IV SAB/Gl 24/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński, po rozpoznaniu w dniu 19 września 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. T. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. w przedmiocie: wyjaśnienia okresów składkowych p o s t a n a w i a odrzucić skargę W dniu [...]r. M. T. wniosła skargę na Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. zarzucając bezczynność w udzieleniu wyjaśnień w zakresie okresów składkowych i wysokości zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga w niej rozpoznawana jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei jak wynika z treści art. 3 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność dotyczy wyłącznie przypadków określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, tj. gdy organ winien wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienie w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także podjąć inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z uregulowań tych wynika, że orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w tym zakresie, w jakim organy administracji publicznej działają w formach władczych lub stanowiących i dotyczy tylko tych przypadków, gdy organy te były zobowiązane do wydania jednego ze wskazanych powyżej aktów. Tymczasem analiza treści skargi dołączonych do niej dokumentów wskazuje, że przedmiotem zaskarżenia jest brak właściwych działań organu rentowego w zakresie udzielenia skarżącej wyjaśnień co do wysokości i okresu naliczania składek na ubezpieczenie społeczne. Uznać należy, że materia będąca przedmiotem skargi mieści się w zakresie postępowania skargowego uregulowanego w rozdziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanym "Skargi i wnioski". W myśl art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy lub ich pracowników. Skargi te dotyczą więc oceny sposobu działania organu i jego pracowników i są wewnętrznymi sprawami tych organów. Nie podlegają natomiast kognicji sądów administracyjnych, gdyż brak przepisu prawa, który przewidywałby dopuszczalność zaskarżenia do sądu administracyjnego tego rodzaju działań i zaniechań organów. Stanowisko judykatury w tym zakresie jest utrwalone. Jako przykład można w tym miejscu powołać m.in.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 1999 r. sygn. III SAB 7/99 ONSA 2001/1/27, postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2001 r. sygn. II SAB 213/00 nie publ., wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r. sygn. III SA 1636/97 nie publ., postanowienie NSA z dnia 18 lutego 1997 r. sygn. III SAB 1/97 nie publ. W tym miejscu wskazać również należy, że zgodnie z art. 83 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanych w indywidualnych sprawach dotyczących w szczególności ustalenia wymiaru składek i ich poboru, a także ustalenia uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych służy stronie odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w Kodeksie postępowania cywilnego. W myśl art. 4772 k.p.c. sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów powszechnych. Sądy te rozpoznają również odwołania wnoszone w przypadkach, gdy w terminie 2 miesięcy od zgłoszenia wniosku o świadczenie lub innego roszczenia, organ rentowy nie wydał żadnej decyzji. Z uwagi na fakt, że niniejsza sprawa nie należy do zakresu właściwości sądu administracyjnego, skargę należało uznać za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec o jej odrzuceniu.