IV SAB/Gl 35/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2) umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 3) zasądza od Wójta Gminy N. na rzecz skarżącego kwotę 357 zł ( słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. P.K. w dniu 8 sierpnia 2014r. przesłał pocztą elektroniczną do Wójta Gminy N. wniosek, w którym zwrócił się z pytaniem czy od 2012r. do chwili obecnej Gmina ta zawierała umowy dotyczące obsługi prawnej z kancelariami, zastępstwa procesowego z kancelariami, radcami prawnymi, adwokatami. W przypadku odpowiedzi twierdzącej na postawione pytanie wniósł o udostępnienie treści umowy. W odpowiedzi na wniosek Urząd Gminy N. za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 11 sierpnia 2014 r. udzielił informacji, że od roku 2012 do chwili obecnej Gmina korzysta z usług dwóch radców prawnych: jednego zatrudnionego na pełen etat w ramach umowy o pracę a drugiego zatrudnionego w ramach umowy zlecenia. Jednakże treść umowy zlecenia nie została wnioskodawcy udostępniona. Pismem z 26 lutego 2015 r. P.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność organu – Wójta Gminy N. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegającą na nieudostępnieniu umowy zlecenia o obsługę prawną, zastępstwo procesowe zawartą przez Gminę z radcę prawnym. Organowi zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782) – dalej zwanej u.d.i.p. oraz wniósł o: 1 ) zobowiązanie Wójta Gminy N. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, 2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie – alternatywnie - w przypadku, gdy po złożeniu skargi organ doręczy żądaną informację publiczną, wnosił o: 1) zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, 2) umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.psa. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący bardzo szeroko opisał obowiązujący stan prawny w zakresie dostępu do informacji publicznej i zacytował w tej mierze szereg wyroków sądów administracyjnych. W szczególności skarżący podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, w przypadku skierowania pisemnego wniosku o udzielenie informacji publicznej, podmiot, do którego wniosek taki został skierowany może dokonać następujących działań: - udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia. Organ dokonuje tego w formie czynności materialno - technicznej; - poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 cytowanej ustawy), lub poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji niż ten w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 ustawy); - odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie stosownie do treści art. 16 ustawy, czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej; - może również odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ustawy. Wnioskodawca uzyskał informację, że Gmina zawarła umowę zlecenia dotyczącą obsługi prawnej, jednakże z zakresie udostępnienia treści umowy nie otrzymał żadnej informacji dotyczącej udostępnienia informacji ani decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. Zdaniem skarżącego brak podjęcia wskazanych powyżej działań uzasadnia podniesienie zarzutu bezczynności wobec organu administracji. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy N. wniósł o jej oddalenie ewentualnie o jej odrzucenie. Jednocześnie organ wyjaśnił, że w dniu 3 marca 2015 r. po uzyskaniu zgody radcy prawnego wysłano skarżącemu kserokopię umowy zlecenia z dnia 2 stycznia 2014 r. oraz poinformowano go, iż z drugim z radców umowa o pracę została rozwiązana z dniem 31 grudnia 2014 r. Pismem procesowym z dnia 15 kwietnia 2015 r. skarżący wskazał, że po złożeniu skargi organ doręczył żądaną informację publiczną. Zaznaczył, że uczynił to jednak z przekroczeniem terminu i po wniesieniu skargi, wobec wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a P.p.s.a., w tym aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadził postępowanie jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r. o sygn. akt IV SAB/Wr 66/09; wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r. o sygn. akt I SAB 60/99; publ. OSP 2000, nr 6, poz. 87). Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Zgodnie z utrwalonym i jednolitym poglądem orzecznictwa i doktryny dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. Podmiot, do którego złożono wniosek, jeśli wniosek ten dotyczy informacji publicznej, powinien albo udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.), albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Możliwe jest także umorzenie postępowania w drodze decyzji w trybie art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W rozpatrywanej sprawie jest poza sporem, że Wójt Gminy N. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p., co więcej informacje o udostępnienie których strona skarżąca wystąpiła, mieszczą się w katalogu informacji publicznych określonych w art. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p. Jak wynika z przekazanych Sądowi akt do dnia wniesienia skargi zobowiązany organ nie załatwił sprawy. Nie udzielił wszystkich żądanych informacji. Nie wydał też decyzji o odmowie udzielenia informacji ani też nie przekazał adresatowi wniosku pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nie jest to informacja publiczna, nie dysponuje informacją albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać. Dopiero po wpływie skargi organ podjął czynności mające na celu załatwienie wniosku i w dniu 11 marca 2015 r. udzielił stronie skarżącej odpowiedź na wszystkie zawarte we wniosku pytania. Jednocześnie skoro wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej został już załatwiony, to postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe i podlega w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., co orzeczono w punkcie 2 sentencji niniejszego wyroku. Niewątpliwie organ przekroczył termin do załatwienia sprawy (liczony od wpływu wniosku do organu), jednakże okoliczności powyższe nie wystarczają do uznania, że przekroczenie terminu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec tego na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a, orzeczono jak w punkcie 1 sentencji. Natomiast o kosztach postępowania, na które składa się wpis sądowy i koszty zastępstwa procesowego orzeczono, na podstawie art. 200, art. 201 § 1 w związku z art. 209 P.p.s.a., w punkcie 3 sentencji.