IV SAB/Gl 24/08

WyrokWSA w Gliwicach2009-03-03

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Adam Mikusiński, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, jeśli wnioskodawca domaga się od niego wytworzenia dokumentu lub informacji, które nie zostały jeszcze wypracowane lub nie istnieją w formie dokumentu, a także czy wniosek o udzielenie informacji publicznej złożony drogą elektroniczną musi spełniać wymogi bezpiecznego podpisu elektronicznego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność organu, uznając, że skarżąca domagała się informacji, która nie stanowiła informacji publicznej w rozumieniu ustawy, ponieważ nie została jeszcze wypracowana przez organ w formie dokumentu. Ponadto, sąd stwierdził, że wniosek o udzielenie informacji publicznej złożony drogą elektroniczną powinien spełniać wymogi formalne określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym wymóg bezpiecznego podpisu elektronicznego, a jego brak mógł stanowić podstawę do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, choć organ mógł wezwać do uzupełnienia braków.
Stan faktyczny
Skarżąca J.K. wystąpiła do Burmistrza Miasta C. drogą elektroniczną o udzielenie informacji publicznej dotyczącej stanowiska władz miasta w związku z ustaleniami z określonego spotkania oraz charakteru udziału w nim wskazanych osób. Po braku odpowiedzi, skarżąca złożyła ponowny wniosek, a następnie skargę na bezczynność organu do WSA w Gliwicach. Burmistrz wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi, podnosząc zarzuty dotyczące uchybienia terminu, braku wyczerpania trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz niespełnienia wymogów formalnych wniosku, w tym braku bezpiecznego podpisu elektronicznego i nieprecyzyjnego określenia informacji jako publicznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2009 r. sprawy ze skargi J.K. na bezczynność Burmistrza Miasta C. w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę. W dniu [...] r. J. K. wykorzystując pocztę elektroniczną wystąpiła do Burmistrza Miasta C. o udzielenie informacji publicznej w zakresie, jakie jest stanowisko władz miasta w związku z ustaleniami, które odbyły się dnia [...] r. na terenie Spółki A S.A. w C., oraz w jakim charakterze były tam osoby takie jak: Burmistrz Miasta C. – G.F.; Starosta [...] – C.G.; Zastępca Naczelnika Sekcji Prewencji – M. N. oraz Zastępca Komendanta Policji – J. B. Udzielenie odpowiedzi powinno nastąpić na zwrotny adres poczty elektronicznej. W dniu [...] r. J. K. przy wykorzystaniu poczty elektronicznej wystąpiła do Burmistrza Miasta C. z ponownym wnioskiem o udzielenie informacji publicznej na pytanie zawarte w treści wniosku z dnia [...] r. Jednocześnie zaznaczyła, że dalsze nie udzielanie żądanej informacji, może spowodować skorzystanie z wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Konsekwencją powyższych działań J. K. stała się skarga na bezczynność Burmistrza Miasta C. wniesiona pismem z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wystąpiła o zobowiązanie organu do odniesienia się do wniosku o udzielenie informacji publicznej w formie przewidzianej przepisami prawa oraz o zwrot kosztów postępowania. W motywach skargi podniosła, że została ona złożona z uwagi na brak jakiejkolwiek reakcji ze strony organu administracji na wnioski składane do niego drogą elektroniczną. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta C. wniósł o odrzucenie skargi względnie o jej oddalenie. Zdaniem organu przedmiotowa skarga została wniesiona z uchybieniem terminu do jej wniesienia, co uzasadnia złożony wniosek o jej odrzucenie. Organ ten zaznaczył, że skoro skarżąca w dniu [...] r. wystąpiła do organu administracji z ponownym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, to tym samym termin do wniesienia skargi stosownie do postanowień art. 52 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) upłynął w dniu [...] r. a skarga została sporządzona w dniu [...] r. Nadto organ zakwestionował wyczerpanie trybu wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, ponieważ odpowiednie przepisy przewidują formę pisemną, a w tym przypadku wniosek taki został przekazany do organu administracji z wykorzystaniem poczty elektronicznej. W dalszej części odpowiedzi wskazany organ zaznaczył, że wniosek strony skierowany do niego o udzielenie informacji publicznej nie odpowiadał wymogom wynikającym z przepisów art. 63 i art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i z uwagi na brak podania adresu przez skarżącą nie mógł podjąć działań przewidzianych w tychże przepisach. Nadto przedmiotowy organ administracji publicznej odniósł się do zawartości merytorycznej wniosku i uznał, że skarżąca domaga się udzielenia informacji, która nie jest informacją publiczną, jak również w oparciu o zadane pytanie nie można ustalić organu właściwego do udzielenia informacji, a fakt bycia przez skarżącą dziennikarzem nie zmienia podstaw prawnych działania organu administracji. Pismem z dnia [...] r. skarżąca odniosła się do odpowiedzi na skargę. W pierwszej kolejności zakwestionowała podniesiony zarzut wniesienia skargi z uchybieniem terminu, albowiem jej zdaniem udzielenie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną i nie mają dla niej zastosowania przepisy przywołane przez organ administracji publicznej, a jej zdaniem skargę na bezczynność organu administracji można wnieść w każdym czasie, kiedy taka bezczynność występuje. Skarżąca nie podzieliła argumentacji organu co do uchybień formalnych jej wniosku skierowanego do organu administracji, ponieważ organ administracji dysponował jej adresem wynikającym z poczty elektronicznej i mógł zwrócić się do niej o uzupełnienie braków formalnych wniosku. Nadto zaznaczyła, że z wykorzystaniem poczty elektronicznej prowadziła korespondencję z organem administracji w innych sprawach i wówczas okoliczność ta organowi nie przeszkadzała. Odnosząc się do zarzutu braku bezpiecznego podpisu podniosła, że na gruncie informacji publicznej obowiązek taki nie występuje, gdyż domaganie się udzielenia takiej informacji nie musi być w żaden sposób uzasadniane. Za bezzasadną uznała argumentację dotyczącą braku jednoznacznego wskazania organu, albowiem organ administracji zobowiązany był do przekazania wniosku do organu właściwego, względnie zwrócić wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności działań podjętych przez organ administracji publicznej przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby wyczerpane zostały przesłanki uwzględnienia wniesionej skargi na bezczynność organu administracji. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 wyżej wymienionej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Wskazany interes prawny musi wynikać z postanowień przepisu prawa materialnego i winien być związany z działalnością organu administracji. Z kolei brak interesu prawnego jest przesłanką oddalenia skargi ( zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21maja 2004 r. sygn. akt IV SA/Wa 1862/03). Pojęcie informacji publicznej znajduje unormowanie w przepisach Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do postanowień art. 61 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności władzy publicznej. Prawo to obejmuje również dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Unormowania konstytucyjne znajdują rozwinięcie w ustawie, która może zawierać niezbędne ograniczenia w dostępie do informacji publicznej. Stosownie do postanowień art. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; wglądu do dokumentów urzędowych, dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Wskazane prawo obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych. Natomiast po myśli art. 5 ust. 1 powoływanej ustawy prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Natomiast według art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej następuje w drodze czynności materialno-technicznej, natomiast stosownie do postanowień art. 16 wskazanej ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji tych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z tym, że: odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni, a uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. W świetle przedstawionych rozważań wynika, że z informacją publiczną spotykamy się wówczas, gdy informacja taka jest już wytworzona w formie określonego dokumentu, względnie w oparciu o dostępne dokumenty może zostać przetworzona. Przedstawiony powyżej stan prawny posiada kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, ponieważ ocena zasadności wniosku skarżącej musi uwzględniać fakt, czy skarżąca domaga się udostępnienia jej informacji publicznej czy też domaga się od organu administracji przekazania określonych wiadomości, nie będących informacją publiczną, a tym samym nie objętych regulacją prawną obowiązującą w tym zakresie. Z wniosku skarżącej z dnia [...] r. wynika, że domaga się ona przekazania informacji o stanowisku władz miasta w związku z ustaleniami, które odbyły się w dniu [...] r. oraz przedstawienia, w jakim charakterze w tym spotkaniu brały wymienione we wniosku osoby. Z treści przywołanego wniosku wynika w sposób jednoznaczny, że skarżąca domaga się uzyskania informacji związanej ze stanowiskiem miasta w jakiejś sprawie. Należy w sposób jednoznaczny stwierdzić, że w tego typu sytuacji z ubieganiem się o udostępnienie informacji publicznej spotkamy się wówczas, gdy takie stanowisko będzie wypracowane i przeniesione na określony dokument. Natomiast jak wynika to z akt sprawy, żaden z organów miasta, czyli Burmistrz Miasta jak i Rada Miasta, takiego stanowiska nie wypracowały i nie przyjęły określonego dokumentu, co w konsekwencji oznacza, że takiego dokumentu nie ma, a tym samym nie może być on udostępniony w ramach dostępu do informacji publicznej. Jak zostało to powyżej zaznaczone, w ramach instytucji dostępu do informacji publicznej wnioskodawca nie może domagać się od organu administracji publicznej wytworzenia jakiegoś interesującego go dokumentu, poza przypadkiem ubiegania się o udostępnienie informacji przetworzonej. W analogiczny sposób należy widzieć drugą część wniosku dotyczącą charakteru, w jakim na przedmiotowym spotkaniu stawiły się wymienione osoby, gdyż także i w tym przypadku nie można mówić o domaganiu się udostępnienia informacji publicznej. Skoro w świetle przeprowadzonych rozważań ustalono, że skarżąca domaga się uzyskania od organu administracji informacji, która nie jest informacją publiczną, zatem w tym zakresie nie mają zastosowania postanowienia ustawy o dostępie do informacji publicznej, a tym samym organ administracji w żaden sposób nie jest w stanie takiej informacji udostępnić, czyli w tym zakresie nie mają zastosowania unormowania prawne dotyczące jej udostępnienia, a także związane z bezczynnością organu. Z tego też powodu przedmiotową skargę należało oddalić przyjdzie również stwierdzić, że występujące w ramach prowadzonego postępowania uchybienia nie mogą prowadzić do uwzględnienia wniesionej skargi, albowiem konsekwencją takiego rozstrzygnięcia stałoby się nakazanie organowi prowadzenie postępowania w zakresie, który nie jest objęty normami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Kolejną kwestią wymagającą rozważenia to wymogi stawiane podaniu kierowanemu do organu administracji stosownie do postanowień art. 63 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazany przepis określa wymogi podania kierowanego do organu administracji, a w § 3a tego przepisu normuje sytuację wniesienia takiego podania w formie dokumentu elektronicznego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że strona może wszcząć postępowanie administracyjne w formie dokumentu elektronicznego, jednakże podanie takie powinno być opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu, przy zachowaniu zasad przewidzianych w przepisach o podpisie elektronicznym oraz zawierać dane w ustalonym formacie, zawarte we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli przepisy te nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru. W rozpatrywanej sprawie skarżąca wniosła w dniu [...] r. do organu administracji wniosek, jednakże nie spełniał on tych wymogów, zwłaszcza, gdy idzie o bezpieczny podpis elektroniczny. W tej sytuacji do rozważenia pozostaje kwestia wykorzystania w omawianym zakresie postanowień art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mocą przywołanego przepisu organ administracji publicznej wzywa stronę do uzupełnienia braków formalnych podania w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. W świetle poczynionych ustaleń przyjdzie zważyć, czy w sprawach informacji publicznej wniosek osoby ubiegającej się o jej udostępnienie musi spełniać wszystkie powyżej przedstawione wymogi, czy też jak dowodzi to skarżąca, wychodząc z dostępności do informacji publicznej nie musi on spełniać wszystkich przywołanych wymogów. Ze stanowiskiem skarżącej nie można się zgodzić, albowiem dla podania o udostępnienie informacji publicznej ustawodawca nie wprowadził łagodniejszych rygorów, a tym samym strona takiego postępowania obowiązana jest do postępowania w myśl regulacji zamieszczonej we wskazanym akcie. Oznacza to, że skarżąca składając podanie do organu w drodze elektronicznej obowiązana była do respektowania postanowień art. 63 ust. 3a Kodeksu postępowania administracyjnego, czego w rozpatrywanej sprawie nie uczyniła. Zatem organ administracji zetknął się z podaniem nie podpisanym i nie spełniającym wymogów wynikających z przepisów prawa. W tej sytuacji organ mógł pozostawić je bez rozpoznania. W konkluzji przyjdzie zauważyć, że Burmistrz Miasta C. z punktu widzenia formalnego nie był zobowiązany do podjęcia działań w następstwie złożenia przez skarżącą wniosku, albowiem żądanie skierowane do niego nie spełniało wszystkich wymogów formalnych, a w szczególności nie zawierało wymaganego prawem podpisu, jednakże organ ten mógł podobnie jak miało to miejsce w przypadku korespondencji ze stroną w [...] i [...] r. zwrócić się do strony o uzupełnienie braku formalnego, poprzez przesłanie stosownej informacji na podany adres poczty elektronicznej. Podobnych działań organ nie podjął, jednakże zaniechanie to nie można oceniać w kategoriach naruszenia prawa, lecz dobrego obyczaju, a ta okoliczność nie może stanowić podstawy dla oceny prawidłowości działań organu administracji i do uwzględnienia wniesionej skargi. Na marginesie przeprowadzonych rozważań przyjdzie zgodzić się ze skarżącą i wyrażonym przez nią poglądem, że podany adres poczty elektronicznej jest adresem, który odpowiada wymogom wynikającym z postanowień art. 63 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podzielić także należy stanowisko skarżącej, że w przypadku wątpliwości co do treści zgłoszonego podania, to organ administracji winien zwrócić się do strony ze stosownym pytaniem zmierzającym do skonkretyzowania wniesionego podania. Dostrzeżone uchybienia ze strony organu administracji, jak zostało to już zaznaczone nie miały wpływu na wynik sprawy, ponieważ nie wyczerpywały przesłanek uwzględnienia wniesionej skargi. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. su.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło