawania aktów (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OSK 683/09 oraz postanowienie tego Sądu z dnia z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 262/08 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zasady udostępniania informacji publicznej określone zostały w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Stosownie zatem do treści art. 1 ust. 1 przywołanej regulacji, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w jej art. 6, która podlega udostępnieniu na zasadach oraz w trybie określonych w tej ustawie. Zgodnie przy tym z art. 2 cytowanego aktu prawnego, prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5 i - co warto podkreślić - od osoby wykonującej to uprawnienie nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego w jej uzyskaniu. Równocześnie, z treści art. 4 przywołanej ustawy z dnia 6 września 2001 r. wynika, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym w szczególności m.in. organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego i podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym a także osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, będące w posiadaniu takich informacji. Nie budzi wątpliwości, że Dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w T. mieści się w tak ustalonym zakresie stosowania ustawy, jako podmiot reprezentujący wykonującą zadania publiczne jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego (czyli wskazany w art. 4 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy). Jest on zatem zobowiązany do udostępniania posiadanych danych mających charakter informacji publicznej. W niniejszej sprawie bezspornym jest fakt, iż strona skarżąca złożyła swój wniosek w dniu [...] czyniąc to za pośrednictwem poczty elektronicznej. Zdaniem Sądu, taki sposób złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej należy uznać za skuteczny. W ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest wskazania jakichkolwiek wymogów formalnych wniosku, a skoro nie istnieje przy tym konieczność pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, ani też wykazania przezeń interesu prawnego lub faktycznego w otrzymaniu informacji, jako wniosek trzeba traktować również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną, nawet gdy do jej autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem (stanowisko zbieżne z poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08 - dostępny w internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Bezspornym jest również to, iż Dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w T., w przewidzianym w ustawie z dnia 6 września 2001 r. czternastodniowym terminie, nie załatwił omawianego wniosku w sposób przewidziany prawem. Nie udostępnił bowiem żądanej informacji, nie wydał decyzji o odmowie dostępu do niej ani też nie podjął żadnych innych czynności procesowych przewidzianych w przywołanej regulacji. Jako przyczynę takiego stanu rzeczy wspomniany organ wskazał okoliczność, iż wniosek przesłany przez skarżące Stowarzyszenie został automatycznie zakwalifikowany jako spam, na co wskazywać może informacja uzyskana od administratora serwera poczty elektronicznej. Zdaniem składu orzekającego, powyższe nie zmienia faktu, że bezczynność miała miejsce. Nie można bowiem w takiej sytuacji zgodzić się, aby brak wiedzy organu o złożeniu wniosku był przezeń całkowicie niezawiniony. Jak trafnie zwróciło uwagę skarżące Stowarzyszenie, opisane wyżej niedopatrzenie stanowić musiało efekt nieprawidłowej konfiguracji filtrów antyspamowych, które bezpodstawnie zakwalifikowały jako spam wiadomość opatrzoną wyraźnym tytułem: "wniosek o udostępnienie informacji publicznej". Równocześnie, pracownik upoważniony do odbioru korespondencji będąc zobligowanym do przejrzenia wszystkich przychodzących wiadomości - zachowując minimum wymaganej staranności - powinien odczytać przynajmniej nagłówki e-maili umieszczonych w folderze "spam" (nawet jeżeli w trosce o bezpieczeństwo systemu obawiał się jej otwierać) i gdyby obowiązku tego dochował, wówczas z pewnością prawidłowo zweryfikowałby charakter otrzymanego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, który został przecież właśnie tak zatytułowany. W konsekwencji, skutkiem wskazanego wyżej zaniedbania była bezczynność Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w T., który nie załatwił wniosku strony skarżącej w przepisanym terminie. Niezależnie od powyższego trzeba mieć w polu widzenia, że po wniesieniu skargi, a mianowicie w dniu [...] organ ten udzielił Stowarzyszeniu A odpowiedzi na złożony wniosek. W tym stanie rzeczy niezbędne jest rozważenie, czy przekazana w omawianym zakresie informacja jest wystarczająca i czyni zadość wymogom wynikającym z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jeżeli tak by było, okoliczności sprawy uzasadniałyby umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. Jak bowiem podniesiono w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. (Sygn. akt I OPS 6/08, publ.: ONSAiWSA z 2009 r., Nr 4 poz. 63) przepis ten ma zastosowanie także w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność - w sprawach określonych w art. 3 §2 pkt 1-4a cytowanej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Fakt, że organ usunął naruszenie prawa we własnym zakresie oznaczałby, że pomiędzy nim a stroną skarżącą ustał spór co do legalności niepodjęcia w terminie określonego aktu lub czynności, a to byłoby równoznaczne z bezprzedmiotowością dalszego postępowania. Zdaniem składu orzekającego taka sytuacja ma w niniejszej sprawie miejsce. Analizując odpowiedzi udzielone przez Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w T. na pytania zawarte w pkt 1, 2, 3 i 14 wniosku dotyczące posiadania własnej strony podmiotowej BIP oraz wykonania związanych z jej prowadzeniem obowiązków wynikających z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej i wskazania osoby odpowiedzialnej za aktualizację tej strony, trzeba wprawdzie przyznać, że na organie tym spoczywa obowiązek przewidziany w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r., który obliguje wszystkie podmioty wymienione w art. 4 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy do utworzenia własnej strony Biuletynu Informacji Publicznej, na której powinien zamieścić informacje podlegające udostępnieniu w tej drodze (stanowisko zgodne z poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1893/10 - orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jakkolwiek w sprawie jest poza sporem, że skarżony organ strony takiej nie utworzył, to jednak kognicji Sądu nie podlega w niniejszej sprawie weryfikacja wykonania istniejącego w tym zakresie obowiązku (czy tym bardziej wyciąganie z tego tytułu konsekwencji). Sąd bada bowiem jedynie to, czy udostępniona przez organ informacja czyni zadość wnioskowi. Skoro zaś we wspomnianym pkt 1 wniosku zwrócono się z zapytaniem, "czy państwa jednostka posiada stronę podmiotową BIP", to udzielona odpowiedź przecząca wyczerpuje tak postawione pytanie, czego implikacją jest również brak wykonania przez organ obowiązków wskazanych w pytaniach z pkt 2 i 3 wniosku oraz brak osoby, która dokonywałaby aktualizacji tej strony internetowej (pytanie z pkt 14). Zdaniem Sądu, Dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w T. udzielił także skarżącemu Stowarzyszeniu wystarczającej odpowiedzi na pytania zawarte w pkt 12 a i b. Poinformował bowiem stronę o ilości prowadzonych naborów na stanowiska urzędnicze (1), podał o jakie stanowisko chodziło i jaki był termin składania dokumentów w tym naborze. Podobnie, odpowiadając na pytanie sformułowane w pkt 15 wniosku podał jednoznaczną informację o nowelizacji statutu jednostki i terminie, w którym została ona dokonana. W treści pkt 4 - 11 zawarto żądania dotyczące podania bezpośrednich linków do podstrony BIP jednostki gdzie można znaleźć określone informacje dotyczące placówki. Trzeba podkreślić, że skarżące Stowarzyszenie nie zwróciło się przy tym alternatywnie o nadesłanie kopii dokumentów, które informacje te zawierają ani też nie wskazało innej formy udostępnienia informacji, którą linki te miały zawierać. Skoro zatem Dyrektor Poradni wyjaśnił, że nie ma własnej strony podmiotowej BIP, to w konsekwencji nie miał możliwości podania takich linków, a tym samym wniosek w omawianym zakresie dotyczył informacji, która nie jest w jego posiadaniu. W takim przypadku - zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury - załatwienie wniosku następuje poprzez poinformowanie