IV SAB/Gl 31/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. L. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika postanawia: 1. 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi G. L.złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zażądał zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata z urzędu powołując się trudną sytuację materialną oraz na brak wiedzy prawniczej. Równocześnie oświadczył, że gospodaruje samotnie, nie posiada zasobów pieniężnych, nieruchomości ani przedmiotów wartościowych i utrzymuje się z umów cywilnoprawnych osiągając z tego tytułu dochód wynoszący 1.400 zł miesięcznie oraz ponosząc koszty utrzymania w ramach wyżywienia (850 zł), opłaty za czynsz oraz tzw. media (razem 350 zł) i zakupu "artykułów pierwszej potrzeby", czyli między innymi odzieży, środków czystości itd. (150 zł), a także wydatkując na transport komunikacją miejską 60 zł. Dodatkowo powołał się na wymagające zapłaty koszty umorzonych egzekucji komorniczych. Następnie, w odpowiedzi na wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 29 marca 2018 r.), skarżący nadesłał umowę najmu zawartą w dniu 2 stycznia 2017 r. na czas nieoznaczony obrazującą wysokość kosztów ponoszonych przezeń w związku z zajmowanym mieszkaniem w formie opłaty ryczałtowej za czynsz oraz tzw. media (w kwocie 350 zł miesięcznie), zaświadczenie potwierdzające wysokość dochodu, który uzyskał z tytułu wykonania umowy zlecenia w styczniu i lutym 2018 r. (w kwotach po 1.400 zł) oraz wyciągi, z których wynika, iż na należących do niego rachunkach bankowych brak jest środków pieniężnych (jedynie w lutym pojawiła się tam kwota zaledwie 20,91 zł). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 § 2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tym kontekście należało uznać, że skarżący zachował wymóg warunkujący uwzględnienie jego żądania. Stanowisko takie zajęto oceniwszy okoliczności podniesione we wniosku przez pryzmat argumentacji przyjętej przez tutejszy Sąd w postanowieniu z dnia 4 lipca 2017 r., wydanym w innej sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt IV SAB/Gl 7/17. W sprawie tej G. L. zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, a jego wniosek został pierwotnie oddalony przez starszego referendarza sądowego, który wskazał na szereg niejasności i wątpliwości dotyczących sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącego. Pomimo to, Sąd w wyniku sprzeciwu zmienił rzeczone rozstrzygnięcie i przyznał G. L. prawo pomocy w zakresie całkowitym orzekając o tym w przywołanym wyżej postanowieniu z dnia 4 lipca 2017 r. Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia, Sąd orzekał w stanie faktycznym podobnym do wykazanego we wniosku złożonym w sprawie niniejszej (zasadniczo jedyna różnica sprowadza się tu do niewielkiego wzrostu z jednej strony - dochodu, z drugiej jednak - także kosztów utrzymania) i biorąc pod uwagę składające się na ten stan faktyczny okoliczności stwierdził, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania ani kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W tym zakresie Sąd wywiódł, że wydatki wnioskodawcy na utrzymanie wynoszą około 1.000 zł miesięcznie, a ponadto jest on zobowiązany do zapłaty egzekucji komorniczych w łącznej wysokości 190,52 zł, z kolei jego dochody w roku 2016 r. wynosiły 8.862,52 zł, czyli 738 zł miesięcznie. Na tej podstawie Sąd rozstrzygnął o zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych oraz o ustanowieniu adwokata. Uwzględniwszy zaprezentowane wyżej stanowisko Sądu oraz wziąwszy pod uwagę ustalenia, które legły u jego podstaw, jak również zważywszy fakt, iż sytuacja majątkowa skarżącego nie uległa w międzyczasie istotnej poprawie (co potwierdził aktualnymi dokumentami źródłowymi) uznano, iż wyżej wymieniony zachował przesłankę, od której ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia przyznanie prawa pomocy i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy. Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników.