IV SAB/Gl 51/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2012 r. sprawy ze skargi L. Ś. na bezczynność Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w R. w przedmiocie informacji publicznej postanawia: umorzyć postępowanie. Pismem z dnia 10 października 2011 r. L.Ś. wraz z pięcioma najemcami lokalów mieszkalnych zlokalizowanych w R. przy ul. [...] zwróciła się do Kierownika Administracji Domów Mieszkalnych nr [...] w R. z prośbą o przesłanie: 1. Regulaminu rozliczania kosztów dostawy ciepła do lokali oraz pobierania opłat za centralne ogrzewanie; 2. pisemnej informacji dla celów porównawczych o stanie liczników budynku przy ul. [...] oraz [...] za okres grzewczy od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r.; 3. szczegółowych wyliczeń za centralne ogrzewanie na poszczególne budynki wraz z kserokopiami faktur opłat na centralne ogrzewanie na wyżej wskazane budynki za miniony sezon grzewczy. W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w R. w piśmie z dnia [...] r., nr [...] poinformowała wnioskodawców, iż rozliczenie kosztów centralnego ogrzewania w budynkach [...] i [...] za okres od 1 października 2011 do 30 września 2011 r. zostało dokonane na podstawie faktycznego zużycia w oparciu o wystawione przez A S.A. faktury. Dodatkowo przedstawiła szczegółowe rozliczenie kosztów centralnego ogrzewania dla poszczególnych budynków wskazując, również kwoty nadwyżki dla każdego z nich. Pismo to zostało doręczone L.Ś. w dniu 28 października 2011 r. Do pisma dołączono kserokopie 20 faktur wystawionych przez A S.A. w J. obrazujące rozliczenia dla budynku zlokalizowanego w R. przy ul. [...] z tytułu dostarczanego ciepła za każdy miesiąc w okresie od października 2010 r. do maja 2011 r. wraz z odczytami liczników zużycia ciepła w poszczególnych miesiącach. Następnie L.Ś., jako wiceprzewodnicząca Stowarzyszenia A, wniosła skargę na działanie Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w R. do Wojewody [...], który pismo to przekazał zgodnie z właściwością do Rady Miasta R. Uchwałą z dnia [...] r., nr [...] Rada Miasta R. uznała skargi Stowarzyszenia z dnia 22 listopada 2011 r., 15 i 17 lutego 2012 r. za bezzasadne. W uzasadnieniu uchwały organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał, że Dyrektor Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w R. nie miała świadomości, że nie przekazała wnioskodawcom informacji związanej z odczytami liczników w budynku usytuowanym w R. przy ul. [...] i, że nie było to zamierzonym działaniem. Zaznaczono, iż gdyby wnioskodawcy zwrócili się o uzupełnienie wnioskowanych informacji wówczas Dyrektor przekazałaby im te dane. W dalszej kolejności L.Ś. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w R. w związku z nieudostępnieniem informacji publicznej dotyczącej rozliczenia centralnego ogrzewania za okres grzewczy 2010/2011 potwierdzonego fakturami za poszczególne miesiące z budynku mieszczącego się w R. przy ul. [...] oraz [...]. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Dyrektora do udostępnienia wnioskowanych informacji. W uzasadnieniu skarżąca opisała dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazała, że organ bez wątpienia pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wniosek bowiem został złożony przez osoby zajmujące lokale gminne, w celu uzyskania informacji o rozliczeniach opłat jakie osoby te ponoszą w związku z korzystaniem z tych lokali. Wniosek więc dotyczył sprawy związanej z cywilnoprawnym stosunkiem łączącym wynajmującego z najemcami w przedmiocie rozliczeń opłat za dostarczone ciepło. W ocenie pełnomocnika organu wniosek ten nie dotyczy więc informacji publicznej, a jest zapytaniem o sposób rozliczenia opłat niezależnych od właściciela o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego. Prawo zatem do wskazanych informacji wynika ze stosunku najmu łączącego najemcę z wynajmującym. Dodatkowo pełnomocnik organu wskazał, że wniosek lokatorów został podpisany przez kilku mieszkańców działających we własnym imieniu, natomiast skarga została złożona przez skarżącą działającą w imieniu Stowarzyszenia A w R. Na rozprawie, która odbyła się w dniu 25 września 2012 r. pełnomocnik organu administracji złożył kserokopię pisma skarżącej z dnia 18 maja 2012 r., w którym zwraca się ona do organu ponownie miedzy innymi o nadesłanie kserokopii faktur za okres grzewczy 2010/2011 dotyczących budynku mieszczącego się w R. przy ul. [...]. Dodatkowo pełnomocnik złożył kserokopię pisma organu odpowiadającego na to wezwanie z którego wynika, że organ wraz z pismem z dnia 25 października 2011 r. przesłał skarżącej kserokopie żądanych faktur. Ponadto złożono kserokopię zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżącą owego pisma wraz z kserokopią 20 faktur. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. W niniejszym postępowaniu skarżąca upatruje się bezczynności organu polegającej na nierozpoznaniu jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia rozliczenia centralnego ogrzewania za okres grzewczy 2010/2011 potwierdzonego fakturami za poszczególne miesiące dla budynków mieszczących się w R. przy ul. [...] i [...]. Przy czym zaznaczyć należy, że wniosek lokatorów o udzielenie informacji publicznej obejmował również inne zagadnienia. Jednakże skoro sama skarżąca w skardze na bezczynność organu dopatruje się tej bezczynności jedynie w zakresie wskazanego wyżej rozliczenia zatem Sąd poddał kontroli działanie organu jedynie w wyżej wskazanym zakresie. Wniosek o udzielenie wskazanych informacji skarżąca złożyła w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) – zwanej dalej u. d. i p. Wniosek ten, jak słusznie wskazuje pełnomocnik organu, został podpisany przez samą skarżącą i jeszcze kilku mieszkańców, jednakże okoliczność ta nie ma znaczenia przy rozpoznaniu niniejszej sprawy bowiem skargę złożyła skarżąca we własnym imieniu i jak sama wskazuje z "poparciem Stowarzyszenia A". Dlatego fakt, że w toku postępowania przed Radą Miasta R. w związku ze skargą na działanie Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej L.Ś. występowała jako wiceprzewodnicząca Stowarzyszenia nie ma wpływu na jej uprawnienie do skarżenia bezczynności organu w sprawie, która została zainicjowana między innymi z jej wniosku. W dalszej kolejności wskazać należy, że wyżej powołana ustawa o dostępie do informacji publicznej w sposób kompleksowy reguluje kwestie dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Pojęcie natomiast informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 tejże ustawy. Zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Dokonując interpretacji tego pojęcia należy odwołać się do regulacji art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącej, iż (ust. 1.) obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. (ust. 2) Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. (ust. 3) Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. (ust. 5) Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminach. Uwzględniając powyższe można stwierdzić, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne oczywiście w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane. Mając powyższe na uwadze nie ulega wątpliwości, że informacje, o które zwróciła się do organu skarżąca stanowią informację publiczną i ich udostępnianie poddane zastało reżimowi u. d. i .p. Godzi się również podnieść, że w świetle omawianej regulacji jej zakresem objęte zostały również umowy cywilnoprawne zawierane przez organy administracji w sytuacji, gdy dotyczą one spraw publicznych. Dostęp do tej kategorii informacji może zostać ograniczony jedynie na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 u. d. i . p. Jednocześnie zaznaczyć należy, że istotnie rację ma pełnomocnik organu administracji wskazując, że rozliczenie kosztów dostarczenia ciepła do lokali mieszkalnych stanowi niejako część stosunku cywilnoprawnego łączącego wynajmującego i najemcę. Wszelkie zatem roszczenia wynikające z umowy jaka łączy te dwa podmioty podlegają regulacji kodeksu cywilnego oraz innych ustaw, a do rozstrzygania sporów powstałych w związku ze stosunkiem najmu powołane są sądy powszechne. Jednakże uwadze organu umknęło, że skarżąca w istocie domagała się rozliczenia kosztów dostarczenia ciepła do budynków mieszkalnych, a zatem rozliczenia jakiego dokonuje Zakład Gospodarki Mieszkaniowej z przedsiębiorstwem dostarczającym ciepło do tych budynków. Zatem informacje, o których udzielenie wnosiła skarżąca dotyczyły w zasadzie sposobu wydatkowania środków publicznych (gminnych) pochodzących z opłat jakie uiszczają najemcy lokali. Dlatego dokumenty te, jako używane przez organ niejako do realizacji przewidzianych prawem zadań, na podstawie których organ reguluje zobowiązania finansowe, nawet jeżeli zostały one wytworzone przez inny podmiot (wystawca faktur) należą do kategorii informacji publicznej i podlegają udostępnieniu w trybie omawianej ustawy. Jednakże, jak wynika z dokumentów przedłożonych przez pełnomocnika organu w dniu rozprawy, żądane przez skarżącą informacje zostały jej udzielone. Zgodnie natomiast z treścią art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego ma miejsce wówczas, kiedy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie należy przywołać treść art. 149 cytowanej wyżej ustawy, zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 lit. a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zatem wydanie przez organ decyzji lub innego aktu, czy uczynienie zadość wnioskowi w inny przewidziany przez prawo sposób wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność i to nawet wówczas, gdy czynności w postępowaniu administracyjnym zostały przez organ podjęte z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wykonania. W takiej sytuacji Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania sądowego, gdyż postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. W sytuacji wykonania ciążącego na organie obowiązku udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, choć udostępnienie to miało miejsce z naruszeniem przepisów dotyczących terminów, czy sposobu rozpoznawania tego typu wniosków, w szczególności z naruszeniem art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej Sąd nie ma możliwości stwierdzenia, iż organ pozostawał w bezczynności. Zatem w momencie wykonania obowiązku przestaje istnieć przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego. W tym miejscu należy więc odwołać się między innymi do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 zgodnie z którą przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a.- organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że Dyrektor Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w R. przesłał skarżącej żądane kopie faktur, dotyczące rozliczenia kosztów centralnego ogrzewania w budynku położonym, w R. przy ul [...], a uprzednio również faktur obrazujących takie rozliczenia dla budynku usytuowanego w R. przy ul. [...]. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.