wnioskodawcy o tym fakcie stosownym pismem (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1557/09 oraz z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1864/11 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogiczne w T. poinformował o braku własnej strony BIP, a zatem nie mógł podać linków, których domagała się strona. Skoro zaś nie musiał w tym zakresie wydawać decyzji odmownej, jego odpowiedź udzielona w dniu [...] jest dostateczna (organ podał linki do stron internetowych nie będących stronami BIP, jednak wystarczające jest tu już samo wyjaśnienie, iż nie posiada własnej strony podmiotowej BIP, czego następstwem był brak możliwości wskazanie do niej żądanych linków). Ustosunkowując się do informacji przekazanej w odpowiedzi na pytanie ujęte w pkt 13 wniosku, dotyczące ilości przeprowadzonych postępowań przetargowych, trzeba przyznać, że użyty przez organ zwrot "nie dotyczy" nie jest w pełni ścisły i jednoznaczny. Pomimo to, odpowiedź taką można uznać za wystarczającą, jako że jej treść oznaczać może właściwie tylko jedno, a mianowicie że postępowań przetargowych w ogóle nie prowadzono. Odnosząc się natomiast do pkt 12 c i d wniosku należy podnieść, że zawarte w nim pytania wykraczają poza zakres wyznaczony pojęciem informacji publicznej. Skarżące Stowarzyszenie zażądało w jego treści podania "w jaki sposób kierownik jednostki może udowodnić" dopełnienie obowiązków, o których mowa w art. 13 i art. 15 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 223, poz. 1458 ze zm. - to jest dotyczących publikacji ogłoszeń o naborze na stanowisko urzędnicze oraz o rozstrzygnięciu tego konkursu). Wyrażenie żądania w takiej postaci nie pozwala na zakwalifikowanie go jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżące Stowarzyszenie nie zwróciło się bowiem o udostępnienie czy też wskazanie dokumentów zawierających taką informację, lecz domagało się bliżej niesprecyzowanego "udowodnienia" pewnych faktów. Tymczasem zarówno z brzmienia art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak i z przepisów cytowanej ustawy z 6 września 2001 r. wywieść można, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy przy tym sfery faktów, a tym samym jest nią treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 123/06, publ.: LEX Nr 291357 oraz z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 181/02 - dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Po 652/07, publ.: LEX Nr 460751). Skoro zatem Stowarzyszenie A nie zwróciło się o udostępnienie czy też wskazanie dokumentów potwierdzających pewne okoliczności, a zażądało "udowodnienia wykonania obowiązków...", to wniosek ten nie obejmuje informacji publicznej, gdyż polega na domaganiu się przeprowadzenia przez organ procesu dowodzenia bez określenia, w jaki sposób proces ten powinien być dokonany ani na jakich dokumentach powinien zostać oparty. Zważywszy wszystkie zaprezentowane okoliczności uznano, że jakkolwiek Dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w T., nie zareagował na wniosek strony w przewidzianym przepisami terminie, to jednak udzielił wystarczającej odpowiedzi na ten wniosek po wniesieniu skargi przesyłając skarżącemu Stowarzyszeniu stosowne informację pocztą elektroniczną w dniu [...]. Tym samym należy przyjąć, że w dacie orzekania przez tutejszy Sąd, to jest w dniu [...] nie istniał już przedmiot postępowania sądowego, którym było zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku strony z dnia [...], a w rezultacie, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i dlatego należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. O kosztach sądowych, na które składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono na podstawie art. 201 §1 p.p.s.a. W myśl tego uregulowania, zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu, także w przypadku umorzenia postępowania, z uwagi na dokonanie przez organ autokontroli zaskarżonego aktu. Omawiany przepis znajduje zastosowanie także w przypadku, gdy w wyniku wniesienia skargi na bezczynność organu, organ wyda akt lub podejmie czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do którego pozostawał w bezczynności (konkluzja sformułowana w cytowanej wyżej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło