IV SAB/Gl 223/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność "A" w J. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe; 2) zasądzić od "A" w J. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 22 sierpnia 2017 r. M.K. (dalej wnioskodawczyni lub skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność A w J. (dalej organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764, dalej ustawa) przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i wniosła o: 1) zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty zwrotu akt organowi, 2) stwierdzenie, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w łącznej kwocie 602,20 złotych, według załączonego spisu kosztów. W uzasadnieniu podała, że w dniu 28 czerwca 2017 r. złożyła do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie obejmującym udzielenie odpowiedzi na pytanie czy organ, w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego. W wypadku odpowiedzi pozytywnej, skarżąca wniosła o przesłanie kopii tych umów. Wskazała, że wniosek został wniesiony za pomocą platformy ePUAP i został prawidłowo doręczony organowi w tymże dniu, czego dowodzi Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia. Kolejno podano, że w przepisanym terminie organ nie udostępnił żądanej informacji, nie zawiadomił też wnioskodawczyni o zaistnieniu okoliczności z art. 13 ust. 2 ustawy, ani też nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 16 ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podał, że w dniu 28 czerwca 2017 r. na platformę ePUAP szpitala wpłynął przedmiotowy wniosek, wskazano adres do korespondencji i wnioskodawczyni poinformowała, że rezygnuje z doręczenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Dlatego usiłowano się telefonicznie skontaktować z wnioskodawczynią w celu powiadomienia o wysokości opłaty spowodowanej koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów, co powiodło się dopiero w dniu 20 lipca 2017 r. Organ podał, że skarżąca poprosiła aby pismo w tej sprawie przesłać na jej skrzynkę poczty elektronicznej i w dniu 21 lipca 2017 r. została poinformowana o wysokości kosztów udostępnienia informacji oraz poproszona o odpowiedź, czy wniosek o przesłanie dokumentów pocztą jest aktualny, ale tę wiadomość zignorowała. W ocenie organu doszło do nadużycia prawa do informacji publicznej, gdyż zachodzi uzasadnione podejrzenie, że wniosek miał na celu wyłącznie sprowokowanie sytuacji, w której będzie możliwe złożenie skargi na bezczynność, a wnioskodawczyni będąca adwokatem zleciła prowadzenie sprawy innemu adwokatowi. Jednocześnie organ poinformował, że żądana informacja została przesłana na adres skarżącej w dniu 31 sierpnia 2017 r., co udokumentowano. W piśmie procesowym z dnia 17 października 2017 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) – w związku z dokonaniem przez organ po wniesieniu skargi, czynności do której był zobowiązany. Nadto o zasądzenie kosztów postępowania według załączonego do skargi spisu kosztów. W piśmie procesowym z dnia 13 listopada 2017 r. (błędnie oznaczonym jako pismo z dnia 13 grudnia 2017 r.) organ wniósł o oddalenie wniosku skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania wskazując, że nie uznał skargi w trybie autokontroli, a zwłoka w udzieleniu informacji była związana wyłącznie z działalnością skarżącej. Podkreślono nadużycie prawa do informacji publicznej wywodząc, że art. 208 ustawy p.p.s.a. daje podstawę do zasądzenia kosztów od skarżącej na rzecz organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 161 ustawy p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę, 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania, 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (§ 1). Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (§ 2). W niniejszej sprawie w skardze żądano zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzenia, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenia kosztów postępowania. Bezsporne jest, iż w ustawowym terminie informacja publiczna nie została udzielona; została natomiast udzielona po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem przez Sąd. Stan bezczynności został więc usunięty przez organ. Tym samym bezprzedmiotowe stało się zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a. Co do zasady udzielenie informacji publicznej po upływie terminu ustawowego, ale przed rozpoznaniem skargi nie uchyla obowiązku stwierdzenia, czy doszło do bezczynności oraz czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 ustawy p.p.s.a.). Jednakże skarżący wniósł o umorzenie postępowania nie tylko w zakresie zobowiązania organu do udzielenia żądanej informacji, ale w pełnym zakresie merytorycznym, czyli również w przedmiocie stwierdzenia bezczynności mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa – jednoznacznie ograniczając swoje żądanie tylko do żądania zasądzenia kosztów. Sąd ocenił, że w takiej sytuacji również w zakresie stwierdzenia bezczynności mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa zachodzi przypadek określony w art. 161 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a. W tym zakresie postępowanie także stało się bezprzedmiotowe, a w konsekwencji również podlega umorzeniu. Sąd nie dopatrzył się przeszkód do uwzględnienia wniosku strony skarżącej o umorzenie postępowania. Orzekając o kosztach postępowania Sąd miał na względzie regulację zamieszczoną w art. 205 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a. i stwierdził, że do niezbędnych kosztów postępowania zaliczyć należy poniesiony wpis w kwocie 100 zł, gdyż w okolicznościach tej sprawy dopiero wniesienie skargi skutkowało udostępnieniem informacji publicznej. Natomiast Sąd nie zasądził kosztów zastępstwa procesowego mając na uwadze okoliczność, iż nie były to koszty niezbędne. W aktach sprawy znajduje się przedłożona przez organ dokumentacja, z której wynika, że skarżąca jest adwokatem. Skarga w sprawie o udzielenie informacji publicznej nie należy do skomplikowanych i jej wniesienie niewątpliwie nie przekracza możliwości profesjonalnego pełnomocnika. Ustanowienie przez wnioskodawcę będącego adwokatem, profesjonalnego pełnomocnika procesowego nie było konieczne; tym samym koszty z tym związane nie mogą zostać zakwalifikowane do kosztów niezbędnych. Jednocześnie Sąd wyjaśnia organowi, że brak podstawy prawnej do zasądzenia na rzecz organu kosztów pierwszoinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego. Przywołany art. 208 ustawy p.p.s.a. reguluje sprawę zwrotu kosztów, a organ nie ponosił żadnych kosztów postępowania.