IV SAB/Gl 343/17
WyrokWSA w Gliwicach2018-01-24
Skład orzekający: Renata Siudyka, Beata Kalaga - Gajewska, Małgorzaty Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, jeśli odpowiedź na wniosek została udzielona przez pracownika urzędu, a nie osobiście przez organ lub jego upoważnionego przedstawiciela?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie dopuszcza się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, jeśli odpowiedź na wniosek została udzielona w ustawowym terminie przez pracownika urzędu, nawet jeśli nie był to osobiście organ lub jego upoważniony przedstawiciel. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną, która może być powierzona pracownikom urzędu.Stan faktyczny
K.K. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Wójta Gminy P. Wójt udzielił odpowiedzi na wniosek w terminie 14 dni, przesyłając informacje drogą elektroniczną wraz z załącznikami. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu, twierdząc, że organ nie dotrzymał terminu i że informacja została udzielona przez osoby nieuprawnione. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ nie pozostawał w bezczynności, a udostępnienie informacji przez pracownika urzędu jest dopuszczalne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga -Gajewska, Sędzia WSA Małgorzaty Walentek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Wójta Gminy P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Pismem z dnia 1 lipca 2017 r. K.K. zwróciła się do Wójta Gminy P. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie na wskazany adres e-mail:
1) kopii umowy podpisanej w 2014 r. na dzierżawę nieruchomości położonych w miejscowości J. pomiędzy Stowarzyszeniem A a reprezentującym gminę P. wójtem,
2) kopii umowy na dzierżawę nieruchomości o numerach działek: [...] podpisanej w 2017 r.,
3) wysokości kosztów za 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016 i 2017 r., które gmina poniosła w związku z reklamami, artykułami, ogłoszeniami i wszelkimi publikacjami płatnymi w Gazecie [...] wg podanego wzoru,
4) faktur lub faktur pro forma za czerwiec i lipiec 2017 r. za reklamy, artykuły, ogłoszenia i wszelkie publikacje w Gazecie [...],
5) informacji dotyczącej wszelkich stanowisk i funkcji, które od 2010 r. zajmował i zajmuje A.K. w Urzędzie Gminy P., jednostkach podległych i wszelkich podmiotach, z których pobiera wynagrodzenie ze środków publicznych wypłacanych z budżetu gminy,
6) projektu uchwały wraz ze stosownymi pieczęciami dot. wyrażenia przez Radę Gminy P. zgody na dzierżawę nieruchomości przez Stowarzyszenie A,
7) informacji, tj. jakie kompetencje w zakresie zarządzania placówkami zdrowia posiada A.K., który pełnił obowiązki kierownika gminnego ośrodka zdrowia,
8) kopii świadectw potwierdzających wyksztalcenie wójta gminy P. L.S..
Wpływ powyższego pisma w organie odnotowano w dniu 3 lipca 2017 r.
W dniu 17 lipca 2017 r. drogą elektroniczną, na wskazany adres e-mailowy, udzielono odpowiedzi na powyższy wniosek. Przy czym w kwestii odpowiedzi na punkty 1, 3, 4 i 6 wnioskodawcy przesłano jako załączniki: umowę dzierżawy, zestawienie wysokości kosztów wg wzoru zawartego we wniosku, kopie faktur, a także projekt uchwały. W kwestii pozostałych punktów wskazano, że w 2017 r. nie zawierano żadnej umowy dzierżawy przedmiotowych działek (pkt 2), podano stanowiska jakie zajmuje i zajmował A.K. w Urzędzie Gminy P. i w innych podmiotach oraz wskazano na poziom wykształcenia ww. (pkt 5, 7), podano rodzaj szkoły i datę jej ukończenia a także tytuł zawodowy wójta Gminy P., informując, że świadectwo potwierdzające wykształcenie, jako dokument prywatny nie stanowi informacji publicznej. Przy czym, jak wynika z akt administracyjnych, informację tą sporządzono i przesłano w oparciu o pismo sporządzone przez Zastępcę Wójta Gminy P. oraz przez Główną Księgową Urzędu Gminy P. (zestawienie kosztów i faktury w formie załączników).
W dniu 21 października 2017 r. K.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wójta Gminy P. w przedmiocie udostępniania informacji publicznej, domagając się:
1) zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z dnia 1 lipca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy,
2) zasądzenia od organu kosztów postępowania według norm przepisanych,
3) ukarania Wójta Gminy P.
W uzasadnieniu podnosiła, że uprawnienie do uzyskania informacji publicznej ma umocowanie konstytucyjne i stosownie do art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Następnie skarżąca omówiła przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przywołała poglądy doktryny i orzecznictwa sądów administracyjnych.
W opinii skarżącej Wójt Gminy P. mimo terminu określonego w art. 13 ust. 1 i 2 ww. ustawy, zobowiązującego go do udostępnienia informacji publicznej w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, tego terminu nie dotrzymał. Zgodnie z art. 13 ust. 1 termin ten minął 17 lipca 2017 roku. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że Wójt pozostaje w zwłoce w załatwieniu złożonego wniosku. Skarżąca podniosła, że nie otrzymała od organu lub osoby przez niego upoważnionej, zarówno wnioskowanej informacji publicznej, jak i pisma, które wskazywałoby na powody opóźnienia oraz termin, w jakim nastąpi udostępnienie wnioskowanej informacji (zgodnie z art. 13. ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej).
Zdaniem skarżącej w niniejszym postępowaniu Wójt Gminy P. nie podjął żadnego ze wskazanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej działań, a to prowadzi do przyjęcia, że dopuścił się bezczynności w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej, gdyż nie uczynił zadość żądaniu skarżącej, wskazanemu we wniosku. Nie wydał też stosownej decyzji ze wskazaniem podstaw i przyczyn odmowy. W konsekwencji pozostał w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie wyjaśniła, iż w dniu 17 lipca 2017 r. drogą elektroniczną skarżącej została udostępniona wnioskowana informacja publiczna. Informacja publiczna została przesłana przez pracownika merytorycznego ds. udostępniania informacji publicznej – I.H., zaś w załączeniu znalazły się umowa dzierżawy, kopie faktur, projekt uchwały, oraz pismo Urzędu Gminy w P. z 11 lipca 2017 r. sporządzone przez M.S. – Główna Księgową, jako osobę kompetentną do udzielania informacji publicznej z zakresu finansów Gminy P.
Następnie powołując się na treść art. 12 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazała, że informacja publiczna jest udostępniana w sposób, o którym stanowi art. 10 oraz art. 11 tej ustawy i jest oznaczana danymi określającymi podmiot udostępniający informację, danymi określającymi tożsamość osoby, która wytworzyła informację lub odpowiada za treść informacji, danymi określającymi tożsamość osoby, która udostępniła informację, oraz datą udostępnienia. Stwierdziła, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno – technicznej podkreślając, iż organ udzielił skarżącej wnioskowanej informacji, z zachowaniem 14 dniowego terminu, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy oraz z zachowaniem formy zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W dodatkowym piśmie z dnia 7 grudnia 2017 r. skarżąca stwierdziła, że organ nie zadośćuczynił jej wnioskowi, gdyż nieposiadający stosownego upoważnienia pracownicy urzędu gminy nie mieszczą się w katalogu podmiotów uprawnionych do udostępnienia informacji publicznej określonym w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1639 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 P.p.s.a. Oznacza to, że w sprawach indywidualnych, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane czynności, możliwe jest zaskarżenie braku działania wymaganego od organu administracji. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem kontroli nie jest bowiem określony akt lub czynność organu administracji publicznej lecz obowiązek ich wydania w ustawowym terminie.
Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W literaturze i w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął czynności, do której był prawnie zobowiązany (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 1998 r. Sygn. akt IV SAB 124/98 Lex nr 43729). Istotą żądania dochodzonego w skardze na bezczynność jest zobowiązanie organu przez sąd administracyjny do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie (art. 149 P.p.s.a.). Uwzględniając skargę na bezczynność sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa w terminie przez siebie wskazanym (por. art. 149 w związku z art. 286 § 2 P.p.s.a.). Z przepisu tego wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu lub podjęcie czynności wyłącza możliwość uwzględnienia skargi przez sąd nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt wydane zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania (wyrok NSA z dnia 16 marca 2000 r. sygn. akt I SAB 201/99, Lex 54517).
Ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu oraz wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach.
W kontrolowanej sprawie skarżąca wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy P. ( dalej Wójt), polegającą na nie załatwieniu jej wniosku z dnia 1 lipca 2017 r. r. Wniosek ten skarżąca złożyła w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.) – zwanej dalej "u.d.i.p.".
W rozpatrywanej sprawie jest poza sporem, że Wójt jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
W związku z tym, mając jednocześnie na względzie wypracowane już i traktowane jako jednolite, stanowisko judykatury, załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej powinno przybrać postać:
- czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej art. 7 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.),
- decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji z przyczyn uregulowanych w ustawie (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 2 u.d.i.p.),
- pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać. Do udzielenia informacji zobowiązane są bowiem podmioty będące w posiadaniu takiej informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.),
- pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej;
- pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji.
Przy czym czynności tych organ, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. powinien dokonać niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Natomiast jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p).
Zatem z bezczynnością organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonych w ustawie terminach organ nie podjął żadnych z tych czynności, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji lub podjęciem stosownej czynności.
W sprawie bezsporne jest, że wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej datowany na dzień 1 lipca 2017 r. wpłynął do organu w dniu 3 lipca 2017 r. oraz że w dniu 17 lipca 2017 r. wystosowano do skarżącej na wskazany przez nią adres e-mailowy pismo wraz z załącznikami, będące odpowiedzią na wszystkie punkty zawarte we wniosku. Skarżąca w skardze nie kwestionowała zakresu udostępnionej jej informacji publicznej. Również Sąd nie znalazł podstaw do zanegowania dokonanej kwalifikacji charakteru wnioskowanej przez stronę informacji oraz zakresu udostępnionej informacji publicznej.
W skardze skarżąca natomiast stwierdziła, że ani adresat wniosku, ani osoba przez niego upoważniona, mimo obowiązującego na mocy art. 13 u.d.i.p. czternastodniowego terminu, nie podjęły żadnych działań w celu załatwienia tego wniosku. W dodatkowym piśmie wskazała nadto, że pracownicy Urzędu Gminy P.nie są podmiotami uprawnionymi do udzielenia informacji przez nią wnioskowanej i nie posiadały stosownego upoważnienia, aby jej udzielić.
Ze stanowiska tego domniemywać należy, że skarżąca zaprzecza, by Wójt wywiązał się ze obowiązku udostępnienia informacji publicznej, gdyż nie wykonał tego osobiście względnie za pośrednictwem osób upoważnionych przez niego.
Oceniając zaprezentowany przez skarżącą pogląd należy zauważyć, że w istocie w art. 4 u.d.i.p. wskazane zostały podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej. Jednak udostępnienie informacji publicznej nie jest dokonywane na podstawie decyzji administracyjnej lub innego rodzaju aktu prawnego wymagającego dla swej ważności działania wyznaczonego podmiotu. Udostępnienie informacji publicznej odbywa się w drodze czynności materialno- technicznej, której wykonanie może zostać powierzone przez podmiot zobowiązany właściwym pracownikom lub aparatowi urzędniczemu.
Jak wynika z regulacji zawartych w dziale IX Statutu Gminy P. uchwalonego w dniu 22 czerwca 2017 r (załącznik nr 1 do Uchwały Nr [...] Rady Gminy P.) dokumenty oraz inne informacje publiczne z zakresu działania Wójta oraz Urzędu udostępniają komórki organizacyjne Urzędu właściwe ze względu na przedmiot sprawy w dniach i godzinach pracy Urzędu lub w sposób i w formie wskazanej we wniosku o udostępnienie informacji (§ 102 ust. 6).
W przypadku przekazania skarżącej wnioskowanej informacji publicznej przez pracownika ds. udostępnienia informacji publicznej, sporządzonej przez Główną Księgową Urzędu Gminy P. oraz przez Zastępcę Wójta Gminy P., niezasadnym jest twierdzenie, że informacji tej nie udostępniono. Dlatego skargę Sąd uznał za bezzasadną, co skutkować musiało jej oddaleniem o czym orzeczono, na podstawie art. 151 P.p.s.a., jak w sentencji.
Jednocześnie Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia kosztów na rzecz organu z uwagi na zasadę ograniczonej odpowiedzialności za wynik sprawy, obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zgodnie z którą zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz skarżącego i tylko w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona, albowiem w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie obowiązuje zasada odpowiedzialności za wynik postępowania, którą wprowadzono w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (art. 203 i 204 P.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło