IV SAB/Gl 5/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2019 r. sprawy ze skargi M.M. na bezczynność Burmistrza Miasta P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności i nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2) umarza postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do rozpoznania wniosku, 3) oddala skargę w pozostałej części, 4) zasądza od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). W piśmie z dnia 23 listopada 2018 r. skarżący M. M. zwrócił się do Burmistrza Miasta P. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, tj. kopii pism wysłanych przez Urząd Miasta w P. do organów Policji, Prokuratury oraz innych organów zajmujących się ochroną środowiska, dotyczących zanieczyszczania środowiska przez Z. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. Skarżący wniósł przy tym o przesłanie informacji pocztą na adres korespondencyjny wskazany w treści wniosku. W odpowiedzi na wniosek, organ w dniu 3 grudnia 2018 r. poinformował skarżącego, że wysokość opłaty za udostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem wynosi 12,70 zł (słownie: dwanaście złotych 70/100), na kwotę tę składa się koszt sporządzenia kopii pism stanowiących informację publiczną oraz koszt jej przesłania. Skarżący został zobowiązany do uiszczenia ww. kwoty w ciągu 14 dni od daty otrzymania pisma. Ponadto został poinformowany, że informacje publiczne, których udostępnienia zażądał, pozostają do wglądu w Urzędzie Miasta P. w Referacie Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska w godzinach pracy urzędu. W skardze wniesionej na bezczynność Burmistrza Miasta P. M. M. podniósł zarzut naruszenia art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem. W związku z tym wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi i o orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że organ został wezwany o udostępnienie informacji publicznej wnioskiem złożonym bezpośrednio w urzędzie miasta w dniu 23.11.2018 r. poprzez przesłanie kopii pism wysyłanych przez Urząd Miasta w P. do organów Policji, Prokuratury oraz innych organów zajmujących się ochroną środowiska dotyczących zanieczyszczania środowiska przez A w P. Skarżący wskazał, że uzyskanie powyższej informacji jest istotne dla mieszkańców celem ustalenia, jakie działania podejmuje Burmistrz w celu ochrony środowiska, żeby poprawić jakość powietrza. Podkreślił, że do dnia złożenia skargi nie otrzymał odpowiedzi na powyższe pismo, organ administracji publicznej nie udostępnił żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14-dniowy termin określony w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - w zakresie wniosku o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej, a także w zakresie wniosku o orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, z uwagi na bezprzedmiotowość tych wniosków. Ponadto wniósł o oddalenie skargi w pozostałym zakresie, tj. w zakresie wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie organ wniósł o zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że wstrzymał się z udzieleniem wnioskowanej informacji publicznej wyłącznie z uwagi na nieuiszczenie przez skarżącego na podstawie art. 15 ust. 1 u.d.i.p. opłaty w kwocie 12,70 zł. Podkreślił, że jego działanie w żadnej chwili nie zmierzało do nieudzielenia wnioskowanej informacji lub opóźnienia w jej udzieleniu, o czym świadczy fakt, iż skarżący złożył w tym samym dniu dwa wnioski o udzielenie informacji publicznej i organ na jeden z nich odpowiedział niezwłocznie. Co więcej, organ poinformował skarżącego, że w każdym czasie może otrzymać żądane dokumenty i wgląd do nich na miejscu, tj. w Urzędzie Miasta P. Czynności sprawdzające podjęte po wpłynięciu skargi z dnia 24 grudnia 2018 r. pozwoliły ustalić, iż skarżący faktycznie uiścił w dniu 7 grudnia 2018 r. opłatę, o którą został wezwany. Organ podniósł, że powyższe przeoczenie wynikało z nienależytej komunikacji pomiędzy wewnętrznymi komórkami urzędu, tj. nienależytego ustalenia przez komórkę zajmującą się udzielaniem informacji publicznej, czy opłata z tytułu wniosku skarżącego z dnia 23 listopada 2018 r. została uiszczona. Organ dodał, że fakt uiszczenia opłaty ustalono w rozmowie telefonicznej ze skarżącym w dniu 9 stycznia 2018 r. i niezwłocznie po tym ustaleniu organ przekazał skarżącemu wnioskowaną przez niego informację publiczną. Na dowód tego w załączeniu przedłożono odpis pisma z dnia 10 stycznia 2018 r. Następnie podniósł, że podjął działania zmierzające do ustalenia, czy doszło do naruszenia obowiązków pracownika odpowiedzialnego za udzielenie przedmiotowej informacji publicznej i wyciągnięcia ewentualnych konsekwencji z tytułu odpowiedzialności porządkowej pracownika w przypadku ustalenia takich naruszeń. Organ wskazał, że postępowanie w zakresie wniosku o zobowiązanie organu do udzielenia skarżącemu żądanej informacji publicznej stało się bezprzedmiotowe i jako takie powinno zostać umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powyższe odnosi się w ocenie organu również do wniosku skarżącego o orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dodał, że skarga powinna zostać oddalona w pozostałym zakresie, tj. w zakresie wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Z uwagi bowiem na fakt, że niniejsze postępowanie w zakresie wniosku skarżącego o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej stało się bezprzedmiotowe, nie zaktualizowały się w ocenie organu przesłanki uprawniające do nałożenia grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Przepis ten odsyła bowiem do § 1, który obejmuje wyłącznie sytuacje, gdy Sąd uwzględnia skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie i jednocześnie zobowiązuje organ do dokonania czynności, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa lub stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, co również nie powinno mieć miejsca w niniejszej sprawie z uwagi na przytoczoną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 P.p.s.a. Ponadto dodać należało, że według art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: - 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; - 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; - 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd – na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. – stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Burmistrza Miasta P. w zakresie rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia z dnia 23 listopada 2018 r. o udostępnienie kopii pism wysłanych przez Urząd Miasta w P. do organów Policji, Prokuratury oraz innych organów zajmujących się ochroną środowiska, dotyczących zanieczyszczania środowiska przez Z. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. Wniosek został złożony w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330), zwanej dalej również u.d.i p. W sprawie niekwestionowane było, że Burmistrz Miasta P. jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej oraz że przedmiotem wniosku są informacje, które mają charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów wyżej wymienionej ustawy. Z akt sprawy wynika, że wnioskowana informacja publiczna została udostępniona stronie skarżącej, z tym, że pismo organu w tym przedmiocie, zostało przesłane - drogą pocztową dopiero w dniu 10 stycznia 2019 r. Wobec tego nie ulega wątpliwości, że w wymienionej dacie, organ przerwał swoją bezczynność. Jednakże nastąpiło to już po złożeniu skargi do sądu i z naruszeniem terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, według którego - z zastrzeżeniem wyjątków wymienionych w tym przepisie - udostępnienie informacji publicznej na wniosek, następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 tej ustawy, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W przedmiotowej sprawie Burmistrz Miasta P. nie dokonał wymienionej czynności w terminie, stwierdzić zatem należało, że dopuścił się naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i w konsekwencji bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku strony skarżącej z dnia z dnia 23 listopada 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym uzasadniony jest zarzut skargi dotyczący bezczynności tego podmiotu. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że organ w piśmie z dnia 3 grudnia 2018 r. wezwał skarżącego o uiszczenie opłaty za udostępnienie wnioskowanej informacji. Nie stanowiło to bowiem wykonania obowiązków organu określonych w przepisach cytowanej ustawy. Jak już była o tym mowa wyżej - w piśmie z dnia 10 stycznia 2019 r. organ udostępnił wnioskowaną informację, a więc przerwał swoją bezczynność. Z tego powodu bezprzedmiotowe stało się zobowiązanie go do załatwienia wniosku skarżącego i w tym zakresie postępowanie należało umorzyć. Podkreślenia bowiem wymagało, że według utrwalonej linii orzecznictwa, w przypadku skargi na bezczynność organu, gdy określony akt lub czynność zostały dokonane po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpatrzeniem przez sąd, postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (por. uchwała NSA z 26 listopada 2008 r., l OPS 6/08, jak również wcześniejsze postanowienia NSA z 16 marca 2000 r., l SAB 201/99, WSA w Gdańsku z 13 lutego 2008 r., II SAB/Gd 38/07). Na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje bowiem postanowienie o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. Z powyższego powodu, w niniejszym postępowaniu – zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. - należało już tylko dokonać oceny, czy stwierdzona w sprawie bezczynność organu, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w zakresie tej oceny, istotne znaczenie miała przede wszystkim okoliczność, że w piśmie z dnia 10 stycznia 2019 r. wyżej wymieniony podmiot udzielił stronie skarżącej informacji publicznej określonej we wniosku. Wobec tego brak było podstaw do oceny, że jego bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak bowiem wielokrotnie podkreślono w orzecznictwie - dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowo wyznaczonego terminu do wypełnienia obowiązku udzielenia informacji publicznej. Brak udzielenia odpowiedzi, względnie zwłoka w wykonaniu obowiązku, musi być efektem nacechowanego złą wolą, uporczywego zaniechania, pozbawionego racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. o sygn. II SAB/Sz 34/13, CBOS). W przedmiotowej zaś sprawie nie wystąpiły takie okoliczności, które mogłyby uzasadniać ocenę, że stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uznać bowiem należało, że opisane wyżej postępowanie organu w przedmiocie tego wniosku, nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z tych samych powodów należało oddalić skargę w części dotyczącej wymierzenia organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 P.p.s.a. W związku z tym, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 1 oraz art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, orzekł jak w sentencji. Przepis art. 200 P.p.s.a. stanowił podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania, na które składał się wpis od skargi.