IV SAB/Gl 29/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w T. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. W piśmie z dnia 15 grudnia 2014 r., które wpłynęło do biura podawczego Sądu [...] w K. w dniu 2 stycznia 2015 r., A Sp. z o.o. zwróciła się do Prezesa Sądu [...]w K., z wnioskiem o udostępnienie informacji, czy w okresie od 2006 r. toczyły się lub toczą postępowania w sprawach, których stroną jest lub był D. H. Prezes Sądu [...] w K. w zawiadomieniu z dnia 9 stycznia 2015 r. poinformował stronę skarżącą, że jej żądanie nie dotyczy udostępnienia informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Podniósł, że o zakwalifikowaniu określonej informacji do kategorii informacji publicznej, podlegającej udostępnieniu zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, decyduje kryterium rzeczowe, czyli treść i charakter informacji. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Wskazał, że oznacza to, iż prawo do informacji publicznej stanowi uprawnienie do żądania informacji o funkcjonowaniu instytucji publicznych dotyczące istniejących w ramach danej instytucji procedur, wyznaczanych zadań czy procesu ich realizacji. Natomiast żądana informacja nie dotyczy informacji o działaniu sądów jako instytucji publicznej, a zmierza do ustalenia informacji dotyczących określonej osoby fizycznej i jej sytuacji procesowej i z tych powodów nie spełnia przesłanki przedmiotowej, która w myśl postanowień ustawy o dostępie do informacji publicznej, decydowałaby o możliwości istnienia obowiązku udostępnienia informacji publicznej zgodnie z zasadami i trybem określonym w treści tego aktu prawnego. W piśmie z dnia 26 stycznia 2015 r., strona skarżąca wezwała Prezesa Sądu [...] w K. do zaprzestania naruszania prawa poprzez udostępnienie informacji zgodnie ze złożonym wnioskiem. W odpowiedzi na wezwanie, Prezes Sądu [...] w K. w piśmie z dnia 3 lutego 2015 r. poinformował stronę skarżącą, że podtrzymuje stanowisko zawarte w zawiadomieniu z dnia 9 stycznia 2015 r. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, A Sp. z o.o. podniosła, że zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej, następują w drodze decyzji. Wskazała, że w niniejszej sprawie pismo Wiceprezesa Sądu [...] w K. z dnia 9.01.2015 r. wypełnia przesłanki decyzji w rozumieniu k.p.a. oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej, zatem możliwe jest jej zaskarżenie w drodze odwołania. Dodała, że wymieniony organ został wezwany do zaprzestania naruszania prawa, jednakże pismem z dnia 3.02.2015 r. podtrzymał wyrażone wcześniej stanowisko. Następnie podniosła, że w razie uznania, iż pismo z dnia 9.01.2015 r. nie stanowi decyzji w rozumieniu k.p.a., organ pozostaje w zwłoce, gdyż nie udzielił odpowiedzi na wniosek w formie przepisanej ustawą. W tym zakresie dodała, że organ powinien był udzielić informacji publicznej w formie czynności materialno - technicznej, bądź odmówić jej udostępnienia w formie decyzji administracyjnej bądź też odmówić w odpowiedniej formie, udostępnienia informacji publicznej przetworzonej i nie uczynił zadość powyższym obowiązkom. Wskazała, że w związku z powyższym wnosi o rozpoznanie niniejszego odwołania jako skargi na bezczynność organu oraz wnosi o zobowiązanie organu do niezwłocznego załatwienia złożonego wniosku. W uzasadnieniu podniosła, że zakres przedmiotowy pojęcia "informacji publicznej" wyznacza art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Dodała, że użycie przez ustawę pojęcia "każda", w stosunku do informacji o sprawach publicznych, wskazuje na wyjątkowo szerokie potraktowanie zakresu przedmiotowego pojęcia informacji publicznej oraz, że zasadą jest udostępnianie zainteresowanym wszelkich informacji publicznych, a dopiero odstępstwem od tej zasady, może być ograniczenie wykonania tego prawa i prawidłowość ta powinna mieć zastosowanie także do wyroków sądowych i ich uzasadnień oraz informacji o postępowaniach. Podkreśliła, że informacje o postępowaniach oraz orzeczenia sądowe stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy. Wyrok sądowy jest informacją o sprawach publicznych, wydany został bowiem przez organ władzy publicznej (władzy sądowniczej, art. 10 Konstytucji) i w ramach jej działalności wykonywanej publicznie (zasada jawności sprawowania wymiaru sprawiedliwości, art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 9 ust. 1 K.p.c.). Wskazała, że dodatkowym argumentem za przyjęciem, iż wyrok sądowy stanowi informację publiczną, jest to, że każdy obywatel może usłyszeć ustne motywy wyroku przybywając na jego ogłoszenie (vide art. 148 § 1, art. 152 zd. 1, art. 154 § 2 KPC), co więcej - w trakcie tego ogłoszenia może zapoznać się przynajmniej w ogólności z tożsamością stron (także z wokandy), a więc nieuzasadnione wydawałoby się ograniczenie dostępu do tego samego uzasadnienia, aczkolwiek w formie pisemnej. Dodała, że informacją publiczną są również dane wynikające z urządzeń ewidencyjnych prowadzonych przez organ i art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. "e" i "f' ustawy wprost wskazuje, iż udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania oraz o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych. Podniosła, że wobec tego przyjąć należy, iż informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy, jako wynikającą z urządzeń ewidencyjnych prowadzonych przez organ, stanowią; daty wniesienia pozwu, sygnatury akt, informacja czy orzeczenia wydane w sprawach są prawomocne, czy były kwestionowane w drodze środków zaskarżenia oraz wykaz spraw wniesionych przez określony podmiot, które są obecnie w toku. Skarżąca wskazała, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd z którego wynika, że dane polegające na wskazaniu spraw cywilnych toczących się przed sądem w zakreślonym okresie z udziałem wskazanego podmiotu oraz odpisy orzeczeń wraz z uzasadnieniem i informacją, czy są prawomocne, stanowią informację publiczną (pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w wyroku z dnia 9.10.2014 r. sygn. akt II SAB/Łd 110/14.). Jednocześnie wskazała, że orzeczenia cywilne i gospodarcze są co do zasady jawne. Ponadto sąd z mocy szczególnych przepisów, udostępnia wnioskowane dane poprzez każdorazowe wywieszenie wokandy przed salą rozpraw w sposób, w jaki każda osoba może się z tymi informacjami zapoznać, jeżeli w odpowiednim terminie znajdzie się pod ową salą. Ponadto zgodnie z przepisami k.p.c., podmiotowi zainteresowanemu po wykazaniu stosownego interesu prawnego oraz faktycznego udostępnia się akta prowadzonych spraw, a zatem twierdzenia organu, jakoby żądane informacje dotyczyły spraw prywatnych D. H. są bezzasadne i nie znajdują oparcia w przepisach. Skarżąca podkreśliła, że żądane informacje dotyczą osoby prowadzącej działalność gospodarczą, a więc nie są jej sprawami prywatnymi, a sprawami związanymi z prowadzoną działalnością. W podsumowaniu podniosła, że Prezes Sądu [...], jako organ wymiaru sprawiedliwości, jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu, zaś wskazanie spraw cywilnych i gospodarczych toczących się przed sądem w zakreślonym okresie z udziałem określonego podmiotu oraz odpisy orzeczeń wraz z uzasadnieniem i informacją, czy są one prawomocne, stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu [...] w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w piśmie z dnia 9 stycznia 2015 r. Podkreślił, że żądana informacja w zakresie tego, czy w okresie od 2006 roku do nadal toczyły się lub nadal toczą postępowania w sprawach, w których stroną jest lub był D. H. - wykracza poza zakres określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej, ponieważ chodzi nie o działanie organu władzy publicznej - sądu, ale o informację, czy przeciwko konkretnemu podmiotowi zainicjowano postępowanie sądowe. Ponadto dodał, że wnioskodawca nie domagał się dokumentów wytworzonych przez Sąd (odpisów orzeczeń, uzasadnień), które podlegają udostępnieniu tylko w zakresie publicznym, a więc po odjęciu elementów indywidualnych. Dokumenty takie podlegają anonimizacji, co zmierza do usunięcia elementów dotykających sfery prywatności podmiotów niepublicznych. Wnioskodawca składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej zmierzał do ustalenia sytuacji procesowej określonej osoby fizycznej ( czy toczyły się lub toczą z jej udziałem sprawy sądowe ), wobec tego - w dalszej kolejności - nawet ewentualna anonimizacja nie odniosłaby zamierzonego celu. Wnioskodawca zatem nie wnioskował o udzielenie informacji o sprawach publicznych, ale zmierzał do uzyskania wiedzy o sprawach sądowych określonego podmiotu. Taki natomiast dostęp do informacji zawartych w aktach sprawy, regulowany jest przepisami procedury sądowej (art. 9 kodeksu postępowania cywilnego) i normami regulującymi prawo wglądu do akt spraw sądowych. Prezes Sądu [...] podkreślił, że z tych wszystkich powodów, żądana informacja nie spełnia przesłanki przedmiotowej (dotyczy sytuacji procesowej konkretnego podmiotu, nie dotyczy danych osób pełniących funkcje publiczne ), która zgodnie z postanowieniami ustawy o dostępie do informacji publicznej, decydowałaby o istnieniu obowiązku udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z zasadami i trybem określonym w treści tego aktu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślenia wymagało, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. W przepisie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. zostały wymienione – inne niż decyzje i postanowienia - akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie – według jej treści - dotyczyła bezczynności Prezesa Sądu [...] w K. w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji, czy od 2006 r. toczyły się lub toczą postępowania w sprawach, których stroną jest lub był D. H.. W odpowiedzi na wniosek, który wpłynął do biura podawczego Sądu [...]w K. w dniu 2 stycznia 2015 r., Prezes Sądu [...] w K. w zawiadomieniu z dnia 9 stycznia 2015 r. poinformował stronę skarżącą, że jej żądanie nie dotyczy udostępnienia informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.). W tym miejscu podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z art. 1 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, informację publiczną w rozumieniu ustawy stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Przykłady informacji publicznej, zostały wymienione w art. 6 ust. 1 tej ustawy. W związku z treścią powyższego przepisu, prawidłowo zatem Prezes Sądu [...]w K. (zwany dalej również organem) zawiadomił stronę, że jej żądanie nie dotyczy udostępnienia informacji publicznej. Wnioskowana informacja – czy od 2006 r. toczyły się lub toczą postępowania w sprawach, których stroną jest lub był D. H. – nie jest bowiem w żaden sposób związana z funkcjonowaniem władzy publicznej i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, nie jest nawet informacją odnoszącą się do władz publicznych lub podmiotów czy osób pełniących funkcje publiczne, a zatem nie jest informacją o sprawach publicznych, jak określa to, cytowany wyżej art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W powyższym zakresie, zasadnie bowiem Prezes Sądu [...] wskazał w piśmie z dnia 9 stycznia 2015 r., że żądana informacja nie dotyczy informacji o działaniu sądów jako instytucji publicznej, a zmierza do ustalenia danych dotyczących określonej osoby fizycznej i jej sytuacji procesowej. Wbrew zatem zarzutom skargi – w przedstawionej wyżej sytuacji – Prezes Sądu [...] uczynił zadość obowiązkom wynikającym ze złożenia przez skarżącego wniosku z dnia 15 grudnia 2014 r., który wpłynął do biura podawczego Sądu [...] w K. w dniu 2 stycznia 2015 r. Czynność podjęta przez wymieniony podmiot – skierowanie do skarżącego zawiadomienia z dnia 9 stycznia 2015 r. - została dokonana w prawidłowym terminie oraz formie. Jeśli bowiem żądana informacja, nie ma charakteru informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ nie jest zobligowany do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji, a jedynie do zawiadomienia o tym wnioskodawcy. Zgodnie bowiem z cytowanym w skardze art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, forma decyzji została przewidziana dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, który również dotyczy wyłącznie informacji publicznej. Natomiast w przedmiotowej sprawie – jak już była o tym mowa – wniosek skarżącego z dnia 15 grudnia 2014 r., nie dotyczył informacji publicznej. Z powyższych powodów bezpodstawne były zarzuty skargi dotyczące braku wydania przez Prezesa Sądu [...], decyzji w kwestii przedmiotowego wniosku skarżącego. Ponadto podkreślenia wymagało, że wymieniony wniosek nie zawierał żądania udostępnienia wyroków sądowych i ich uzasadnień, a zatem rozbudowane twierdzenia skargi w tym zakresie, w ogóle nie dotyczyły niniejszej sprawy. Wobec tego bezprzedmiotowe było odnoszenie się do argumentów skargi w tej części. Jedynie na marginesie dodać należało, że nie ulega kwestii, iż wyroki sądowe stanowią informację publiczną, w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o dostępie do informacji publicznej – wśród innych dokumentów urzędowych, wymienione zostały również orzeczenia sądów powszechnych. Jednakże wniosek w niniejszej sprawie – jak już była o tym mowa - nie zawierał żądania udostępnienia wyroków sądowych. Z tych samych powodów - bez związku z przedmiotem skargi w niniejszej sprawie były również zawarte w niej twierdzenia dotyczące tego, że istnieje możliwość wysłuchania ustnych motywów wyroku podczas jego ogłoszenia, a także poznania tożsamości stron z treści wokandy. Natomiast niewątpliwie – jak wskazała strona skarżąca w uzasadnieniu skargi - art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. "e" i "f' cytowanej ustawy, wprost wskazuje, iż udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania oraz o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych. Jednakże wniosek w przedmiotowej sprawie nie dotyczył żadnej z wymienionych w tym przepisie informacji. Bez związku z treścią wniosku z dnia 15 grudnia 2014 r. są również dalsze twierdzenia skargi – dotyczące takich informacji jak; daty wniesienia pozwu, sygnatury akt, wykazy spraw wniesionych przez określony podmiot, które są obecnie w toku, informacje czy orzeczenia wydane w sprawach są prawomocne, czy były kwestionowane w drodze środków zaskarżenia. Przedmiotowy wniosek nie dotyczył bowiem wymienionych danych. Odnosząc się do pozostałej części argumentów skargi, podnieść należało, że Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podzielił poglądu zawartego w cytowanym w skardze nieprawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 110/14, według którego, informację publiczną stanowią dane polegające na wskazaniu spraw cywilnych toczących się przed sądem w zakreślonym okresie z udziałem wskazanego podmiotu. Podkreślenia wymaga, że przytoczony pogląd, nie został w jakikolwiek sposób uzasadniony, a wobec tego, nie sposób ustosunkować się do niego. W podsumowaniu podnieść raz jeszcze należało, że z uwagi na to, iż żądana informacja nie miała charakteru informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ nie miał podstaw do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji, a jedynie był zobowiązany do zawiadomienia o tym wnioskodawcy. W odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 15 grudnia 2014 r. - Prezes Sądu [...] w K., w zawiadomieniu z dnia 9 stycznia 2015 r., zawarł informację co do powyższej kwestii. Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący bezczynności wymienionego podmiotu w zakresie wniosku z dnia 15 grudnia 2014 r. Wobec tego – na podstawie art. 151 P.p.s.a. – skargę należało oddalić.