IV SAB/Gl 20/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2013 r. sprawy ze skargi I.K. na bezczynność Wójta Gminy P. w przedmiocie informacji publicznej 1. zobowiązuje organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...]; 2. określa, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od organu na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z dnia [...], złożonym w siedzibie organu w dniu [...], I.K. zwrócił się do Wójta Gminy P. o udostępnienie informacji dotyczącej rozdziału środków budżetowych przeznaczonych na utrzymanie jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych. Jako podstawę prawną wniosku wskazał przepis art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wniósł o udostępnienie informacji zgodnie z tabelą dołączoną do wniosku. W decyzji z dnia [...] wymieniony organ odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, określone w niej podmioty są zobowiązane do udzielenia informacji publicznej w zakresie, w jakim informacja ta została przez nie wytworzona lub znajduje się w ich posiadaniu. Podniósł, że z przepisów ustawy nie wynika, aby do zadań takich należało tworzenie informacji zgodnie z dyspozycją wnioskodawcy. Wskazał, że uwzględnienie wniosku skarżącego spowoduje konieczność wytworzenia informacji w wymaganym przez niego zakresie, co nie mieści się w pojęciu udostępnienia informacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., w wyniku odwołania wniesionego przez I.K., decyzją z dnia [...] uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, stwierdzając, że w sprawie doszło do naruszenia art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 107 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Następnie Wójt Gminy P., w piśmie z dnia [...] wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 7 dni, poprzez wykazanie, że udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organ wskazał, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej, ponieważ konieczne jest wykonanie dodatkowych czynności w celu jej przygotowania. Podniósł, że wobec tego uzasadnione jest zobowiązanie do uzupełnienia wniosku i poinformował skarżącego, że uchybienie wskazanemu terminowi, spowoduje pozostawienie tego wniosku bez rozpoznania – zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. W piśmie z dnia [...] I.K. odniósł się do treści powyższego wezwania. Następnie został zobowiązany przez organ do uzupełnienia braków formalnych tego pisma poprzez jego podpisanie – w terminie 7 dni od otrzymania wezwania – pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...], a w dniu [...] skarżący przedłożył w siedzibie organu, podpisane pismo z dnia [...]. W piśmie z dnia [...] I.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wójta Gminy P., w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Skarżący wskazał, że do dnia złożenia skargi, organ nie udostępnił żądanej informacji publicznej, ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przez co doszło do naruszenia art. 13 ust. 1 tej ustawy. Podniósł, że Wójt Gminy P. nie spełnił ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i w związku z tym naruszył art. 13 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, a także podstawowe zasady postępowania, zawarte w art. 7, art. 8, art. 12 K.p.a. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu administracji do udzielenia żądanej informacji w terminie 14 dni oraz o stwierdzenie rażącego naruszenia obowiązków przez organ i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, organ administracji wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 52 P.p.s.a., ewentualnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Następnie przedstawił obszerne sprawozdanie z dotychczasowego postępowania i podniósł, że zgodnie z art. 37 K.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie, stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia – w przedmiotowej sprawie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Ponadto podniósł, że w razie uznania, iż skarga nie podlega odrzuceniu, wnosi o jej oddalenie jako bezzasadnej. Podkreślił, że nie sposób w niniejszej sprawie przyjąć bezczynności organu, skoro w dniu [...] wezwał skarżącego do wykazania, że udzielenie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Organ dodał, że w odpowiedzi na to wezwanie skarżący podniósł, iż informacja przetworzona jest pojęciem pozaprawnym, oraz że obowiązek udowodnienia braku szczególnie istotnego interesu publicznego, obciąża organ administracji. W tym zakresie organ podniósł, że w niniejszej sprawie ustalił brak szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu wnioskowanej informacji przez skarżącego. Następnie przytoczył część uzasadnienia wyroku NSA zawierającego określenie cech informacji przetworzonej i stwierdził, że udzielenie informacji wnioskowanej przez skarżącego, powodowałoby konieczność przeprowadzenia odpowiednich działań ze strony organu celem sporządzenia żądanej informacji, co czyni ją informacją przetworzoną. Ponadto dodał, że skarżący nie wykazał istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, a wobec tego nie uczynił zadość wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. W związku z tym organ stwierdził, że uprawnione było pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W kolejnym piśmie skarżący podniósł, że w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej, nie ma zastosowania art. 37 K.p.a., gdyż ustawa o dostępie do informacji publicznej, tylko w wąskim zakresie odsyła do przepisów K.p.a. i stanowi, że jedynie w kwestii wydania decyzji, stosuje się k.p.a. Ponadto przedstawił argumenty uzasadniające zarzut, że organ pozostaje w bezczynności. Podniósł między innymi, że organ nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej w zakresie i formie wskazanych we wniosku o jej udostępnienie, nie odmówił jej udostępnienia, ani nie umorzył postępowania w drodze decyzji. Na rozprawie pełnomocnik organu podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślenia wymagało, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. W przepisie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. zostały wymienione – inne niż decyzje i postanowienia - akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Natomiast według art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W wyniku rozpoznania skargi I.K. na bezczynność Wójta Gminy P., w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji w zakresie rozdziału środków budżetowych przeznaczonych na utrzymanie jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych, stwierdzić należało, że wymieniony organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 z 2001 r. poz. 1198 ze zm.) i w konsekwencji bezczynności, a wobec tego skarga zasługiwała na uwzględnienie. Podkreślenia bowiem wymagało, że skarżący wniósł o udostępnienie przedmiotowej informacji w piśmie złożonym w siedzibie organu w dniu [...]. Natomiast do dnia rozprawy, tj. do 9 maja 2013 r. Wójt Gminy P. nie rozpoznał tego wniosku. Jedną z ostatnich czynności organu w przedmiotowej sprawie było pismo z dnia [...], zobowiązujące skarżącego do wykazania, że udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jak wynika z akt administracyjnych, I.K. w piśmie z dnia [...] odniósł się do treści powyższego wezwania, a następnie – w wyniku zobowiązania przez organ - w dniu [...] uzupełnił braki formalne tego pisma poprzez jego podpisanie. Pomimo tego, Wójt Gminy P. nie podjął już żadnych działań w tej sprawie – nawet po wniesieniu skargi na jego bezczynność. Jak już zatem była o tym mowa wyżej – w przedmiotowej sprawie stwierdzić należało, że organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej i w konsekwencji bezczynności w zakresie rozpoznania wyżej wymienionego wniosku skarżącego. Według bowiem art. 13 ust. 1 wymienionej ustawy – co do zasady - udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 tej ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Przepis art. 14 ust. 1 tej ustawy określa, że jeżeli organ udostępnia informację publiczną na wniosek to powinien uczynić to w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem. W sytuacji, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot zobowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub, w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 ustawy). W ramach powiadomienia wnioskodawcy, iż informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, organ jest również zobowiązany do poinformowania wnioskodawcy, że jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji zostanie umorzone. Podkreślenia jednakże wymagało, że na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. W przedmiotowej sprawie organ administracji publicznej nie dokonał żadnej z wymienionych czynności; przede wszystkim nie udostępnił wnioskowanej informacji, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia lub o umorzeniu postępowania. W związku z tym uzasadniony był zarzut skargi dotyczący bezczynności organu w zakresie rozpoznania wyżej wymienionego wniosku skarżącego. Jednocześnie nie zasługiwało na uwzględnienie, stwierdzenie zawarte w odpowiedzi na skargę, że z powodu niewykazania przez skarżącego istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, uzasadnione było pozostawienie przedmiotowego wniosku bez rozpoznania. Przede wszystkim bowiem – jak już była o tym mowa wyżej - odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji, a nie "pozostawienia wniosku bez rozpoznania". Bezpodstawny był także wniosek organu o odrzucenie skargi na podstawie art. 52 P.p.s.a., tj. z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie, dotyczącej bezczynności organu w zakresie wniosku złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, skuteczność wniesienia skargi na bezczynność organu, nie jest uzależniona od wyżej wymienionego warunku. Wobec powyższego - na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. - Sąd zobowiązał Wójta Gminy P. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] - złożonego w siedzibie organu w dniu [...]. Termin wykonania powyższego obowiązku ( 14 dni ) wynika z cytowanych wyżej przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie Sąd nie stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem w opisanych wyżej okolicznościach sprawy, brak było podstaw do przyjęcia takiej oceny. Natomiast zgodnie z art. 200 P.p.s.a., należało orzec o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego kosztów postępowania, na które składa się uiszczony przez niego wpis od skargi ([...] zł.). mw