IV SAB/Gl 2/06

Dnia 26 stycznia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Adam Mikusiński po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2006 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. A. na bezczynność Prokuratury Rejonowej w C. w przedmiocie prowadzenia postępowania przygotowawczego postanawia: odrzucić skargę W dniu [...] 2006 roku K. A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prokuratury Rejonowej w C.. Na uzasadnienie skarżąca dołączyła pisma, w których zawarte były wnioski o wszczęcie postępowania przygotowawczego przeciwko wymienionym w nim osobom, wnioski dowodowe o przesłuchanie świadków, wniosek o wznowienie postępowania przygotowawczego, wniosek o zwrot nagrania, zażalenie na odmowę zezwolenia sporządzenia protokołu przesłuchania, zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga K. A. podlega odrzuceniu. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 176 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U nr 78, poz. 483) z dniem 1 stycznia 2004 roku zostało wprowadzone dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne. Z tym dniem na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Natomiast w myśl art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), w okresie dwóch lat od wejścia jej z życie skargę wniesioną bezpośrednio do sądu administracyjnego, jeżeli wniesiona została w terminie określonym w art. 53 § 1 (tj. od trzydziestu dni o dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie), sąd administracyjny przekazuje organowi, którego działania lub bezczynności dotyczy skarga. Zestawienie powyższych uregulowań wskazuje, iż przewidują one pośredni tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Skarżący, aby zainicjować i zachować właściwą drogę postępowania sądowoadministracyjnego winien skierować skargę bezpośrednio do organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Jedynie w okresie wskazanym w art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm), a więc od 1 stycznia 2004 roku do 1 stycznia 2006 roku, bezpośrednie wniesienie skargi do sądu administracyjnego pozwalało na konwalidowanie niewłaściwego trybu wszczęcia postępowania. Skarga K. A. z dnia [...] 2006 roku, wniesiona została bezpośrednio do sądu administracyjnego w dacie wykraczającej poza czasookres przewidziany w art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm), co czyni niemożliwym przekazanie jej organowi, którego bezczynność została zaskarżona. Jak wynika z powołanych przepisów, po dniu 1 stycznia 2006 roku właściwą i konieczną drogą dla prawidłowego zachowania trybu wniesienia skargi jest jej złożenie w organie, którego dotyczy przedmiot skargi, tak jak stanowi art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) . Wskazać również należy, iż brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej do przekazania organowi administracyjnemu skargi, która wpłynęła (zaadresowana została) do sądu administracyjnego, w szczególności nie wynika ona z treści żadnego aktu prawnego obowiązującego sądy administracyjne. Brak jest też odesłania do innych aktów prawnych, w tym zwłaszcza do art. 65 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), który przewiduje możliwość przekazania przez organ administracji podania organowi właściwemu. Zastosowanie powyższego przepisu wyłącza jego zakres podmiotowy. Pojęcie organ administracji publicznej, użyty w treści art. 65 k.p.a, definiuje art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym organami administracji publicznej są ministrowie, centralne organy administracji rządowej, wojewodowie, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2, tj. inne organy państwowe oraz inne podmioty powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumienia do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej. Sąd administracyjny nie jest, w myśl cytowanych wyżej przepisów, organem administracji publicznej. Zatem nie ma kompetencji oraz jakichkolwiek podstaw proceduralnych do przekazania wniesionej bezpośrednio do Sądu skargi organowi, którego dotyczy przedmiot skargi. W tym stanie rzeczy, skarga K. A. jako wniesiona z pominięciem ustawowej drogi do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego, na podstawie art. 54 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm), podlega odrzuceniu. Podnieść również należy, iż skarga K. A. ze względu na zawartość merytoryczną kwalifikuje o jej niedopuszczalności. Granice właściwości sadów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone w art. 184 Konstytucji RP. Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U Nr 153, poz. 1269) w art. 1 § 1 stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej pod względem zgodności z prawem. Z kolei jak wynika z treści art. 3 ust.2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270) orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach na bezczynność dotyczy wyłącznie przypadków określonych w art. 3 § 2 pkt 2 1-4, tj. gdy organ winien wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienie w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także podjąć inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z uregulowań tych wynika, że orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność dopuszczalne jest jedynie z tym zakresie, w jakim organy administracji publicznej działają w formach władczych lub stanowiących i dotyczy tylko tych przypadków. Tymczasem analiza treści skargi i dołączonych do niej załączników wskazuje, że przedmiotowa sprawa nie należy do kategorii spraw wskazanych w powyższych przepisach, co oznacza, że materia będąca przedmiotem skargi nie mieści się w zakresie postępowania sądowoadministracyjnego i nie jest objęta zakresem właściwości sądu administracyjnego. Nadto skarga na bezczynność dotyczy podmiotu, który nie jest objęty zakresem kognicji sądu administracyjnego. Właściwe jest zatem orzeczenie przez sąd administracyjny o odrzuceniu skargi również na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm).