IV SAB/Gl 57/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr), Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi I. T. na bezczynność Zarządu A w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności oraz, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 3) zasądza od Zarządu A w G. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 13 grudnia 2017 r. I.T. wystąpiła do Zarządu A w G. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek ten zawiera 11 punktów i dotyczy wywozu odpadów rozbiórkowych z altany 167a: 1. Umowa przyjęcia przez A zlecenia prac na rozbiórkę starej altany i budowę nowej, na ogrodzie 167a w roku 2017; 2. Jakie koszty związane z rozbiórką starej altany i budową nowej na ogrodzie 167a poniósł Zarząd; 3. Jaka kwota do kasy Zarządu wpłynęła tytułem wykonania prac rozbiórkowych starej altany i budowy nowej na ogrodzie 167a, i data wpłaty; 4. W jaki sposób i przez kogo, usunięty został odpad rozbiórkowy ze starej altany - ogród 167a; 5. W jaki sposób i przez kogo, usunięty został odpad rozbiórkowy ze starej altany z terenu ogólnodostępnego; 6. Ile zleceń na usunięcie starych altan z ogrodów dzierżawców, przyjął Zarząd w latach 2013, 2014, 2015, 2016, 2017. Jakie były wpłaty do Zarządu z tego tytułu?, 7. Protokoły Zarządu stwierdzające prawidłowość w naliczeniu wartości wykonanej usługi. 8. Protokoły przeglądów działek A, w których odnotowano obowiązek wezwania dzierżawcy do usunięcia wskazanych rozlatujących się altan, na ogrodach w latach 2011 - 2017, 9. Jakie były koszty Zarządu A, dotyczące wystawionych wezwań dla dzierżawców o usunięcie lub naprawę starych altan w ogrodach A , w latach 2011 - 2017, w rozbiciu na dzierżawców - pełnoprawnych członków PZD; dzierżawców, którym odebrano działki pozbawiając ich członkostwa w PZD, 10. Jakie koszty, związane z usuwaniem starych altan i zgromadzonych na ogrodach odpadach komunalnych, po byłych dzierżawcach, którym odebrano działkę, Zarząd poniósł w latach 2012 - 2017, 11. Protokoły komisji organu nadrzędnego to znaczy Delegatury PZD ul. [...], w których wskazuje nieprawidłowości związane z naruszeniem regulaminu ROD § 44 ust. 1 na A w latach 2012 - 2017. Pismem z 17 stycznia 2018 r. I. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Zarządu A w Gliwicach, który w ocenie skarżącej nie udzielił odpowiedzi na jej wniosek z 13 grudnia 2017 r. W skardze tej skarżąca przedstawiła w poszczególnych punktach swoje czynności podejmowane w sprawie dotyczącej usunięcia odpadów z terenu A. Pismem z 2 marca 2018 r. Zarząd A w G. reprezentowany przez adwokata W. W. udzielił odpowiedzi na skargę. W odpowiedzi tej wystąpił o odrzucenie skargi względnie o jej oddalenie. W odpowiedzi tej podniesiono w pierwszej kolejności, że Zarząd A w G. nie legitymuje się zdolnością sądową i nie można wnieść skargi do sądu administracyjnego na czynności przez niego podejmowane. W dalszej części odpowiedzi na wniesioną skargę odniesiono się do skarg wnoszonych przez skarżącą i zaakcentowano, że jest to forma odreagowania na wypowiedzenie mężowi skarżącej umowy dzierżawy ogródka działkowego z powodu braku troski o ten ogród jak również z powodu naruszania regulaminu ROD. Wyłącznym celem skarżącej jest paraliż działań pracy Zarządu A w G. a także obciążenie tego podmiotu kosztami udzielanej informacji publicznej. Podkreślono, że przewidziany w ustawie termin 14 dni na załatwienie wniosku posiada charakter gwarancyjny także dla adresata wniosku, zwłaszcza wówczas, gdy jest to podmiot prywatny. Zaakcentowano, że pismem z 8 lutego 2018 r. organ zwrócił się do skarżącej o sprecyzowanie formy w jakiej ma zostać udzielona informacja publiczna, nadto wskazano, że udostępnienie tej informacji wymagało będzie jej przetworzenia, co będzie kosztowało 315 zł. Podjęcie tych działań przerywa bezczynność organu i uzasadnia umorzenie prowadzonego postępowania. Pismem z 26 marca 2018 r. skarżąca odniosła się do odpowiedzi organu na wniesioną skargę jak również zaprezentowała własne stanowisko w sprawie podtrzymując wniesioną skargę. Przywołane w piśmie tym orzecznictwo sądów ma za zadanie potwierdzenie stawianych organowi zarzutów w zakresie bezczynności w udzieleniu informacji publicznej, a działania skarżącej podejmowane są w imię dobra ogółu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie dostrzec, że przed tutejszym Sądem prowadzonych jest szereg spraw, których przedmiot jest zbliżony i z tego powodu treść uzasadnienia niniejszego wyroku będzie odwoływała się do wcześniej sporządzanych zob. wyrok WSA w Gliwicach z 17 maja 2018 r. sygn. akt IV SAB/GI 43/18. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a) wyżej wymienionej ustawy. Oznacza to, że w sprawach, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane czynności materialnotechniczne w powyższym zakresie - możliwe jest zaskarżenie braku oczekiwanego zachowania się organu administracji, a uwzględnienie skargi w tym przypadku, w myśl art. 149 przywoływanej ustawy, oznaczać będzie wydanie przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia zobowiązującego organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Badanie przez sąd administracyjny bezczynności organów na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016r. poz. 1764) poprzedzone być musi oceną, czy żądanie domagającego się udzielenia informacji podmiotu mieści się w jej obszarze. Przesądzenie, że w sprawie będą miały zastosowanie przepisy dotyczące informacji publicznej, a więc że skarga jest dopuszczalna, pozwala dopiero na przejście do drugiego etapu kontroli - to jest do rozstrzygnięcia czy w sprawie występuje bezczynność. W tym zakresie sąd administracyjny ocenia czy organ podjął jakiekolwiek działanie, czy dokonał tego w prawem wymaganej formie, a jeśli udzielił żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni. Z uwagi na zawarty w odpowiedzi na skargę zarzut braku zdolności sądowej po stronie podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a w związku z tym zachodząca możliwość niedopuszczalności skargi, rozważyć na wstępie należy, czy adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej, A. w G. jest organem w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zakres podmiotowy ustawa o dostępie do informacji publicznej wyznacza poprzez wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Poza wymienionymi podmiotami, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), oraz partie polityczne (ust. 2 tego przepisu). W świetle przywołanych unormowań, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie adresat wniosku o udostępnienie informacji jest organem w rozumieniu przedmiotowej ustawy. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku. Jako "zadania publiczne" ujmuje się zadania, które należą do państwa i które powinny wykonywać szeroko rozumiane podmioty władzy publicznej (art. 15 ust. 2, art. 16 ust. 2, art. 163 i 166 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). Wykonywanie zadań z zakresu administracji publicznej należy przede wszystkim do organów administracji rządowej i organów samorządu terytorialnego, jak i innych podmiotów nienależących do aparatu administracji publicznej, takich jak samorządy zawodowe, spółdzielnie, spółki prawa handlowego, w tym także podmioty prywatne, którym zlecono w drodze prawnej realizację tego typu zadań. Powyższe rozważania ujmowane muszą być w kontekście postanowień ustawy z 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (t.j. Dz.U. z 2017r.poz.2176 ), a także Statutu Polskiego Związku Działkowców, albowiem Polski Związek Działkowców realizuje cele użyteczności publicznej, a nadto gospodaruje na gruntach, które uzyskał od Skarbu Państwa lub gminy. Zgodnie bowiem z art. 3 i art. 4 wyżej wymienionej ustawy rodzinne ogrody działkowe są urządzeniami użyteczności publicznej, służącymi zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do ROD oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a także podniesienie standardów ekologicznych otoczenia. Ponadto po myśli art. 6 ust. 1 i 2 tej ustawy, organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego tworzą warunki dla rozwoju ROD. Jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa na realizację celu określonego w ust. 1. Odnosząc się do sygnalizowanego braku zdolności sądowej, przyjdzie stwierdzić, że zgodnie ze Statutem Polskiego Związku Działkowców uchwalonym przez XII Krajowy Zjazd Delegatów tego Związku w dniu 2 lipca 2015 r. i uwzględniając wprowadzone do niego zmiany, Polski Związek Działkowców jest ogólnopolskim stowarzyszeniem ogrodowym powołanym do zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych oraz reprezentacji i obrony interesów swoich członków działającym na podstawie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach oraz uchwalonego statutu. Rodzinny ogród działkowy, jest podstawową jednostką organizacyjną tego Związku i posiada swoje organy, a to walne zebranie (konferencja delegatów), zarząd, komisja rewizyjna (§ 56 i nast. Statutu). Zarząd rodzinnego ogrodu działkowego prowadzi jego sprawy i reprezentuje Związek, w tym prowadzi sprawy Ogrodu polegające na realizacji zadań koniecznych do zapewnienia bieżącego funkcjonowania (sprawy zwykłego zarządu), a w szczególności realizuje obowiązki wynikające z prawa powszechnie obowiązującego (§ 69 i 72 Statutu). Jednym z takich obowiązków jest bezspornie rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jaki wpływa do zarządu Ogrodu. Drugim z warunków jaki wymagany jest dla przypisania bezczynności adresatowi wniosku w zakresie udostępnienia informacji publicznej jest warunek, by żądana informacja mieściła się w obszarze przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej., a więc by była to informacja dotyczącej sprawy publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy. W świetle art. 61 Konstytucji stanowi ją bowiem każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie tych kompetencji, a także wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne lecz odnosząca się do nich. Zdaniem składu orzekającego wypowiadającego się w niniejszej sprawie, temu pojęciu odpowiadają informacje wymienione w pkt od 1 do 11 wniosku skarżącej. Są to bowiem informacje dotyczące sposobu sprawowania zadań mających na celu zaspokojenie potrzeb społeczności lokalnej, a także wydatków z tym związanych. W konkluzji niniejszych rozważań stwierdzić trzeba, że adresat wniosku, Zarząd A w G., po otrzymaniu wniosku skarżącej, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, zobligowany był do udostępnienia informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. W terminie wyznaczonym przez ustawę nie udzielił jednak informacji ani nie wydał decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, odmawiającej udzielenia takiej informacji z uwagi na prawnie chronioną tajemnicę. Powyższe ustalenie kwalifikuje wniesioną skargę jako zasadną wobec pozostawania przedmiotowego Zarządu, w dacie wniesienia skargi w bezczynności. Wobec tego należało orzec w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe ustalenie skutkuje tym, że Sąd zobowiązany był ocenić, czy bezczynność po stronie adresata wniosku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednak dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowo wyznaczonego terminu do wypełnienia obowiązku udzielenia informacji publicznej. Brak udzielenia odpowiedzi, względnie zwłoka w wykonaniu obowiązku, musi być efektem nacechowanego złą wolą, uporczywego zaniechania, pozbawionego racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie nieudzielenie żądanej informacji wynikało, co można odczytać z odpowiedzi na skargę, z faktu wpływu wniosku w okresie nieaktywności organów adresata wniosku, które w okresie od listopada do marca nie działają. Sąd wziął pod uwagę również fakt, że Zarząd A nie jest organem administracji publicznej i nie często stosuje przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, zaś stosowanie tej ustawy ma charakter skomplikowany. W tych okolicznościach nie można uznać, że bezczynność przybrała postać celowego działania nacechowanego złą wolą, czy też poważnego zaniedbania. Dlatego orzeczono jak w pkt 2 wyroku, stosownie do art. 149 § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zauważa, że 8 lutego 2018 r., Zarząd A. w G. sporządził odpowiedź na wszystkie, zamieszczone we wniosku o udostępnienie informacji publicznej pytania. Pismo zawierające te informacje zostało odebrane przez adresata 5 marca 2018 r., a wynika to ze znajdującego się w aktach administracyjnych dokumentu pocztowego. W przypadku, gdy żądana we wniosku informacja publiczna została skarżącej udostępniona pismem z 8 lutego 2018 r. brak było podstaw, aby zobowiązać organ do rozpatrzenia wniosku z 13 grudnia 2017 r. Mając powyższe na względzie, umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania adresata wniosku do jego załatwienia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na marginesie niniejszych rozważań przyjdzie podkreślić, że podnoszone w odpowiedzi na skargę kwestie dotyczące celu w jakim wnioskodawca występuje do podmiotu administrującego o udostępnienie informacji publicznej nie jest przedmiotem analizy Sądu, a zasadność żądania udostępnienia informacji nie jest kryterium przy wykorzystaniu, którego Sąd ocenia zasadność wniesionej skargi. Można jedynie zauważyć, że Sąd wielokrotnie styka się z nieprawidłowym wykorzystaniem przedmiotowej instytucji, jednakże nie jest uprawniony do wypowiadania się w tym zakresie. W kontekście rozpoznawanej sprawy można uznać, że skarżąca wykorzystuje przysługujące jej prawo w sposób sprzeczny z jego celem. Nie można podzielić argumentacji zamieszczonej w odpowiedzi na skargę, a odnoszącej się do charakteru pisma adresata wniosku z 8 lutego 2018 r., ponieważ pismo to nie spełnia wymogów formalnych przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, aby uznać je skuteczne wezwania do wykazania interesu prawnego w domaganiu się udostępnienia informacji przetworzonej. Skoro pismo to nie zawierało odpowiedniej treści, tym samym nie było możliwe uznanie działań przedmiotowego Zarządu za prawidłowe w zakresie domagania się od skarżącej wykazania interesu prawnego w udostępnieniu informacji przetworzonej. Wobec tego, że skarga była zasadna w dniu jej wniesienia, na podstawie art. 200 wyżej wymienionej ustawy, Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.