IV SAB/Gl 33/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 27 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. L. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej; Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2018 r. starszy referendarz sądowy uwzględnił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy ustanawiając dla niego pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Izba Radców Prawnych w Katowicach wyznaczyła radcę prawnego K. S. W dniu 23 maja 2018 r. wspomniany pełnomocnik przeglądał akta niniejszej sprawy, z kolei w piśmie procesowym datowanym na 30 maja 2018 r. wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrokiem z dnia 20 września 2018 r. wydanym w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, tutejszy Sąd oddalił skargę. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - dalej p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Trzeba jednak w tym miejscu podkreślić, że wspomniany przepis nie nakłada na sąd (w tym przypadku na referendarza sądowego działającego w oparciu o art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a.) obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Godzi się bowiem zaakcentować, iż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, wynagrodzenie należne pełnomocnikowi z urzędu, przysługuje mu tylko za faktycznie udzieloną pomoc prawną. Przyznanie prawa pomocy skutkuje tym, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, a nadto że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt II FZ 910/15, z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13 oraz z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04 - wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - zwanej dalej CBOSA). Mając na względzie powyższe uznano, iż żądanie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż trudno zgodzić się, aby udzielił on stronie rzeczywistej pomocy prawnej w niniejszej sprawie. Wspomniany radca prawny nie podniósł bowiem żadnej argumentacji mogącej mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, nie zgłosił żadnych wniosków (poza żądaniem przyznania mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej), nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, nie wskazał okoliczności mogących rzutować na to rozstrzygnięcie, ani też w żaden inny sposób nie zajął w sprawie stanowiska. Z akt sprawy wynika, że jedyną dokonaną przez wnioskującego czynnością było przejrzenie akt sadowych i administracyjnych. Tymczasem sam ten fakt nie stanowi jeszcze wystarczającego uzasadnienia do przyznania wynagrodzenia. Jakkolwiek bowiem przejrzenie akt sprawy niewątpliwie stanowi niezbędną czynność warunkującą skuteczne reprezentowanie interesów strony, to jednak samo w sobie nie przyczynia się do wyjaśnienia okoliczności niniejszej sprawy i nie może wywrzeć jakiegokolwiek wpływu na jej rozstrzygnięcie, jeżeli - jak ma to miejsce w niniejszym przypadku - w jego następstwie pełnomocnik nie dokona żadnych czynności procesowych zmierzających do tego celu. Zaprezentowane wyżej stanowisko jest zgodne z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowanym w postanowieniach: z dnia 7 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FZ 60/15, z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt II OZ 882/14 oraz z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt I OZ 790/11 (orzeczenia dostępne w CBOSA), gdzie wskazano, iż za rzeczywiście udzieloną pomoc prawną nie może być uznane samo przejrzenie akt sprawy, czy też wykonanie fotokopii, bez podjęcia jakichkolwiek dalszych czynności procesowych. Jest to pogląd utrwalony, wyrażony także w wielu innych orzeczeniach sądów administracyjnych (vide między innymi postanowienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 3780/14, w Poznaniu, z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Po 103/16, w Łodzi, z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 868/13 oraz w Gdańsku z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 827/15 - wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA). Mając na uwadze zaprezentowane wyżej rozważania postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a.