IV SAB/Gl 199/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.C. na bezczynność Burmistrza Miasta P. w przedmiocie odmowy dopłat do posiłków wydawanych w ramach umów cateringu w Przedszkolu Miejskim nr [...] w P. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Pismem z dnia 31 stycznia 2017 r. T.C. (dalej skarżący lub strona) wniósł skargę na bezczynność Burmistrza Miasta P. w przedmiocie odmowy dopłaty do posiłków dziecka w przedszkolu gminnym w kwocie 2 zł dziennie stanowiącej różnice pomiędzy tzw. wsadem do kotła a finalnym produktem żywnościowym. Skarżący jest ojcem dziecka uczęszczającego do Przedszkola Miejskiego nr [...] w P. Rodzice dzieci uczęszczających do tego przedszkola w piśmie z dnia 9 listopada 2016 r. zwrócili się do Burmistrza Miasta P. (dalej Burmistrz) o dofinansowanie różnicy wynikającej z tzw. wsadu do kotła a finalnym produktem żywieniowym powołując się na art. 67a ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz. U z 2016, poz. 1943, dalej ustawa). Pismem z dnia 24 listopada 2016 r. Burmistrz udzielił odpowiedzi na pismo rodziców z dnia 9 listopada 2016 r. podając, że ustawa nie zakazuje organizowania wyżywienia dzieci w innej formie niż stołówka. Najpopularniejszą formą jest tu catering, który może przybrać dwie formy. W pierwszej z ich umowa z firmą świadczącą usługi zawierana jest przez gminę, a w drugiej przez rodziców dzieci. W sytuacji, gdy umowa zawierana jest pomiędzy firmą a rodzicami nie ma możliwości dofinansowania posiłków dzieci. Pismo Burmistrza z dnia 24 listopada 2016 r. kierowane do M.R. Przewodniczącej Rady Rodziców zostało doręczone pracownikowi sekretariatu przedszkola w dniu 28 listopada 2016 r. Skarżący nie zgadzając się ze stanowiskiem Burmistrza prezentowanym we wskazanym powyżej piśmie, w dniu 18 grudnia 2016 r. wezwał Burmistrza do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu wezwania podał, że dzienna stawka na wyżywienie wynosi 9 zł, z czego 7 zł to tzw. wsad do kotła. Zdaniem skarżącego kwota 2 zł dziennie powinna zostać zwrócona rodzicom dzieci. Powołał się przy tym na regulacje zawarte w art. 67a ust. 4 ustawy oraz na orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym jednoznacznie stwierdzono, że rodzice dzieci przedszkolnych powinny uiszczać opłatę tylko za tzw. wsad do kotła. Burmistrz odpowiedział na to wezwanie pismem z dnia 2 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a.), to jest wówczas, gdy organy administracyjne maja obowiązek wydania decyzji, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zarzutu oraz postanowień, których przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu) oraz gdy organy podejmują inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (dotyczy pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach). Zgodnie z art. 149 ustawy p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2). W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadził postępowanie jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; por. także: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 roku o sygn. akt IV SAB/Wr 66/09; wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 roku o sygn. akt I SAB 60/99 – wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl.). Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Możliwość dokonania przez Sąd oceny czy w analizowanej sprawie doszło do bezczynności organu jest uzależniona od wcześniejszego stwierdzenia, że prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego, w związku z wniesioną skargą, jest w świetle przepisów prawnych dopuszczalne. W badaniu dopuszczalności postępowania Sąd jest obowiązany uwzględnić regulację zawartą w art. 58 § 1 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem prawnym Sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Tą inną przyczyną powodującą niedopuszczalność wniesienia skargi jest okoliczność, iż żądana dopłata do posiłków dzieci, przygotowywanych przez firmę cateringową na podstawie umów cywilnych zawartych z rodzicami dzieci nie jest czynnością dotyczącą obowiązku wynikającego z przepisów prawa; nie istnieje przepis prawa kreujący taki obowiązek. W rozpoznawanej skarżący powołuje się na regulacje zawarte w art. 67 a ustawy. Skład orzekający popiera wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym regulacje dotyczące stołówki szkolnej odnoszą się także do stołówek prowadzonych w przedszkolu (patrz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 3 września 2008 r. sygn.. IV SA/Wr 291/08, wyrok NSA z dnia 7 lipca 2009 r. sygn. I OSK 1450/08, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. IV SA/Po 1167/12). Zgodnie treścią art. 67 a ust. 4 do opłat wnoszonych za korzystanie przez uczniów z posiłku w stołówce szkolnej nie wlicza się wynagrodzeń pracowników i składek naliczanych od tych wynagrodzeń oraz kosztów utrzymania stołówki. Art. 67 a w ust. 3 stanowi, że warunki korzystania ze stołówki szkolnej, w tym wysokość opłat za posiłki, ustala dyrektor szkoły w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę. Zatem akt wykonawczy regulujący wysokość kwot wnoszonych za korzystanie ze stołówki szkolnej został powierzony dyrektorowi przedszkola, który działa w porozumieniu z gminą. Przenosząc te uregulowania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zaakcentować, że wskazana powyżej regulacja ma zastosowanie do sytuacji, w której w przedszkolu funkcjonuje stołówka. W Przedszkolu Miejskim Nr [...] stołówka taka nie funkcjonuje, a wyżywienie dzieci w przedszkolu jest organizowane w formie cateringu na podstawie umów cywilnych podpisanych przez rodziców z firmą cateringową świadczącą te usługi. Dyrektor przedszkola jedynie udostępnił w formie użyczenia pomieszczenia w których dzieci spożywają posiłki firmie cateringowej świadczącej te usługi. Zatem dyrektor przedszkola nie ustala kosztów opłat wnoszonych przez rodziców za wyżywienie dzieci, koszty tych posiłków ustala firma cateringowa. Wskazując na zaprezentowaną wyżej argumentację Sąd stwierdza, że przepisy prawne nie przewidują obowiązku dokonania dopłaty do posiłków dzieci w Przedszkolu Miejskim nr [...] w P. przez Burmistrza Miasta P. Brak bowiem w systemie prawa przepisu, który by taki obowiązek kreował. Nie istnieje przeto czynność wskazanej dopłaty czy zwrotu, do której Burmistrz Miasta P. jest zobowiązany. Tym samym nie jest dopuszczalne w świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy p.p.s.a. badanie istnienia stanu bezczynności w zakresie niedokonania czynności dopłaty czy też zwrotu poniesionych przez rodziców dzieci kosztów posiłków. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a., odrzucił skargę.