IV SAB/Gl 54/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , , po rozpoznaniu w dniu 21 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. M. na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w B. w przedmiocie żołnierzy zawodowych p o s t a n a w i a odrzucić skargę Pismem z dnia [...] F. M., na podstawie art. 104, 75 ust. 3 w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., zwrócił się do Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w B. o naliczenie i wypłatę odsetek ustawowych od zaległego uposażenia w kwocie [...] zł za okres od 01.10.2003 r. do 31.12.2006 r., które zostało mu wypłacone [...] W dniu [...] Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] przesłał według właściwości wyżej wskazany wniosek do Wojskowej Komendy Uzupełnień w B. Następnie pismem z dnia [...] organ poinformował F. M., że odsetki od zaległego uposażenia zostaną mu wypłacone po zakończeniu sprawy o sygn. akt IV SA/Gl 67/09. Pismem z dnia [...] F. M. ponownie zwrócił się do Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] o wypłatę odsetek ustawowych. Wskazał, że skoro Jednostka Wojskowa [...] wypłaciła mu zaległe uposażenie wykonując decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. z dnia [...] to tym samym przyjęła na siebie obowiązek wypłaty ustawowych odsetek. Za niezrozumiałe uznał łączenie wypłaty zaległych odsetek z zakończeniem sprawy o sygn. akt IV SA/Gl 67/09, gdzie stroną nie jest Jednostka Wojskowa [...]. Jako podstawę wypłaty odsetek wskazał uchwałę SN z dnia 23.11.2007 r. sygn. akt III CZP 106/07. Ponadto podniósł, że w przypadku niezałatwienia sprawy zmuszony będzie wystąpić do WSA w Gliwicach. W dniu [...] F. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę domagając się wypłaty ustawowych odsetek od kwoty [...] zł oraz naliczenia odsetek od zaległych odsetek. Z treści skargi wynika, że sprawa naliczenia i wypłaty odsetek zapoczątkowana pismem skarżącego z dnia [...] skierowanym do Dowódcy Jednostki Wojskowej nr[ ...] w B. nie została załatwiona. Zdaniem skarżącego sprawa prowadzona jest w sposób przewlekły, niewłaściwy i opieszały. W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w B. wniósł o jej oddalenie wskazując, że udzielił skarżącemu odpowiedzi na pismo z dnia [...] w piśmie z [...]. Jak wynika z treści tego pisma, zalegającego w aktach administracyjnych sprawy, wyjaśniono skarżącemu, że decyzję o wypłacie odsetek podejmie Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K., po zakończeniu sprawy o sygn. akt IV SA/Gl 67/09. Pouczono również stronę o możliwości zwrócenia się w tej sprawie bezpośrednio do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. Zarządzeniem z dnia 3 sierpnia 2009 r. wezwano skarżącego do wskazania czy przed wniesieniem skargi na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] wystąpił w trybie art. 37 k.p.a. z zażaleniem do organu wyższego stopnia. W piśmie procesowym z dnia [...] skarżący wyjaśnił, że nie składał zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] do organu wyższego stopnia. Dodatkowo stwierdził, że pouczenie zawarte w piśmie Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] o możliwości zwrócenia się bezpośrednio do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. w jego ocenie miało na celu jedynie przewlekanie sprawy, gdyż Jednostka ta nie podlegała służbowo pod Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. sprecyzowane są granice właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Jako, że skarga dotyczy bezczynności organu, to zakres kontroli Sądu w takim przypadku określony został w art. 3 § 2 pkt 8 powołanej wyżej ustawy. Z treści tego przepisu wynika, że Sąd orzeka w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a, tj. w sprawach skarg na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach. Zauważyć przy tym należy, że w tym zakresie, zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a., przepisy ustaw szczególnych mogą przewidywać kontrolę sądów administracyjnych także w innych sprawach, nie wynikających ze stosunków administracyjnoprawnych. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej nr[...] w B. polegająca na niezałatwieniu sprawy z wniosku skarżącego o naliczenie i wypłatę odsetek od zaległego uposażenia za lata 2003-2006 wypłaconego mu w grudniu 2008 r. Przyjdzie wskazać, że kompetencja sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy bezczynności organu w przedmiocie rozstrzygnięcia o odsetkach od uposażenia żołnierza zawodowego wynika z ustawy szczególnej jaką jest ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), na mocy której spory w niektórych sprawach wynikających ze stosunku służbowego żołnierzy zawodowych przekazane zostały do właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie, żołnierz może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej k.p.a., a także z zastrzeżeniem ust. 2 skargę do właściwego sadu administracyjnego, na zasadach określonych w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast przepis art. 8 ust 2 cyt. ustawy wyczerpująco określa kategorie spraw rozstrzyganych w drodze decyzji, które nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Są to decyzje w sprawach: wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego oraz przeniesienia do rezerwy kadrowej lub do dyspozycji; mianowania na stopień wojskowy; przeniesienia do innego korpusu osobowego lub do innej grupy osobowej; delegowania do wykonywania zadań służbowych poza jednostką wojskową. Analiza wskazanych regulacji prowadzi do wniosku, że wszystkie sprawy wynikające ze stosunku służbowego żołnierza zawodowego rozstrzygane w drodze decyzji, z wyjątkiem spraw wskazanych w ust. 2, podlegają kontroli sądów administracyjnych. W tej sytuacji należy uznać, że sprawami rozpoznawanymi w postępowaniu administracyjnym w formie decyzji, a następnie podlegającymi kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym, są także wynikające ze stosunku służbowego sprawy dotyczące roszczenia o odsetki od niewypłaconego żołnierzowi w terminie uposażenia i innych przysługujących mu należności pieniężnych, którego podstawę stanowi art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (por. uchwała SN z dnia 29 listopada 2007 r. sygn. akt III CZP 106/07 Lex nr 319935). To zaś oznacza, że skoro dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji w sprawie dotyczącej roszczenia o odsetki od niewypłaconego żołnierzowi w terminie uposażenia to tym samym dopuszczalna jest skarga na bezczynność organu, który sprawy tej w terminie nie załatwił. Jednakowoż jednym z warunków dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia. W myśl art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Przyjdzie wskazać, że w świetle uregulowań prawnych zawartych w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, bezczynność występuje wówczas, jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie podejmuje rozstrzygnięcia w terminach przewidzianych w art. 35 § 1-3 k.p.a., ani nie wykonuje czynności, o których mowa w art. 36 k.p.a. Przepisy Kodeksu przewidują w takim wypadku możliwość podjęcia określonych działań dyscyplinujących organ do załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie spraw w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Wobec powyższego stwierdzić należy, że wniesienie skargi do sądu na bezczynność organu jest możliwe wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 k.p.a., ponieważ zażalenie, o którym mowa w tym przepisie, jest równoznaczne ze środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. Dopiero po wyczerpaniu tego trybu wniesienie skargi do sądu jest dopuszczalne. Tymczasem skarżący, jak sam przyznał w piśmie procesowym z dnia [...] przed wniesieniem skargi do Sądu na niezałatwienie sprawy przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...], nie wniósł zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. do organu wyższego stopnia, co w świetle art. 52 § 1 P.p.s.a. jest warunkiem koniecznym do wniesienia skargi do sądu. Zatem w tym stanie rzeczy przedmiotową skargę należało uznać za przedwczesną, a tym samym niedopuszczalną. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 tej ustawy). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił jak w sentencji.