IV SAB/Gl 23/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A.T. na bezczynność Burmistrza K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa; 2) w pozostałym zakresie umarza postępowanie; 3) zasądza od Burmistrza K. na rzecz skarżącego kwotę 100 (słownie: sto 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A.T. pismem z 12 listopada 2018 r. skierowanym do Burmistrza Miasta K. na platformę EPUAP wystąpił o udostępnienie informacji publicznej w zakresie działań podjętych w sprawie realizacji odbudowy oświetlenia w przestrzeni między ul. [...], ul. [...] i Wspólnotami Mieszkaniowymi z ul. [...] i [...] (przy ciągach dla pieszych, boksach na odpady komunalne, placach zabaw i parkingach). Wystąpił przy tym o zestawienie urzędowych czynności dotyczących wyżej wymienionej sprawy w chronologicznym porządku poczynając od dnia przekazania środków finansowych. Formą przekazania informacji określił jako przesłanie pocztą elektroniczną poprzez platformę EPUAP. Sekretarz Gminy K. pismem z 27 listopada 2018 r. sporządził odpowiedź dla skarżącego i podjął próbę jej doręczenia. Jak wynika z akt wskazane pismo nie zostało doręczone skarżącemu, po interwencji skarżącego podjęto działania zmierzające do doręczenia żądanej informacji i nastąpiło to 12 grudnia 2018 r., jednakże wówczas omyłkowo do wiadomości dołączono nie ten załącznik, który zawierał odpowiedź na informację. Pismem z 9 stycznia 2019 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. skarżący wniósł ponaglenie na działania organu administracji w zakresie nie udostępnienia żądanej informacji. Pismem z 11 stycznia 2019 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Burmistrza K., który w jego opinii nie rozpoznał złożonego przez niego wniosku. W skardze tej wystąpił o zobowiązanie organu do wykonania wniosku i o udostępnienie żądanej informacji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przedstawił działania związane ze złożeniem 12 listopada 2018 r. wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zaznaczył, że jego pismo z 12 listopada 2018 r. nie mogło być odczytane i z tego powodu 14 listopada 2018 r. ponowił złożenie wniosku wykorzystując w tym celu prywatnego maila. Wskazał, że organ administracji pismem z 27 listopada 2018 r. przesłał odpowiedź na platformę, której on nie użytkuje i nie ma do niej dostępu. W dalszej części skargi odniósł się do unormowań prawnych, gwarantujących mu prawo do otrzymania informacji publicznej w formie przez niego wskazanej. W tej części skargi odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych, które w jego ocenie potwierdzają żądania kierowane do organu administracji. W odpowiedzi na skargę Burmistrz K. wniósł o oddalenie skargi jak również przedstawił działania podejmowane przez organ celem dostarczenia skarżącemu żądanej informacji publicznej. Podkreślił, że uchybienie w dostarczeniu skarżącemu żądanej informacji publicznej wynikło z omyłki pracownika, a faktycznie informacja została przesłana 10 stycznia 2019 r., bezpośrednio po uzyskaniu wiedzy, że wcześniejsze próby doręczenia okazały się nieskuteczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a) wyżej wymienionej ustawy. Oznacza to, że w sprawach, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane czynności materialnotechniczne w powyższym zakresie - możliwe jest zaskarżenie braku oczekiwanego zachowania się organu administracji, a uwzględnienie skargi w tym przypadku, w myśl art. 149 przywoływanej ustawy, oznaczać będzie wydanie przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia zobowiązującego organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Badanie przez sąd administracyjny bezczynności organów na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016r. poz. 1764). poprzedzone być musi oceną, czy żądanie domagającego się udzielenia informacji podmiotu mieści się w jej obszarze. Przesądzenie, że w sprawie będą miały zastosowanie przepisy dotyczące informacji publicznej, a więc że skarga jest dopuszczalna, pozwala dopiero na przejście do drugiego etapu kontroli - to jest do rozstrzygnięcia czy w sprawie występuje bezczynność. W tym zakresie sąd administracyjny ocenia czy organ podjął jakiekolwiek działanie, czy dokonał tego w prawem wymaganej formie, a jeśli udzielił żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni. Analiza akt administracyjnych przedmiotowej sprawy, a w szczególności wniosku skarżącego skierowanego do Burmistrza K. pozwala stwierdzić, że żądana informacja jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak się wydaje okoliczność ta nie jest kwestionowana także przez sam organ administracji, co wynika z działań podejmowanych przez ten organ w ramach uruchomionej przez skarżącego procedury. Powyższe stwierdzenie oznacza, że w tym zakresie dalsze rozważania są zbędne, zwłaszcza, że skład orzekający w sprawie także uznaje, że żądanie zgłoszone przez skarżącego związane jest z udostępnieniem informacji publicznej. Drugim aspektem rozpoznawanej sprawy jest to, czy w sprawie tej nie mają zastosowania inne regulacje prawne. Stosownie bowiem do postanowień art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnienie informacji publicznej nie może naruszać postanowień innych ustaw. W rozpoznawanej sprawie sytuacja jest złożona, ponieważ we wniosku z 12 listopada 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej skarżący zamieścił następujące informacje, dotyczące wnioskodawcy, a mianowicie, że występuje jako radny Rady Miejskiej w K. i jako Przewodniczący Osiedla nr [...] w K.. Oznacza to, że występując o udostępnienie informacji publicznej skarżący nie określił siebie jako osoby fizycznej, lecz jako osoby pełniącej funkcje radnego. W świetle takiego określenia wnioskodawcy niezbędne jest zestawienie treści art. 1 ust. 2 przedmiotowej ustawy z regulacjami innych ustaw. Stosownie bowiem do brzmienia przywołanego przepisu, "przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi". Takie brzmienie tej regulacji nakazuje zweryfikować je z rozwiązaniami występującymi w ustawie z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506 ze zm.). Zgodnie z art. 24 ust. 2 tej ostatniej ustawy w wykonywaniu mandatu radnego radny ma prawo, jeżeli nie narusza to dóbr osobistych innych osób, do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których znajdują się te informacje i materiały, oraz wglądu w działalność urzędu gminy, a także spółek z udziałem gminy, spółek handlowych z udziałem gminnych osób prawnych, gminnych osób prawnych, oraz zakładów, przedsiębiorstw i innych gminnych jednostek organizacyjnych, z zachowaniem przepisów o tajemnicy prawnie chronionej. Po myśli kolejnych regulacji zawartych w tym artykule w sprawach dotyczących gminy radni mogą kierować interpelacje i zapytania do wójta. Interpelacje i zapytania składane są na piśmie do przewodniczącego rady, który przekazuje je niezwłocznie wójtowi. Wójt, lub osoba przez niego wyznaczona, jest zobowiązana udzielić odpowiedzi na piśmie nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania interpelacji lub zapytania. Treść interpelacji i zapytań oraz udzielonych odpowiedzi podawana jest do publicznej wiadomości poprzez niezwłoczną publikację w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej gminy, oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty. Treść przytoczonych przepisów ustawy o samorządzie gminnym pozwala w sposób jednoznaczny stwierdzić, że radny rady gminy (miejskiej) dysponuje wieloma uprawnieniami w domaganiu się udostępnienia od organu wykonawczego gminy, a także innych gminnych jednostek organizacyjnych, szeregu informacji związanych z funkcjonowaniem gminy. Wśród tych informacji znajdują się także i te, które udostępniane są w ramach dostępu do informacji publicznej. Tym samym osoba mająca status radnego jednostki samorządu terytorialnego winna wykorzystywać te uprawnienia, które wynikają z ustawy o samorządzie gminnym, a nie te które odnoszą się do pozostałych osób, a to oznacza w konsekwencji, że do radnego wykonującego swoje funkcje nie ma zastosowania ustawa o dostępie do informacji. Powyższe ustalenia powalają uznać, że w sprawie tej winien znaleźć zastosowanie artykuł 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem organ administracji winien poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie może być rozpoznany w drodze unormowań ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz w drodze odmiennej procedury ich udostępniania. Co jest istotne w tym zakresie nie jest on zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej, lecz stosownie do postanowień art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej przekazać wnioskodawcy stosowną informację w formie pisemnej. Przedstawione powyżej rozważania są niezbędne, ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący w swoim wniosku z 12 listopada 2018 r. jak i z 14 listopada 2018 r. wskazał, że domaga się udostępnienia informacji publicznej, ponieważ jest radnym Rady Miejskiej w K. i przewodniczącym Osiedla nr [...] w tej miejscowości. W świetle powyższych rozważań, skarżący jako radny Rady Miejskiej w K. dysponuje szczególnymi uprawnieniami w dostępie do uzyskania informacji o funkcjonowaniu gminy właśnie z tytułu pełnienia tej funkcji. Oznacza to, że winien on wykorzystywać te drogi prawne w domaganiu się uzyskania informacji, które wynikają z innych regulacji prawnych, a organ administracji obowiązany był do podjęcia przewidzianych przywołanymi unormowaniami prawnymi działań. W ramach prawidłowo przebiegającej procedury organ administracji po otrzymaniu wniosku winien był w terminie 14 dni, jak przewidują to stosowne przepisy do poinformowania skarżącego, że przysługuje mu inny tryb dochodzenia wnioskowanej informacji i powinien go uruchomić tak jak wynika to z postanowień art. 24 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W rozpoznawanej sprawie działania organu administracji publicznej odbiegły od narysowanego powyżej wzorca. Organ ten po pierwsze nie dostrzegł, iż w relacji z radnym własnej gminy winien w inny sposób udzielać mu informacji o sprawach gminy, niż w drodze ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz podjął działania zmierzające do udostępnienia żądanej informacji publicznej. Działania te jak się okazało nie były skuteczne, ponieważ skarżący w sposób bardzo wyraźny wskazał sposób w jaki organ winien mu żądaną informację udostępnić, jednakże z przyczyn leżących po stronie organu doręczenie to nie nastąpiło. Wyjaśnienia informatyka zatrudnionego w organie, a pochodzące z 15 stycznia 2019 r. pozwalają uznać, iż faktycznie dopuszczono się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, natomiast zamieszczona w tym piśmie argumentacja może być wykorzystana dla oceny tego, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie. Z uwagi na to, że organ administracji publicznej do dnia wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie przekazał skarżącemu ani żądanej przez niego informacji, jak również nie doręczył mu pisma informującego o tym, że w sprawie tej nie ma zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. W świetle poczynionych ustaleń przyjdzie uznać, że organ administracji był bezczynny i z tego powodu Sąd to stwierdził w pierwszym punkcie swojego orzeczenia. Równocześnie Sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku rozpoznawanej sprawy, mając na uwadze wyjaśnienia zawarte w piśmie informatyka z 15 stycznia 2019 r. jak również w pismach skarżącego, działania organu administracji były działaniami podejmowanymi w terminie, jednakże obarczonymi ludzkimi ułomnościami, które spowodowały, że oczekiwana przez skarżącego korespondencja nie dochodziła do niego, albo też obarczona była innymi błędami. Z tego też powodu Sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z uwagi na to, że organ administracji publicznej przekazał skarżącemu żądane informacje i odpisy tej informacji znajdują się w aktach administracyjnych, tym samym zbędne jest nakładanie na organ administracji obowiązku dostarczenia wnioskowanej informacji jak również zbędne informowanie skarżącego w trybie art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej o tym, że z uwagi na pełnioną funkcję radnego winien wykorzystywać inny tryb dochodzenia żądanej informacji, a tym samym skład orzekający uznał, że zasadnym jest umorzenie postępowania w tym zakresie. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do postanowień art. 200 w związku z art. 210 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązano organ do zwrotu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.