IV SAB/Gl 41/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2010 r. sprawy ze skargi P.T. na bezczynność Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w K. w przedmiocie spraw studentów postanawia umorzyć postępowanie sądowe. Pismem datowanym na dzień [...] r. P.T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Rektora [...] Uniwersytetu [...] w K. w przedmiocie nie wydania decyzji w II instancji w sprawie przyjęcia go na stacjonarne studia doktoranckie na Wydziale Farmaceutycznym [...] Uniwersytetu [...] w K. na rok akademicki 2008/09 w ramach rekrutacji uzupełniającej. W odpowiedzi na skargę Rektor [...] Uniwersytetu [...] w K. wniósł o umorzenie postępowania wobec wydania stosownego postanowienia z dnia [...] r. znak [...] w związku z odwołaniem skarżącego od decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej [...] Uniwersytetu [...] w K. z dnia [...] r. znak [...], na mocy której ponownie nie przyjęto skarżącego na studia doktoranckie w ramach naboru uzupełniającego. Z akt przedłożonych Sądowi wynika, iż postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] Rektor [...] Uniwersytetu Medycznego w K. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od przywołanej wyżej decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w skrócie P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzeknie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a P.p.s.a. (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). Zaskarżenie bezczynności organu administracji jest zatem dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Z przywołanej wyżej regulacji wynika, że skarga na bezczynność dotyczy niepodejmowania przez organy administracji publicznej aktów lub czynności w sprawach indywidualnych, a więc takich, które odnoszą się do konkretnego podmiotu i regulujących jego sytuację prawną. W przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej kontrola sądu sprowadza się natomiast do sprawdzenia, czy rzeczywiście ten organ pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy. Rozpoznając skargę na bezczynność, sąd bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie lub czy z innych powodów organowi administracji nie można zarzucić bezczynności, polegającej na naruszaniu terminów załatwienia sprawy wyznaczonych przepisami k.p.a. Natomiast dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., str. 86). Istotą żądania dochodzonego w skardze na bezczynność jest zobowiązanie organu przez sąd administracyjny do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie (art. 149 P.p.s.a.). Uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 a P.p.s.a., sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa w terminie przez siebie wskazanym (por. art. 149 w zw. z art. 286 § 2 P.p.s.a.). Jednakże nie może nakazywać sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach i obowiązkach strony skarżącej. Jednocześnie stosownie do art. 54 § 3 P.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Wobec powyższego należy stwierdzić, że wydanie przez organ administracji publicznej decyzji, postanowienia lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność. Oznacza to, że gdy żądanie zawarte w skardze na bezczynność zostało uwzględnione przez organ również po wniesieniu skargi, to brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd. W takiej sytuacji Sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień jakie ma na podstawie art. 149 P.p.s.a. nawet wówczas, gdy decyzja, postanowienie lub inny akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania aktu, który przed dniem orzekania został już wydany. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że w dacie wniesienia skargi tj. [...] r. (data wpływu) Rektor [...] Uniwersytetu [...] w K. nie załatwił w sposób proceduralny odwołania skarżącego od decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej [...] Uniwersytetu [...] w K. z dnia [...] r. znak [...], w przedmiocie przyjęcia skarżącego na studia doktoranckie w ramach naboru uzupełniającego, poprzez wydanie decyzji bądź postanowienia. Jednakowoż po wniesieniu skargi Rektor w dniu [...] r., działając na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. oraz w trybie art. 134 k.p.a., wydał postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej. Jest to postanowienie kończące postępowanie w sprawie (art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). Zatem na dzień rozpatrzenia skargi przez Sąd nie było podstaw do zastosowania art. 149 P.p.s.a., skoro organ, w trybie autokontroli określonym w art. 54 § 3 P.p.s.a, uwzględnił w całości skargę wypowiadając się w kwestii odwołania skarżącego w sposób procesowy poprzez wydanie w tym zakresie stosownego postanowienia. Uwzględnienie w całości skargi, która w istocie zmierzała do załatwienia w trybie procesowym wniesionego odwołania, polegające na wydaniu postanowienia kończącego postępowanie w sprawie na skutek tego odwołania powoduje jednocześnie, że odpada przyczyna, dla której zostało zainicjowane postępowanie sądowe (bezczynność). Powyższe powoduje, że postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, gdyż nie istnieje już sprawa sądowoadministracyjna - rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności. Natomiast, gdy postępowanie staje się bezprzedmiotowe Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania (art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Należy natomiast wskazać, że w sprawie na bezczynność organu administracji Sąd nie jest uprawniony do merytorycznej oceny wydanego przez ten organ rozstrzygnięcia. Oceny takiej sąd administracyjny może dokonać dopiero w wyniku zaskarżenia do Sądu tego postanowienia. Treść postanowienia wskazuje, że skarżący został pouczony o prawie i sposobie jego zaskarżenia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia