IV SAB/Gl 40/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi E. S. na bezczynność Przewodniczącego Rady Miasta C. w przedmiocie informacji publicznej 1) zobowiązuje Przewodniczącego Rady Miasta C. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] r. w zakresie informacji objętej akapitami od [...] do [...] w terminie 14 dni, w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe; 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu [...], podpisanej przez E.S. określającego się jednocześnie jako "[...]", skarżący wystąpił o stwierdzenie bezczynności Przewodniczącego Rady Miasta C. i zobowiązanie go do podjęcia stosownych działań zmierzających do usunięcia jej skutków. Uzasadniając przedstawione żądania skarżący wyjaśnił, iż "jest internetowym portalem mieszkańców C." działającym na podstawie ustawy Prawo Prasowe wpisanym do rejestru prowadzonego przez Sąd Okręgowy w K. nr [...] i zwrócił się w dniach [...] i [...] za pośrednictwem poczty elektronicznej do Przewodniczącego Rady Miasta C. o udostępnienie określonych informacji publicznej. Wobec braku odpowiedzi, w piśmie z dnia [...],wystąpił o doręczenie mu pisemnej odmowy udostępnienia żądanych informacji. Otrzymał w dniu [...] odpowiedź sporządzoną przez Przewodniczącego Rady Miasta, w której poinformowano go, iż podtrzymuje się stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] Nr [...]. Zaznaczył, iż wbrew twierdzeniom Przewodniczącego Rady Miasta C. wymienione pismo nie zawierało żadnych informacji i nie były one również dostępne w BIP. W przekazanych przez organ wraz ze skargą aktach znajdowały się dwa wydruki pism przesyłanych drogą elektroniczną zaadresowanych do Przewodniczącego Rady Miasta i podpisanych przez E.S. z adnotacją dotyczącą daty – "[...]" W pismach tych E.S. domagał się udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej o stanie bezpieczeństwa w C. oraz o planie pracy Komisji Praworządności i Bezpieczeństwa, a nadto zażądał udostępnienia protokołu sesji Rady Miasta z dnia [...], statystyki aktywności radnych poprzedniej kadencji ze wskazaniem imiennym aktywności poszczególnych radnych tj. ilości wystąpień, złożonych przez nich interpelacji, dyżurów, informacji o obecności i nieobecności radnych na sesjach Rady Miasta i posiedzeniach komisji, oraz udostępnienia zbiorczego sprawozdania z działalności Rady poprzedniej kadencji. Wnioskodawca złożył również wniosek o udostępnienie mu protokołów z sesji niezwłocznie po jej zakończeniu, gdyż jego zdaniem publikacja w BIP następuje dopiero po upływie kilku tygodni od sesji. Oprócz listów elektronicznych w przedłożonym Sądowi materiale sprawy znajdowało się pismo E.S. z dnia [...], w którym działając na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy Prawo prasowe żądał doręczenia w formie pisemnej, w terminie trzech dni, odmowy udostępnienia informacji, o które, jak twierdził, zwrócił się emailem z dnia [...] i dnia [...] w zakresie: - planu pracy Rady Miasta i poszczególnych Komisji stałych lub informacji o terminie przyjęcia takich planów pracy; - odpisów wszystkich uchwał podjętych przez Radę Miasta na sesji w dniu [...] - informacji na temat argumentacji za podjęciem uchwały o wyrażeniu zgody na zakup pięciu udziałów w A Spółka z o.o. w C. od wspólnika Huty "B" w upadłości likwidacyjnej; - informacji o ustalonej lub szacowanej cenie nabycia pięciu udziałów w A Spółka z o.o. w C.; - adresów email osób wybranych do Rady Miasta C.; - protokołów sesji Rady Miasta z dnia [...] - statystyki aktywności radnych poprzedniej kadencji, ze wskazaniem imiennym aktywności poszczególnych radnych tj. ilości wystąpień, złożonych interpelacji, dyżurów, informacji o obecności i nieobecności radnych na sesjach Rady Miasta i posiedzeniach komisji. Nadto domagał się udostępnienia zbiorczego sprawozdania z działalności Rady poprzedniej kadencji o ile takie istnieje i aktualnej informacji o stanie bezpieczeństwa w C. W piśmie z dnia [...] Przewodniczący Rady Miasta C., w odpowiedzi na wniosek E.S. z dnia [...] poinformował, iż podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] nr [...], a protokoły sesji Rady Miasta udostępniane są w Biuletynie Informacji Publicznej w ciągu 7 dni po przyjęciu ich przez Radę zgodnie z § 53 Statutu Miasta, natomiast wnioskowany protokół z dnia [...] nie został jeszcze przyjęty przez Radę Miasta. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta C. działającej przez pełnomocnika ustanowionego przez Prezydenta Miasta C. wniósł o odrzucenie skargi zarzucając, iż skarżący określony, jako "[...]" nie posiada zdolności sądowej. Ustosunkowując się natomiast do stanowiska skargi, złożono wniosek ewentualny o jej oddalenie zaprzeczając otrzymaniu wniosku z dnia [...]. Potwierdzono natomiast otrzymanie poczty elektronicznej z dnia [...], w której skarżący domagał się: 1/ aktualnej informacji o stanie bezpieczeństwa w C., 2/ planu pracy Komisji Praworządności i Bezpieczeństwa, 3/ protokołu z sesji Rady Miasta C. z dnia [...], 4/ statystyki aktywności Radnych poprzedniej kadencji ze wskazaniem imiennym aktywności poszczególnych radnych, i zbiorczego sprawozdania z działalności Rady z poprzedniej kadencji, a nadto przesłanie protokołów z sesji niezwłocznie po ich zakończeniu. Organ oświadczył, iż nie posiada informacji, o których mowa w punkcie 4 i 5 wniosku skarżącego, a protokoły z sesji udostępniane są w Biuletynie Informacji Publicznej w ciągu 7 dni po przyjęciu przez Radę, co reguluje Statut Miasta C. przyjętego uchwałą nr [...], jako prawo miejscowe. Do odpowiedzi na skargę załączono pismo Przewodniczącego Rady Miasta C. z dnia [...] skierowane do skarżącego, zawierające następujące informacje: plan pracy Komisji Praworządności i Bezpieczeństwa jest przedstawiony w Protokole Nr [...], który znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej; Komisja Praworządności i Bezpieczeństwa zajmowała się do tej pory stanem bezpieczeństwa w dzielnicy [...], a protokoły dostępne są w Biuletynie Informacji Publicznej; protokoły sesji Rady Miasta udostępnia się w Biuletynie Informacji Publicznej w ciągu 7 dni po przyjęciu ich przez Radę. Protokół sesji z dnia [...] zostanie przyjęty na najbliższej sesji Rady Miasta; statystyk aktywności radnych nie prowadzi się, a protokoły poprzedniej kadencji są dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej; zbiorcze sprawozdanie z działalności Rady Miasta z poprzedniej kadencji jest dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej. Obecny na rozprawie przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący oświadczył, iż skarga została wniesiona przez niego, jako E.S. – redaktora portalu internetowego. Potwierdził otrzymanie pisma Przewodniczącego Rady Miasta z dnia [...] jednak, jego zdaniem, nie zawiera ono odpowiedzi na pytania zadane w poszczególnych wnioskach. W opinii skarżącego Rada Miasta prowadzi statystyki aktywności radnych, a protokoły z sesji publikowane są w Biuletynie Informacji Publicznej z dużym opóźnieniem, natomiast zbiorcze protokoły z działalności rady mają formę rozproszoną. Zakwestionował również odpowiedź na pytanie o aktualny stan bezpieczeństwa w C. i plan pracy Komisji Praworządności, jako zbyt ogólnikową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a) P.p.s.a. Natomiast w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. zostały wymienione – inne niż decyzje i postanowienia - akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Do powyższej kategorii należą zatem również czynności z zakresu udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym w art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) oznacza, że pozostaje on w bezczynności (por.wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., l OSK 601/05, LEX nr 236545). Termin określony w art. 13 ust. 2 cytowanej ustawy wynosi – z wyjątkami w nim wymienionymi – 14 dni od dnia złożenia wniosku. Kontrolując zatem zachowanie organu, do którego wpłynął wniosek o udzielenie informacji publicznej sąd administracyjny musi ustalić, czy zarówno od strony podmiotowej, jak i przedmiotowej powinna znaleźć zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej i czy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności na gruncie wskazanego aktu prawnego, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie działania oczekiwanego od organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Brak tego działania skutkuje koniecznością nakazania organowi załatwienia sprawy w terminie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej, co następuje w treści wyroku sądu administracyjnego. Natomiast, w przypadku, gdy organ załatwi sprawę po myśli właściwych przepisów w czasie pomiędzy wniesieniem skargi, a wydaniem przez sąd administracyjny wyroku w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 26 listopada 2008 r. (sygn. akt I OPS 6/08 LEX nr 463487) stwierdzając, iż przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a ma zastosowanie, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a tej ustawy – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zgodnie z wymienionym w cytowanej uchwale przepisem art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie, E.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność organu w zakresie wniosku, w którym skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej. Dokumentacja sprawy pozwala przyznać rację skarżącemu, iż do dnia wniesienia skargi zobowiązany do załatwienia sprawy organ nie udzielił żądanych odpowiedzi. Nie wydał też decyzji o odmowie udzielenia informacji. Jednocześnie nie ulega wątpliwości, że po dacie wniesienia skargi na bezczynność organu, w piśmie z dnia [...], które zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] organ częściowo załatwił sprawę. Udzielił bowiem odpowiedzi w zakresie żądania: 1/ aktualnej informacji o stanie bezpieczeństwa w C.; 2/ planu pracy Komisji Praworządności i Bezpieczeństwa; 3/ protokołu z sesji Rady Miasta C. z dnia [...]; 4/ statystyki aktywności Radnych poprzedniej kadencji ze wskazaniem imiennym aktywności poszczególnych radnych, 5/ zbiorczego sprawozdania z działalności Rady z poprzedniej kadencji. Wobec tego, mimo odmiennego stanowiska skarżącego, uznać należało, że organ nie był już w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny reprezentuje bowiem pogląd, iż zamieszczenie informacji na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej zwalnia zobowiązany podmiot od obowiązku udzielenia żądanych wiadomości na wniosek, a wynika to z brzmienia art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 10 ust. 1 powołanej ustawy, gdzie określa się, iż udostępnienie informacji publicznej następuje albo przez umieszczenie stosownych dokumentów na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej albo przez udostępnienie danych na wniosek. Jakość prowadzenia stron Biuletynu Informacji Publicznych, a także czas ukazywania się tam informacji, nie należy natomiast do zagadnień objętych kognicją sądów administracyjnych w ramach skarg na bezczynność. Jednocześnie zauważyć trzeba, że skarżący, poza swymi twierdzeniami, nie złożył przeciwdowodu pozwalającego zakwestionować wiarygodność udzielonej mu odpowiedzi, co do braku prowadzenia przez Radę Miasta statystyk aktywności radnych. Przekazanie tej informacji skarżącemu stanowi o wymaganej reakcji na złożony wniosek. W następstwie takiego osądu postępowanie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, co do udostępnienia wymienionych wyżej informacji, stało się bezprzedmiotowe. Z przedstawionego wyżej powodu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. - postanowił w zakresie objętym treścią pisma organu z dnia [...] umorzyć postępowanie. Jak wynika z przedstawionego Sądowi materiału sprawy odpowiedź zawarta w piśmie z dnia [...] nie załatwiała jednak całości sprawy. Wniosek skarżącego obejmował jeszcze żądanie odnoszące się do: - planu pracy Rady Miasta i poszczególnych Komisji stałych lub informacji o terminie przyjęcia takich planów pracy; - odpisów wszystkich uchwał podjętych przez Radę Miasta na sesji w dniu [...] - informacji na temat argumentacji za podjęciem uchwały o wyrażeniu zgody na zakup pięciu udziałów w A Spółka z o.o. w C. od wspólnika Huty "B" w upadłości likwidacyjnej; - informacji o ustalonej lub szacowanej cenie nabycia pięciu udziałów w A Spółka z o.o. w C.; - informacji o adresach email osób wybranych do Rady Miasta C. Podzielić należy w tym zakresie stanowisko skarżącego, iż ani pismo z dnia [...] ani też wcześniejsze pismo z dnia [...] odwołujące się do pisma z dnia [...] nie odnosi się w najmniejszym nawet zakresie do wskazanych wyżej, żądanych informacji. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego żądane informacje mieszczą się w przedmiotowym zakresie ustawy o dostępie do informacji publicznych, jako że dotyczą spraw publicznych w rozumieniu jej art. 6 ust. 2. Przewodniczący Rady Miasta C. jest nadto podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej w myśl jej art. 4 ust. 1 pkt 4. W konsekwencji braku reakcji ze strony organu, jaka wymagana jest po myśli art. 7 ust. 1 pkt 1 lub 2 przywoływanej ustawy względnie art. 16 tego aktu (w przypadku ustalenia, że żądane informacje objęte są w całości lub części ochroną danych) konieczne stało się, obok częściowego umorzenia postępowania sądowego także orzeczenie na podstawie art. 149 P.p.s.a i zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w zakresie żądania informacji o planie pracy Rady Miasta i poszczególnych Komisji stałych lub informacji o terminie przyjęcia takich planów pracy, o argumentacji za podjęciem uchwały o wyrażeniu zgody na zakup pięciu udziałów w A Spółka z o.o. w C. od wspólnika Huty "B" w upadłości likwidacyjnej, o ustalonej lub szacowanej cenie nabycia pięciu udziałów w A Spółka z o.o. w C., o adresach email osób wybranych do Rady Miasta C. a także w zakresie odpisów wszystkich uchwał podjętych przez Radę Miasta na sesji w dniu [...]. Odnosząc się natomiast do wniosku o odrzuceniu skargi zawartego w odpowiedzi na skargę Wojewódzki Sad Administracyjny zauważa, iż skarga została złożona i podpisana przez E.S., a więc podmiot, któremu zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przysługuje legitymacja materialnoprawna na gruncie tego aktu prawnego. Przepis art. 21 tego aktu odsyła w sprawach skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej do przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli art. 50 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, a interes prawny skarżącego wywodzi się z jego prawa do uzyskania informacji publicznej, zagwarantowanej każdej osobie fizycznej w przywołanym wyżej art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podstawę orzeczenia o kosztach postępowania stanowił art. 200 i art. 201 § 1 P.p.s.a., według którego, zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania. O powyższym przesądziła uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. o sygn. I OPS 6/08 (publ. "Orzecznictwo NSA i wojewódzkich sądów administracyjnych" z 2009 r., nr 4, poz. 63). Uznane tam zostało, iż działanie organu dokonane po wniesieniu skargi na jego bezczynność, które ową bezczynność usuwa - jak w niniejszej sprawie - należy oceniać i kwalifikować jako działanie samokontrolne skutkujące zaistnieniem przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, ale jednocześnie gwarantującej stronie skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania. Przegraną stroną procesu jest bowiem organ, który - w wyniku wniesienia skargi przez stronę - usunął stan niezgodności z prawem.