IV SAB/Gl 200/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Zarządu "A" w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący, K. K. wniósł o zobowiązanie Zarządu A w K. do udostępnienia informacji publicznej poprzez podanie adresów korespondencyjnych Kół Łowieckich "[...]" i "[...]" w S., oraz Koła Łowieckiego "[...]ł" w M. oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości polowy przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący w dniu 16 maja 2017r. za pośrednictwem poczty elektronicznej złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jednak do dnia złożenia skargi informacji tej nie uzyskał. Organ koła łowieckiego, którego dotyczyła wnioskowana informacja jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, co wynika ze stanowiska judykatury. Zauważono nadto, że wnioskowana informacja dotyczy podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowi zatem informację, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Żądanie przyznania określonej kwoty pieniężnej uzasadniono długością okresu bezczynności i brakiem jakiejkolwiek reakcji na wniosek. Do skargi załączony został wydruk z poczty elektronicznej z dnia 16 maja 2017r. wysłany z adresu "[...].", skierowany na adres "[...]". W odpowiedzi na skargę sporządzonej przez Przewodniczącego Zarządu A w K. wniesiono o jej odrzucenie, gdyż organ nigdy wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie otrzymał. Wskazano, że na dostępnej stronie internetowej Związku wskazano dane kontaktowe wraz z adresem korespondencyjnym i elektronicznym adresem kontaktowym [...]. Natomiast wniosek skarżącego skierowany został na adres Rzecznika Prasowego A K.. Powołując się na stanowisko judykatury wskazano, że A. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne. Zgodnie z regulacją zawartą w § 98 ust. 2 pkt 3 Statutu organami Związku są zarządy okręgowe, a zgodnie z § 132 Statutu w skład zarządu okręgowego wchodzi łowczy okręgowy jako jego przewodniczący oraz 2 do 4 członków. Zauważono, że rzecznik Związku nie jest jego organem, pełni społeczną funkcję, a zakres jego zadań dotyczy zajmowania w imieniu A stanowiska w prasie i mediach. Nie jest też pracownikiem biura Zarządu Okręgowego, nie posiada dostępu do informacji publicznej ani kompetencji do ich udzielania. Nie jest reprezentantem Zarządu A K. Dodatkowo wskazano, że pełniąca funkcję rzecznika Związku osoba oświadczyła, że nie odebrała wiadomości z dnia 16 maja 2017r. traktując ją jako spam. Nie otrzymała żadnej innej wiadomości z adresu skarżącego. Skarżący nie kontaktował się ani z nią ani z organem Związku telefonicznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. ,poz. 1369.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a) P.p.s.a. Oznacza to, że w sprawach, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa albo podejmowane czynności materialnotechniczne - możliwe jest zaskarżenie braku wymaganego prawem zachowania się organu administracji. Ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu i wynikających z nich uprawnieniach i obowiązkach. W sprawie zainicjowanej skargą K. K. jako podmiot zobowiązany wskazany został Zarząd Okręgowego A w K. Stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1226 ze zm.), Polski Związek A jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które prowadzą gospodarkę łowiecką poprzez hodowlę i pozyskiwanie zwierzyny oraz działają na rzecz jej ochrony poprzez regulację liczebności populacji zwierząt łownych (na temat statusu tego Związku zob. też wyrok TK z dnia 6 listopada 2012 r., K 21/11, OTK-A 2012, nr 10, poz. 119). Zarazem na mocy art. 35a ust. 2 tej ustawy przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) regulujące zasady nadzoru nad stowarzyszeniami stosuje się odpowiednio do nadzoru nad działalnością Polskiego Związku A. Podobnie w myśl art. 35 ust. 3 ustawy – Prawo łowieckie, przepisy regulujące zasady gospodarki finansowej stowarzyszeń stosuje się odpowiednio do gospodarki finansowej Polskiego Związku Łowieckiego. W tym kontekście do zrzeszenia jakim jest Polski Związek Łowiecki odnieść można odpowiednio myśl zawartą w wyroku NSA z dnia 8 lipca 2015 r., I OSK 1514/14, że nie sposób stowarzyszeniom stawiać analogiczny standard wymagań, jak organom administracji. W konsekwencji nie każda informacja będąca w dyspozycji Polskiego A bądź odnosząca się do jego funkcjonowania będzie informacją publiczną podlegającą udostępnieniu przez ten Związek w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 1764) dalej "u.d.i.p.", lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym (por. cytowany wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., I OSK 1514/14). Tylko te kwestie względem podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. ustawodawca traktuje jako informacje o sprawie publicznej, pozostałą zaś materię, a contrario, uznać należy za niepubliczną, a zatem stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. za niebędącą informacją publiczną. Obowiązkiem Sądu było zatem ocenić, czy skierowane do Zarządu Okręgowego A pytania dotyczyć mogły materii odnoszącej się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym. Skarżący zwrócił się o wskazanie mu adresów korespondencyjnych trzech Kół Łowieckich należących do Okręgu A w K. Zadania administracji państwowej związane z wyrażonym w art. 5 oraz art. 74 ust. 2 Konstytucji obowiązkiem ochrony środowiska naturalnego są zadaniami publicznymi (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dn. 6 listopada2012 r. sygn. K 21/11, (publ. OTK-A 2012/10/119), a Polski Związek Łowiecki wykonuje je m.in. poprzez koła łowieckie jako podstawowe ogniwo organizacyjne w Polskim Związku A w realizacji celów i zadań łowiectwa. Stanowi o tym przepis art. 33 ust.1 ustawy Prawo łowieckie. Z tych względów informacja o adresie siedziby tych jednostek stanowi informację publiczną. W związku z powyższym należało ocenić, czy w istocie Zarząd Okręgu A, jako zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, pozostawał w bezczynności w związku ze skierowaniem drogą elektroniczną wniosku o udostępnienie adresów Kół Łowieckich. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W judykaturze nakazuje się traktować zapytanie skierowane pocztą elektroniczną (e-mail) jako formalny wniosek i to nawet wtedy, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08). W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje już ugruntowany pogląd co do tego, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu - aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na wskazany przez adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1968/15; czy dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1940/15, publ. CBOSA). Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OZ 1414/15; czy też: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2186/14). Ryzyko nieodebrania, czy też nie odczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres elektroniczny organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2897/15). Z orzecznictwa wynika w istocie domniemanie, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to znaczy, że dotarła ona do adresata. Wskazać jednak należy, że dla zastosowania opisanego wyżej domniemania kluczowe jest ustalenie, czy wniosek został wysłany drogą elektroniczną na adres oficjalnie podany przez podmiot, do którego pytanie jest kierowane. Dopiero potwierdzenie tego faktu pozwala na rozważania, z jakich przyczyn adresat nie udziela informacji w ustawowo wyznaczonym terminie. W przywoływanym wyżej orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowano, że wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi dostateczny dowód, że wiadomość zawierająca wniosek została wysłana (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1924/16). Jak wynika z materiałów przedstawionych Sądowi wraz ze skarga, zresztą nie kwestionowanych przez skarżącego, jego wniosek wysłany został na adres [email protected]. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, adres ten nie został wskazany na oficjalnej stronie internetowej ZOPZŁ jako oficjalny adres kontaktowy, czy korespondencyjny stowarzyszenia. Bezspornie zatem wniosek skierowany został błędnie. Podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej jest bowiem organ w znaczeniu funkcjonalnym, a w przypadku A jest jego zarząd okręgowy. Skoro adres poczty elektronicznej został opublikowany przez sam organ na stronie internetowej to należy przyjąć, że ten adres będzie obsługiwany w sposób umożliwiający przepływ informacji. Wnioskujący o udostępnienie informacji publicznej powinni kierować swoje pytania na ten właśnie adres. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że nie można mówić o bezczynności organu w sytuacji, gdy skarżący zwrócił się o udzielenie informacji publicznej na inny niż wskazany oficjalnie adres poczty elektronicznej. Wniosek skarżącego należy traktować jako wniosek nieskutecznie złożony, a zatem nie uruchamiający działania po stronie podmiotu zobowiązanego wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Tym samym zachodziła konieczność oddalenia skargi, o czym orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a