IV SAB/Gl 237/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność "A" Sp. z o.o. w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 2) określa, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) w pozostałym zakresie umarza postępowanie; 4) zasądza od "A" Sp. z o.o. w R. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dnia 24 lipca 2017 r. drogą elektroniczną do A Sp. z o.o. w R. na adres [...] M. . wystosowała wniosek w trybie ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej o podanie, które ze studzienek znajdujących się na ul. [...] w R. od numeru [...] do końca drogi należą do sieci kanalizacji deszczowej z 1928 r., a które do sieci kanalizacji sanitarnej z 1997 r., prosząc o uwzględnienie numerów posesji, przed którymi usytuowane są poszczególne studzienki. Zwróciła się także o przesłanie kserokopii dokumentacji dotyczącej założenia w drodze kanalizacji sanitarnej w 1997 r. oraz dokumentacji przekazania kanalizacji przez UM w R., ówczesnego zarządcy ul. [...], w zarząd A Sp. z o.o. w R. w 1999 r. Zobowiązała się przy tym do pokrycia ewentualnych kosztów. Jako sposób udostępnienia informacji wskazała drogę pocztową, podając adres do korespondencji. Wobec braku reakcji A Sp. z o.o. w R. dnia 11 sierpnia 2017 r. drogą poczty elektronicznej, M. S. zwróciła się ponownie o rozpatrzenie wniosku z dnia 24 lipca 2017 r. Dnia 22 sierpnia 2017 r. otrzymała odpowiedź z Działu Sieci Kanalizacyjnej A Sp. z o.o. w R., informującą, iż mapa z zaznaczonym rodzajem studzienek kanalizacyjnych (sanitarne, deszczowe) w ul. [...] zostanie zaprezentowana na spotkaniu, które planowane jest na 28 sierpnia 2017 r. Pismem z dnia 27 sierpnia 2017 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca M.S. wniosła skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej przez A Sp. z o.o. w R.. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez nieudzielenie informacji publicznej i wniosła o zobowiązanie A Sp. z o.o. w R. do rozpoznania wniosku z dnia 24 lipca 2017 r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania podług norm przepisanych. W uzasadnieniu skazała m.in., że nie posiada żadnej wiedzy na temat zapowiedzianego spotkania w dacie 28 sierpnia 2017 r., nie została na nie zaproszona, wobec czego nie będzie miała możliwości zapoznać się z przedmiotową mapą. Zwróciła uwagę, iż sam fakt organizacji spotkania nie stanowi przesłanki ograniczającej przysługujące jej prawo do uzyskania wnioskowanej informacji. Co więcej, odpowiedź A z dnia 22 sierpnia 2017 r. nie uwzględniła dalszej części wniosku, w której prosiła o przesłanie wskazanej dokumentacji. Zaznaczyła, że sprawy, jakich dokumentacja dotyczy, bez wątpienia mają charakter publiczny, zaś w świetle art. 1 ust. 1. omawianej ustawy, zaś § 7 aktu założycielskiego A Sp. z o.o. w R. wg stanu z dnia 04 października 2016 r. jednoznacznie stanowi, iż Gmina Miasta R. posiada 100 % udziałów w kapitale zakładowym Spółki. Podsumowując wskazał, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz dotychczasowego orzecznictwa sądowego należało zatem przyjąć, iż A Sp. z o.o. w R. dopuścił się bezczynności w zakresie realizacji powszechnego prawa dostępu do informacji publicznej. A Sp. z o.o. w R. pismem Nr [...] z dnia [...] r. przesyłał skarżącej (w załączeniu) mapę z naniesionym przebiegiem sieci kanalizacji sanitarnej wybudowanej w 1997 r. w ciągu ulicy [...] wraz z oznaczeniem studni kanalizacyjnych wchodzących w skład tej sieci. Podkreślono tamże, iż na mapie można również zlokalizować budynki usytuowane przy ul. [...] od numeru [...] do końca drogi, przy których znajdują się poszczególne studzienki kanalizacyjne. Ponadto poinformowano, że nie zakład nie posiada dokumentacji, o której kserokopie wystąpiła skarżąca wnioskiem z dnia 24 lipca 2017 r. Poinformowano skarżącą, iż w celu ustalenia czy w zasobach archiwalnych spółki mogą znajdować się przedmiotowe dokumenty przeprowadzono szczegółową kwerendę archiwum. Czynności te wymagały znacznego nakładu czasu, dlatego też organ nie był w stanie wykonać załatwić wniosku z dnia 24 lipca 2017 r. w terminie wynikającym z ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę A Sp. z o.o. w R. wskazał, że na podstawie przepisu art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została uwzględniona poprzez udostępnienie informacji publicznej, o którą wystąpiła skarżąca wnioskiem z dnia 24 lipca 2017 r. i wniósł o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że pismem z dnia 12 września 2017 r. skarżąca otrzymała odpowiedź na wniosek z dnia 24 lipca 2017 r. złożony na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie podniesiono, że rozpoznanie wniosku skarżącej z dnia 24 lipca 2017 r. nie było możliwe w terminie ustawowym z uwagi na konieczność przeprowadzenia szczegółowej kwerendy archiwum spółki w celu poszukiwania dokumentów, o których kopie skarżąca wystąpiła. Podkreślamy, że skarżąca wystąpiła o weryfikację danych technicznych sieci kanalizacyjnej począwszy od 1928 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a P.p.s.a. Z kolei stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności albo stwierdzenia bądź uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a nadto rozstrzyga w kwestii, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Celem skargi na bezczynność organu administracji jest natomiast zwalczanie braku działania w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie zostały dokonane przez organ. Natomiast Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że był on zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu oraz wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach. W kontrolowanej sprawie strona skarżąca wniosła skargę na bezczynność A Sp. z o.o. w R. w związku z niezałatwieniem jej wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 24 lipca 2017 r. Wobec tego prawem materialnym, na podstawie którego należy ocenić postępowanie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, jest ustawa z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. r., poz. 2058), zwana dalej "u.d.i.p." Ustawa ta w kompleksowy sposób reguluje zagadnienie dostępu do informacji publicznej, określa zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. W rozpatrywanej sprawie jest poza sporem, że A Sp. z o.o. w R. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Pojęcie informacji publicznej określone natomiast zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 ustawy zasadniczej, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Okoliczność, że określona informacja zawiera dane dotyczące prywatności, tajemnice przedsiębiorstwa czy też inne prawem chronione tajemnice, nie oznacza, że traci ona charakter informacji publicznej. Nadal jest informacją publiczną, ale zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. prawo do jej uzyskania podlega stosownym ograniczeniom. W tej sytuacji wniosek powinien był być rozpoznany w trybie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a podmiot zobowiązany winien zakończyć wszczęte tym wnioskiem postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. poprzez udzielenie informacji w drodze czynności materialno-technicznej zgodnie z wnioskiem (art. 7 ust. 1 pkt 2) lub poprzez odmowę udzielenia informacji albo poprzez umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych w przywołanej ustawie, w drodze decyzji administracyjnej (art. 16 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p.). Czynności tych organ powinien dokonać, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Przy tym zgodnie z art. 13 ust.2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w 14 dni, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W niniejszej sprawie wniosek skarżącego w zakresie dotyczącym udostępnienia informacji publicznej z dnia 24 lipca 2017 r. do dnia złożenia skargi nie został załatwiony w wymieniony wyżej sposób. Przy czym organ wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisu art. 13 ust.2 u.d.i.p. nie powiadomił skarżącej o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację. Bezczynność organu zachodzi bowiem nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku niedokonania czynności lub odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga podjęcia czynności lub wydania danego aktu. Powyższe kwalifikuje skargę jako zasadną wobec pozostawania organu w bezczynności w momencie jej wniesienia. W związku z tym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a Sąd stwierdził , że organ dopuścił się bezczynności, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku. W okolicznościach sprawy nie mogło jednak dojść do uwzględnienia skargi, gdyż po jej wniesieniu bezczynność ustała, bowiem organ w dniu 12 września 2017 r. udostępnił żądaną informację publiczną oraz poinformował skarżącą, iż nie jest w posiadaniu pozostałych dokumentów żądanych przez skarżącą. Przedstawiona przez organ mapa pozwala na ustalenie które ze studzienek znajdujących się na ul[...] w R. od numeru [...] do końca drogi należą do sieci kanalizacji deszczowej z 1928 r., a które do sieci kanalizacji sanitarnej z 1997 r., nadto mapa uwzględnienia numery posesji, przed którymi usytuowane są poszczególne studzienki. Przepis art. 149 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. przewiduje w razie bezczynności organu zobowiązanie go do wydania aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku. Zatem ma na celu wymuszenie załatwienia sprawy. Nie jest to możliwe, gdy sprawa już została zakończona. W takiej sytuacji należy przyjąć, że postępowanie jest bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W związku ze stwierdzeniem, że w sprawie miała miejsce bezczynność organu Sąd był zobowiązany do rozstrzygnięcia – zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. - czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12). Takich cech, tj. oczywistości w naruszeniu prawa, nie sposób przyjąć w kontrolowanym stanie faktycznym. Sąd wziął pod uwagę, że istotnie organ zareagował z opóźnieniem, jednakże nie sposób przyjąć, że zachowanie organu w sposób jednoznacznie rażący naruszało prawo. Jednakowoż po wniesieniu skargi organ udostępnił żądaną informację publiczną. W tych okolicznościach nie można stwierdzić, że bezczynność przybrała postać celowego działania nacechowanego złą wolą, czy też poważnego zaniedbania. Okoliczności te nie pozwalają na zakwalifikowanie zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa. O zwrocie kosztów postępowania przez organ na rzecz skarżącego, na które składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono zgodnie z art. 201 § 1 w zw. z art. 209 P.p.s.a.