IV SAB/Gl 21/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-06-05
Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga-Gajewska, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna w przypadku bezczynności organu wyższego stopnia polegającej na nierozpoznaniu zażalenia wniesionego na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ pierwszej instancji, jeśli organ wyższego stopnia nie wydał postanowienia w trybie art. 37 k.p.a.?Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień lub innych aktów i czynności organu. Postanowienie wydane przez organ wyższego stopnia w trybie art. 37 k.p.a. na zażalenie dotyczące bezczynności organu pierwszej instancji ma charakter wpadkowy i nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga co do istoty sprawy, w związku z czym nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W konsekwencji, skarga na bezczynność organu wyższego stopnia polegającą na nierozpoznaniu takiego zażalenia jest niedopuszczalna.Stan faktyczny
Skarżący L.L. wniósł skargę do WSA w Gliwicach na bezczynność Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (PWIS) w K. w przedmiocie nierozpoznania zażalenia na niezałatwienie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) w T. sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczeń lekarskich w postępowaniu o chorobę zawodową. Skarżący podnosił, że PWIS nie udzielił odpowiedzi na zażalenie w formie postanowienia lub decyzji. PWIS wniósł o oddalenie skargi, wskazując na wcześniejsze postępowania i decyzje dotyczące choroby zawodowej, które zostały uchylone lub których zaskarżenie zostało odrzucone. Organ wyjaśniał również brak możliwości prawnej unieważnienia orzeczeń lekarskich.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę na bezczynność Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. jako niedopuszczalną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi L. L. na bezczynność Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. w przedmiocie choroby zawodowej postanawia odrzucić skargę
Pismem z dnia [...] r. L.L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. polegającą na nierozpoznaniu, zgodnie z art. 37 k.p.a., zażalenia na niezałatwienie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczeń lekarskich wydanych w postępowaniu o rozpoznanie choroby zawodowej, a przekazanej temu organowi przez Sąd Rejonowy w T. Wydział Pracy (sygn. [...]). Skarżący wskazał, że pomimo upływu ustawowego terminu, o którym mowa w art. 35 k.p.a., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. nie wydał stosownego rozstrzygnięcia (postanowienia lub decyzji). Z tego powodu pismem z dnia [...] r. skierował do PWIS w K. zażalenie, które ponowił w dniu [...] r. Następnie organ ten wezwał pismem z dnia [...] r. w trybie art. 52 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do usunięcia naruszenia prawa polegającego (jak wynika z w/wym. pisma załączonego do skargi) na nieudzielaniu odpowiedzi w wyniku wniesionego zażalenia w przewidzianej prawnie formie postanowienia lub decyzji (a nie pisma informacyjnego), oraz na bezzasadność stanowiska, na które organ ten powołał się w kierowanych do niego pismach.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie. Organ ten wskazał, że w oparciu o kwestionowane przez L. L. orzeczenia lekarskie WOMP w S. z dnia [...] r. oraz IMPiZŚ w S. z [...]r., PPIS w T. decyzją z dnia [...] r. odmówił stwierdzenia u w/wym. choroby zawodowej narządu słuchu. PWIS w K. decyzją z dnia [...] r. rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy. Powyższe decyzje zostały uchylone wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt III SA/GL 167/04. Następnie PPIS w T. ponownie odmówił stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu u w/wym. decyzją z dnia [...]r. nr [...], którą PWIS utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] r. Nr [...]. Skarga na tą decyzję została odrzucona postanowieniem WSA w Gliwicach z dnia 27.08.2008r. sygn. akt IV SA/Gl 367/08. Organ zaznaczył, że w materiale dowodowym poddanym kognicji WSA w Gliwicach w sprawie o sygn. akt III SA/GL 167/04 znajdowały się orzeczenia lekarskie WOMP i IMPiZŚ w S. z [...] r. oraz postanowienie Sądu Pracy w T. z [...] r. sygn. akt IV P 275/04 przekazujące PPIS w T., w trybie art. 464 k.p.c., sprawę wniosku L. L. o unieważnienie tych orzeczeń lekarskich. Dalej podał, że PPIS w T. i PWIS w K. wielokrotnie pisemnie wyjaśniali skarżącemu kwestie braku prawnej możliwości unieważnienia orzeczeń lekarskich stanowiących dowód w przeprowadzonym postępowaniu w sprawie choroby zawodowej. Pomimo tych wyjaśnień skarżący w podaniach z dnia [...],[...]r., [...]r., [...]r. skierowanych do PPIS w T. wnioskował o wydanie postanowienia lub decyzji w zakresie jego żądań objętych pozwem dot. unieważnienia wskazanych wyżej orzeczeń lekarskich. W odpowiedzi na w/wym. podania PPIS w T. wydał w oparciu o art. 66 § 3 k.p.a. postanowienia z dnia [...] r., [...]r., [...]r. oraz [...]r. o zwrocie podań na skutek niemożności wskazania organu właściwego do ich rozpoznania oraz w związku z prawomocnie zakończoną sprawą w przedmiocie choroby zawodowej. Na skutek wniesionych zażaleń PWIS postanowienia te utrzymał w mocy.
W piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżący odnosząc się do przedstawionego w odpowiedzi na skargę stanu faktycznego podtrzymał zarzut bezczynności organów sanitarnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem zaskarżenia skarżący uczynił bezczynność Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. polegającą na nieudzielaniu odpowiedzi, w formie postanowienia lub decyzji, w związku z zażaleniem wniesionym na niezałatwienie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. w terminie określonym w art. 35 k.p.a. sprawy przekazanej temu organowi przez Sąd Rejonowy w T. Wydział Pracy (sygn. [...]).
Zgodnie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tj. w sprawach na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Z powyższych regulacji wynika, że zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powołanych wyżej przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności.
Stosownie do treści art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie k.p.a.), na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Organ ten uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Wniesienie zażalenia na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. ma zatem na celu likwidację bezczynności organu administracyjnego w trybie administracyjnym. Ponadto wyczerpanie przez osobę zainteresowaną trybu zażaleniowego stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu pierwszej instancji (art. 52 P.p.s.a.).
Przepis art. 37 k.p.a. nie określa w jakiej formie organ administracji publicznej wyższego stopnia ma zażalenie to rozstrzygnąć. Natomiast zgodnie z utrwalonym poglądem prezentowanym zarówno w literaturze jak i orzecznictwie stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. przyjmuje formę postanowienia, na które nie służy zażalenie (art. 141 § 1 k.p.a.). Postanowienie to ma charakter wpadkowy (incydentalny), a zatem nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Nie jest to również inny akt lub czynność organu dotycząca przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 lutego 1995 r. sygn. akt I SAB 86/94 publik. ONSA 1996/1/39r., z dnia 13 marca 2001 r. sygn. akt I SAB 246/00 Lex 78952, wyroki NSA z 12 kwietnia 2001 r. sygn. akt IV SA 1866/00 ONSA 2002/4/144 oraz z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 572/99 ONSA 2002/3/116).
W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że skoro na postanowienie wydane w trybie art. 37 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, to tym samym skarga ta nie przysługuje na bezczynność organu polegającą na nierozpoznaniu zażalenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a., w tym także na niewyrażeniu stanowiska przez ten organ w formie postanowienia.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę na bezczynność Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. jako niedopuszczalną.
Ubocznie dodać należy, że skargę w części dotyczącej bezczynności Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. Sąd skierował do tego organu stosownie do treści art. 54 § 1 P.p.s.a. , zgodnie z którym skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło