IV SAB/Gl 59/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-11-29

Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga - Gajewska, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczeń lekarskich dotyczących choroby zawodowej jest dopuszczalna, jeśli orzeczenia te nie stanowią decyzji administracyjnych i sprawa dotycząca stwierdzenia choroby zawodowej została już zakończona?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w zakresie, w jakim służy skarga na decyzje, postanowienia lub inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej. Weryfikacja orzeczeń lekarskich, nawet jeśli skarżący określa ją jako "stwierdzenie nieważności", nie jest sprawą administracyjną podlegającą władczemu rozstrzygnięciu organu w formie decyzji lub postanowienia. Orzeczenia lekarskie w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej mają charakter opinii biegłego, a nie decyzji administracyjnych. Skoro organ nie był zobowiązany do wydania aktu administracyjnego w tej kwestii, nie można mu przypisać bezczynności, a skarga podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
Skarżący L.L. domagał się od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń lekarskich dotyczących choroby zawodowej, które zostały wydane w toku postępowania administracyjnego. Organ wielokrotnie wyjaśniał, że nie jest właściwy do rozpatrzenia żądania stwierdzenia nieważności orzeczeń lekarskich, gdyż nie stanowią one decyzji administracyjnych. Po kolejnych wnioskach skarżącego, organ zwracał jego pisma. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2013 r. sprawy ze skargi L. L. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: odrzucić skargę. Sąd Rejonowy w T. IV Wydział Pracy postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...], w sprawie L.L. przeciwko Wojewódzkiemu Ośrodkowi Medycyny Pracy w K. o ustalenie, odmówił odrzucenia pozwu i w trybie art. 464 k.p.c. przekazał sprawę do rozpoznania Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w T. Pozew L.L. dotyczył kwestionowania orzeczeń lekarskich dotyczących choroby zawodowej – orzeczenia nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydanego dnia [...]r. przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. Poradnię Chorób Zawodowych w S. oraz orzeczenia nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydanego w dniu [...]r. przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Przychodnię Chorób Zawodowych w S. Orzeczenia te zostały wydane w toku postępowania administracyjnego dotyczącego stwierdzenia u L.L. choroby zawodowej. L.L. wnioskami z dnia 21 maja 2007 r., 30 maja 2007 r. oraz 17 września 2008 r., skierowanymi do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. domagał się wszczęcia postępowania administracyjnego w kwestii rozpoznania sprawy przekazanej temu organowi na mocy powyższego postanowienia Sądu Rejonowego w T. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. pismem z dnia 20 października 2008 r. wyjaśnił L.L., że organ nie może wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń lekarskich, gdyż nie należy to do jego właściwości rzeczowej. Natomiast Sąd Rejonowy w T. przesłał sprawę do rozpoznania organowi jako prowadzącemu sprawę występowania choroby zawodowej, nie zaś do rozpatrzenia pozwu dotyczącego unieważnienia orzeczeń lekarskich wydanych przez jednostki orzecznicze uprawnione od rozpoznawania chorób zawodowych. L.L. pismem z dnia 27 października 2008 r. ponowił swoje wnioski zawarte we wcześniejszych pismach z dnia 17 września 2008 r. i 21 maja 2007 r. domagając się wydania przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. wymaganych prawem postanowień i decyzji, a nie jedynie pism informacyjnych. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], wydanym na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., zwrócił L.L. pismo z dnia 27 października 2008 r. Organ wskazał, że strona wezwana do sprecyzowania żądania pisma z dnia 27 października 2008 r. podała, że dotyczy ono "stwierdzenia nieważności orzeczeń lekarskich". Tym samym sprawa ta nie jest odrębnie rozpatrywana przez organ sanitarny w drodze decyzji administracyjnej i nie ma również obowiązku zwrócenia Sądowi podania z tak określonym żądaniem. Postanowieniami z dnia [...]r. [...] i [...]r. nr [...] oraz [...]r. nr [...] zwrócono L.L. kolejne pisma żądające wszczęcia postępowania administracyjnego w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...]r. Przesłankę zwrotu podania stanowiły okoliczności dotyczące niewłaściwości organu, wskazane we wcześniejszym postanowieniu organu z dnia [...]r. L.L. pismem z dnia 1 lutego 2009 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej – Państwowego Inspektora Sanitarnego w T. i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. oraz na uznanie swojej właściwości ze strony Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. w przekazanej sprawie Sądu Rejonowego w T. o sygn. akt [...]. Sprawa bezczynności Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. została zarejestrowana pod sygn. akt IV SAB/Gl 21/09, gdzie prawomocnym postanowieniem z dnia 5 czerwca 2009 r. Sąd odrzucił skargę z uwagi na jej niedopuszczalność. Skarżący w zakresie zarzutu bezczynności postawionego Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w T. wskazał, że Sąd Pracy w T. postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] nie odmówił odrzucenia jego pozwu i przekazał sprawę Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w T. L.L. podkreślił, że domagał się bezskutecznie od organu sanitarnego wydania postanowienia lub wymaganej decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń lekarskich wydanych w postępowaniu dotyczącym rozpoznaniu choroby zawodowej, w związku z jej przekazaniem przez sąd powszechny. Organ uznał się za niewłaściwy do rozpoznania sprawy, jednakże zgodnie z art. 464 § 2 k.p.c. z chwilą przekazania mu sprawy przez sąd dokonuje się wszczęcie postępowania i organ winien wydać orzeczenie zgodnie z wymogiem art. 104 k.p.a. Natomiast pomimo upływu czterech lat od przekazania sprawy przez Sąd nic w tej sprawie nie zrobiono. Ostatecznie skarżący podał, że wbrew stanowisku organu stwierdzającego swoją niewłaściwość do rozpoznania sprawy, Sąd Rejonowy w T. w żaden sposób nie wyraził poglądu, że weryfikacja orzeczeń lekarskich następuje w postępowaniu dotyczącym choroby zawodowej, zatem organ winien prowadzić w tym zakresie odrębne postępowanie. W odpowiedzi na skargę organ opisując przebieg dotychczasowego postępowaniu wniósł o jej oddalenie. Organ sanitarny zaakcentował, że L.L. nie akceptuje udzielanych mu wielokrotnie wyjaśnień o zasadach zaskarżania orzeczeń o rozpoznaniu lub o braku podstaw rozpoznania choroby zawodowej wydawanych przez upoważnione jednostki orzecznicze. Pomimo to żąda "stwierdzenia nieważności orzeczeń lekarskich", co nie jest sprawą indywidualną rozpatrywaną przez organu inspekcji sanitarnej w drodze decyzji administracyjnej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie o odmowie stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, a skarga na tą decyzję została prawomocnie odrzucona postanowieniem tut. Sądu z dnia 27 sierpnia 2008 r. o sygn. akt IV SA/Gl 367/08. Wyrokiem z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 191/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r., nr [...] z dnia [...]r., nr [...] z dnia [...]r., nr [...] z dnia [...]r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...]r. nr [...], z dnia [...]r. nr [...], z dnia [...]r. nr [...], z dnia [...]r. nr [...]. Uchylone postanowienia dotyczyły zwrotu skarżącemu jego podań o wszczęcie postępowania w sprawie przekazanej przez Sąd Rejonowy w T. IV Wydział Pracy postanowieniem z dnia [...]r. o sygn. akt [...]. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd uznał, że nie było podstaw do zwrotu podań, gdyż nie dotyczyły one odrębnej sprawy administracyjnej, ale odnosiły się do postępowania w sprawie choroby zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając w pierwszej kolejności kwestię dopuszczalności wniesienia niniejszej skargi Sąd stwierdził, że podlega ona odrzuceniu. Wymaga zaakcentowania, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, czyli w granicach zakreślonych przez art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a.". Przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Wobec tego nie każda sprawa dotycząca bezczynności organu administracji publicznej podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. W niniejszej sprawie ustalono, że Sąd Rejonowy w T. IV Wydział Pracy postanowieniem z dnia [...]r. o sygn. akt [...] w sprawie L.L. przeciwko Wojewódzkiemu Ośrodkowi Medycyny Pracy w K. o ustalenie, odmówił odrzucenia pozwu i przekazał sprawę do rozpoznania Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w T. Nie ulega wątpliwości, że powyższy pozew L.L. dotyczył kwestionowania orzeczeń lekarskich dotyczących choroby zawodowej - orzeczenia nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wydanego dnia [...]r. przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. Poradnię Chorób Zawodowych w S. oraz orzeczenia nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wydanego w dniu [...]r. przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Przychodnię Chorób Zawodowych w S. Oba wymienione orzeczenia zostały wydane w toku postępowania administracyjnego dotyczącego choroby zawodowej L.L. Przyjdzie zauważyć, że skarżący zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowego argumentował, że wobec braku wydania stosownego postanowienia lub decyzji dopatruje się bezczynności organu w rozpatrzeniu przekazanej mu sprawy o stwierdzenie nieważności przywołanych powyżej orzeczeń lekarskich. Zaakcentować należy, że tak określony przedmiot sprawy nie nadaje się do załatwienia poprzez władcze rozstrzygnięcie organu i nie może powodować skutku w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego (podzielono w tym zakresie pogląd zawarty w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 maja 2010 r. o sygn. akt IV SA/Gl 191/09 - dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Nie ulega bowiem wątpliwości, że weryfikacja orzeczeń lekarskich, a więc ocena ich prawidłowości, której domagał się w pozwie skarżący (oznaczając to jako "stwierdzenie nieważności orzeczeń lekarskich"), jest elementem sprawy administracyjnej rozstrzyganej w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej. Tymczasem, sprawa dotycząca stwierdzenia u L.L. choroby zawodowej została już zakończona ostateczną decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. nr [...] o braku podstaw do jej stwierdzenia, co stało się na skutek odrzucenia skargi przez tut. Sąd w dniu 27 sierpnia 2008 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 367/08. Podsumowując powyższe ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i rozważania należy stwierdzić, że skoro organ na drodze postępowania administracyjnego nie mógł rozstrzygnąć sprawy przekazanej mu przez Sąd Rejonowy w T., to również nie można temu organowi czynić zarzutu bezczynności w tym zakresie. Skarżący nie mógł oczekiwać od organu wszczęcia postępowania dotyczącego "stwierdzenia nieważności wydanych orzeczeń lekarskich", gdyż nie było do tego podstaw prawnych. Orzeczenia lekarzy wydawane w związku z postępowaniem dotyczącym stwierdzenia choroby zawodowej nie stanowią bowiem decyzji administracyjnych, czy postanowień podlegających przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego i mają wyłącznie charakter opinii biegłego, a więc niezbędnego dowodu do wydania decyzji o stwierdzeniu bądź o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej. Jednakże tut. Sąd rozpoznaje skargę na bezczynność wówczas, gdyby organ był obowiązany do wydania decyzji, postanowienia oraz innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 P.p.s.a.). Ewentualne stwierdzenie bezczynności skutkuje zobowiązaniem organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Z tego powodu, Sąd nie może oceniać bezczynności w kwestiach, które pozostają poza zakresem jego kognicji. Wobec tego liczne wnioski skarżącego o wszczęcie postępowania administracyjnego nie mogły być załatwione zgodnie z jego oczekiwaniem, gdyż nie istniała sprawa administracyjna, która wymagałaby od organu zajęcia władczego stanowiska w formie przewidzianej przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., skargę należało odrzucić, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło