IV SAB/Gl 25/08
WyrokWSA w Gliwicach2008-10-08
Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia NSA Szczepan Prax
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo osoby ubezwłasnowolnionej, zawierające oświadczenie o rezygnacji z pobytu w domu pomocy społecznej, może być uznane za formalne cofnięcie zgody na dalszy pobyt, obligujące organ administracji do zawiadomienia sądu opiekuńczego lub prokuratora?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności, nie podejmując czynności zmierzających do zbadania zasadności cofniętej zgody na dalszy pobyt w domu opieki społecznej po złożeniu przez D.J. pisemnego oświadczenia o rezygnacji. Sąd uznał, że oświadczenie to było na tyle wyraźne, iż nie wymagało ponownego składania w bardziej sformalizowanej formie, a organ winien był zawiadomić właściwy sąd w celu podjęcia dalszych czynności.Stan faktyczny
D.J. złożyła pismo z rezygnacją z pobytu w Domu Pomocy Społecznej w Ż., chcąc zamieszkać samodzielnie. Starosta przekazał pismo do DPS, który stwierdził, że D.J. nie jest ubezwłasnowolniona i może decydować o swoim pobycie, a także proponowano jej pomoc przy zmianie miejsca pobytu. D.J. wniosła skargę na bezczynność Starosty, wskazując na zwłokę organu. Starosta wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że pismo D.J. nie jest formalną rezygnacją.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Starostę Ż. do załatwienia wniosku skarżącej D.J. z dnia [...]r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia NSA Szczepan Prax Protokolant Sekretarz sądowy Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2008r. sprawy ze skargi D.J. na bezczynność Starosty Powiatu w Ż. w przedmiocie usług opiekuńczych zobowiązuje Starostę Ż. do załatwienia wniosku skarżącej D.J. z dnia [...]r.
Pismem z dnia [...] D. J. złożyła do Starosty Powiatowego w Ż. rezygnację z pobytu w Domu Pomocy Społecznej w Ż. W uzasadnieniu pisma wskazała, że chce się wyprowadzić z Domu Pomocy Społecznej i zamieszkać samodzielnie w mieszkaniu komunalnym przydzielonym w przyszłości przez gminę.
Pismem z dnia [...] Starosta Powiatowy w Ż. przekazał pismo D. J. do Domu Pomocy Społecznej w Ż. celem nadania sprawie dalszego biegu.
W odpowiedzi na wyżej opisane pismo Dom Pomocy Społecznej w Ż. wskazał, że D. J. informowała dyrekcję DPS o złożonym wniosku. Jednakże nie stwierdzono zaistnienia przesłanek obligujących do informowania prokuratury lub sądu opiekuńczego o rezygnacji albowiem D. J. nie jest ubezwłasnowolniona i może sama stanowić o swoim pobycie w Domu Pomocy Społecznej. Wskazano również, że wielokrotnie proponowano D. J. pomoc przy zmianie miejsca pobytu z uwagi na jej ciągłe niezadowolenie z usług świadczonych przez dom pomocy społecznej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach D. J. domagała się załatwienia sprawy w przedmiocie złożonej rezygnacji z pobytu w Domu Pomocy Społecznej. Wskazała, że ma [...], [...] grupę inwalidzką oraz słabo się porusza o jednej kuli. Oczekuje na załatwienie przedmiotowej sprawy i odbiera zwłokę organu administracji publicznej jako celowe działanie organu nacechowane złośliwością i chęcią przedłużenia postępowania.
W odpowiedzi na skargę Starosta Ż. wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że organ administracji publicznej nie mógł zastosować się do dyspozycji art. 54 § 4 ustawy o pomocy społecznej albowiem D. J. nie złożyła formalnego oświadczenia o cofnięciu zgody na pobyt w domu opieki społecznej. Organ administracji podniósł, że w żaden sposób pismo D. J. z dnia [...] nie może zostać uznane jako formalna rezygnacja z dalszego pobytu w domu pomocy społecznej. Zdaniem organu rezygnacja o której mowa w art. 54 § 4 ustawy o pomocy społecznej musi zostać złożona tylko w sposób formalny i nie budzący żadnych wątpliwości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W pierwszym rzędzie należy podnieść, że w sprawie zaczepiającej bezczynność organu administracyjnego przedmiotem kontroli legalności, dokonywanej na podstawie art. 1 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, jest kwestia, czy organ ten w ustawowym terminie nie zakończył sprawy administracyjnej, do rozpatrzenia której jest właściwy. Przy czym, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270), chodzi o sprawy załatwiane w sposób określony w art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy. Niniejsza sprawa należy do tej kategorii ze względu na treść żądania i formę jej załatwienia, nadto skarżąca ma interes prawny we wniesieniu skargi, przeto jest ona dopuszczalna zarówno przedmiotowo, jak i podmiotowo. Jak stanowi art.149 ppsa uznanie skargi na bezczynność za zasadną skutkuje wyrokiem zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W sprawach, których przedmiotem jest bezczynność organów administracyjnych Wojewódzki Sąd Administracyjny ma na uwadze stan faktyczny i prawny istniejący w chwili orzekania.
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, godzi się w pierwszej kolejności stwierdzić, że skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 54 § 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2008 Nr 115, poz. 728 tekst jednolity) osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. W przypadku gdy osoba bezwzględnie wymagająca pomocy lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej lub po umieszczeniu wycofają swoją zgodę, ośrodek pomocy społecznej lub dom pomocy społecznej są obowiązane do zawiadomienia o tym właściwego sądu, a jeżeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego lub opiekuna - prokuratora.
Dla Sądu bezsprzecznym jest, iż D. J. złożyła w piśmie z dnia [...] rezygnację z pobytu w Domu Opieki Społecznej w Ż. Zdaniem Sądu tak wyrażone oświadczenie woli skarżącej należy rozumieć tylko jako cofnięcie zgody na dalszy pobyt w domu opieki. Podkreślić należy, że D. J. jest osobą w podeszłym wieku, ma trudności w poruszaniu i wymaga całodobowej opieki. Dlatego też organ administracji publicznej po złożeniu przez D. J. oświadczenia w przedmiocie cofnięcia zgody, winien powiadomić właściwy sąd w celu podjęcia dalszych czynności w przedmiocie złożonego oświadczenia. Organ administracji publicznej nie nadając sprawie dalszego biegu zgodnego z dyspozycją art. 54 § 4 ustawy o pomocy społecznej dopuścił się bezczynności skutkującej niepodjęciem żadnych czynności zmierzających do zbadania zasadności cofniętej zgody na dalszy pobyt w domu opieki społecznej. Tym samym Sąd nie podziela stanowiska organu administracji publicznej, że D. J. winna złożyć formalny wniosek o rezygnację z dalszego pobytu w domu opieki społecznej. Zdaniem Sądu oświadczenie złożone przez D. J. jest na tyle wyraźnie sformułowane w formie pisemnej, że wzywanie do ponownego złożenia rezygnacji w innej, bardziej sformalizowanej formie jest całkowicie bezzasadne.
Zgodnie z art. 149 ppsa uwzględniając skargę na bezczynność Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności. Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Skoro więc organ pierwszej instancji nie zareagował na pisemne cofnięcie zgody na dalszy pobyt w domu opieki społecznej D. J., to pozostaje on w bezczynności.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło