IV SAB/Gl 35/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński, , po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.W. na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. w przedmiocie rozpatrywania skargi osoby osadzonej w zakładzie karnym postanawia: odrzucić skargę; W treści skargi z dnia [...] P.W. odbywający karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w R., zarzucił Okręgowemu Dyrektorowi Służby Więziennej w K. "niesłuszne przedłużanie postępowania administracyjnego" w sprawie zainicjowanej przezeń pismem z dnia [...], w treści którego zwrócił się z wnioskiem o zajęcie stanowiska, czy [...] w zakładach karnych o różnych porach dnia i nocy jest zgodne z przepisami Kodeksu karnego wykonawczego. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że wskazany wyżej organ uchybił terminowi przewidzianemu do załatwienia sprawy. Podniósł bowiem, iż w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego termin ten określony został jako jeden miesiąc (w przypadku spraw szczególnie skomplikowanych dwa miesiące), zaś na gruncie unormowań rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r., w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. Nr 151, poz. 1467 ze zm.) jest jeszcze krótszy, gdyż wynosi czternaście dni. Tymczasem Zastępca Okręgowego Dyrektora Służby Więziennej w piśmie z dnia [...] poinformował go, że przedłużył termin rozpatrzenia jego sprawy aż do dnia [...]. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie oddalenie. Podkreślił bowiem, że czternastodniowy termin załatwienia sprawy wynikający z §8 ust. 1 przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. dotyczy wniosków, skarg i próśb nie wymagających zebrania dowodów, informacji lub przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz zbadania akt. Jeżeli natomiast zachodzi potrzeba przeprowadzenia takich czynności, ust. 2 wspomnianego przepisu przewiduje możliwość przedłużenia omawianego terminu o czas niezbędny do ich dokonania. Konieczność taka wystąpiła w niniejszej sprawie, o czym P.W. został poinformowany w piśmie z dnia [...]. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ zaakcentował, że podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia wskazanych przezeń norm prawa administracyjnego jest chybiony, gdyż normy te nie mają zastosowania do skarg, wniosków i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, które stanowią kategorię prawa karnego wykonawczego. Dodał również, iż nie jest on organem administracji publicznej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, przeto nie dotyczą go określone w przepisach prawa administracyjnego terminy rozpatrywania skarg i wniosków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Przedmiotem skargi P.W. jest bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. w przedmiocie rozpatrzenia jego pisma z dnia [...], zawierającego wniosek o wyrażenie stanowiska w kwestii, czy [...] w zakładach karnych jest zgodne z uregulowaniami Kodeksu karnego wykonawczego. Rzeczone pismo zostało skierowane przez stronę do Ministerstwa Sprawiedliwości a następnie przekazane przez to Ministerstwo do Biura Prawnego Centralnego Zarządu Służby Więziennej, które z kolei przesłało je, celem nadania dalszego biegu, Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w K. Organ ten potraktował jego treść jako skargę dotyczącą warunków bytowych w Zakładzie Karnym w R. Mając na uwadze powyższe, w pierwszej kolejności godzi się podnieść, że stosownie do art. 3 §2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 §2 pkt 1-4 tej ustawy, a mianowicie, gdy sprawa powinna zostać zakończona: - decyzją administracyjną; - postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie, a także postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty; - postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; - innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przyjmuje się, iż chodzi tu o akty i czynności podejmowane w sprawach indywidualnych o charakterze publicznoprawnym, wynikających z przepisów prawa w stosunku do uprawnień i obowiązków konkretnych podmiotów. Musi tu zatem istnieć konkretny i ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2004r., sygn. OSK 247/04). Należy przy tym podkreślić, że istotą bezczynności jest niepodejmowanie przez organy administracji publicznej aktów lub czynności w sprawach indywidualnych, odnoszących się do konkretnego podmiotu i regulujących jego sytuację prawną. Bezczynność organu administracji publicznej występuje więc wówczas, gdy organ ten w wynikającym z przepisów prawa terminie do załatwienia sprawy nie podjął czynności, do których był zobligowany lub prowadził wprawdzie postępowanie, lecz nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu administracyjnego albo wykonaniem stosownej czynności z zakresu administracji publicznej, którą zobowiązany był podjąć. W tym kontekście Sąd uznał, że zarzuty podnoszone przez skarżącego nie mieszczą się w zakresie kognicji sądów administracyjnych. Odnoszą się one bowiem do sposobu załatwienia sprawy dotyczącej warunków bytowych w zakładzie karnym. Z przepisów obowiązującego prawa nie wynika natomiast, aby sprawa taka powinna być rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej, postanowienia, czy też innego aktu, o którym mowa w art. 3 §1 pkt 1-4 p.p.s.a. Trzeba zaakcentować, że sprawy tego rodzaju podlegają rozpoznaniu w szczególnym trybie uregulowanym w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r., w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Tymczasem w postępowaniu prowadzonym na podstawie unormowań rzeczonego aktu prawnego nie podejmuje się żadnych władczych rozstrzygnięć z zakresu administracji publicznej, a jedynie ocenia działalność jednostek Służby Więziennej (zakłady karne, areszty śledcze) oraz zatrudnionych w nich funkcjonariuszy Służby Więziennej bądź pozostałych pracowników, ewentualnie rozważa się zasadność wprowadzenia w życie określonych postulowanych przez stronę rozwiązań dotyczących funkcjonowania tych jednostek penitencjarnych. W świetle powyższego należy stwierdzić, że niniejsza sprawa nie podlega właściwości sądu administracyjnego. Skoro zatem właściwość ta nie wynika także z przepisów szczególnych (art. 3 §3 p.p.s.a.), to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 §1 pkt 1 p.p.s.a., jako niedopuszczalna. Na marginesie godzi się wyjaśnić, że o ile skarżący uważa, iż Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. nie załatwił jego sprawy w wynikającym z przepisów terminie, może zwrócić się w tej sprawie do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w trybie §3 ust. 1 pkt 3 przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. Trzeba przy tym raz jeszcze podkreślić, że do skarg i wniosków składanych na podstawie cytowanego aktu wykonawczego nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i §3 p.p.s.a.