IV SAB/Gl 59/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. B. (B.) na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy; W dniu [...] kwietnia 2014 r. G. B. nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego. W treści tego formularza oświadczył, że od [...] marca 2014 r. jest bezrobotnym, bez prawa do pobierania zasiłku i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Zadeklarował przy tym, iż posiada dom (częściowo wykończony) o powierzchni 160 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1,7 ha. Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro i nie uzyskuje jakiegokolwiek dochodu. Następnie, to jest zarządzeniem z dnia 7 maja 2014 r. skarżącego wezwano o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, na które powołał się we wniosku. W tym zakresie zwrócono się do wnioskodawcy o: - udokumentowanie faktu, iż jest osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku; - podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz lub podatek od nieruchomości, opłaty za tzw. media czyli energię elektryczną, wodę, gaz, usługi telekomunikacyjne, wywóz nieczystości itp., a także zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków oraz inne wydatki). Wskazano przy tym, że wydatki ponoszone z tytułu czynszu lub podatku od nieruchomości oraz opłat za tzw. media powinny zostać udokumentowanie stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp.; - sprecyzowanie, czy skarżący zamieszkuje wraz z rodzicami w jednej nieruchomości (co oznaczałoby, że pozostaje z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym). W przypadku natomiast, gdyby skarżący zamieszkiwał sam, wezwano go o potwierdzenie tego faktu zaświadczeniem organu gminy oraz o wskazanie miesięcznej wysokości pomocy finansowej otrzymywanej od rodziców. Odpowiadając na powyższe, G. B. nadesłał zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w L., potwierdzające, że jest osobą bezrobotną i nabył prawo do pobierania zasiłku za okres począwszy od [...] maja 2014 r. Przedłożył nadto pismo procesowe datowane na [...] maja 2014 r., gdzie oświadczył, iż zamieszkuje sam w nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (na poparcie swoich wywodów przedłożył stosowne zaświadczenie Wójta Gminy K.). Równocześnie wyjaśnił, że pomoc od rodziców otrzymuje w postaci "rzeczowej, wyżywienia, utrzymania czystości". Wskazał także, iż spłaca kredyt hipoteczny i uiszcza alimenty (dołączył wyciągi bankowe potwierdzające uiszczenie z wymienionych tytułów kwot odpowiednio 693,85 zł i 800 zł). W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku G. B. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których ubiegający się o przyznanie prawa pomocy zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżący nie zobrazował swojej sytuacji materialnej w sposób dostatecznie jasny i jednoznaczny. Z oświadczeń G. B. wynika, że nie posiada on żadnych oszczędności ani innych zasobów pieniężnych, jest osobą bezrobotną, do niedawna pozbawioną jakiegokolwiek dochodu (vide: rubryka nr 5 formularza "PPF") i dopiero od [...] maja 2014 r. ma przyznany zasiłek. Gospodaruje przy tym samotnie otrzymując wprawdzie pomoc od swoich rodziców, jednakże nie w formie pieniężnej, a w postaci "rzeczowej, wyżywienia, utrzymania czystości". Z drugiej strony wnioskodawca podaje jednak, iż jest w stanie przynajmniej częściowo uiszczać zasądzone alimenty ([...] maja 2014 r. przekazał kwotę 800 zł), a także ponosić koszty spłaty kredytu hipotecznego (693,85 zł - kwota uiszczona [...] maja 2014 r., czyli już po złożeniu niniejszego wniosku, a jeszcze przed nabyciem prawa do zasiłku dla bezrobotnych). Do obciążających go wydatków należy nadto doliczyć opłaty za tzw. media związane z zamieszkiwaną przezeń nieruchomością (energia elektryczna, wywóz śmieci, woda, usługi telekomunikacyjne itp.), których wnioskujący - co warto podkreślić - wbrew wyraźnemu wezwaniu w żaden sposób nie udokumentował ani nie podał ich wysokości. Nie wywodził jednak także, aby obciążały go z tego tytułu zaległości płatnicze. W konsekwencji, podnieść przyjdzie, że oświadczenia skarżącego mogą budzić poważne wątpliwości. Z powyższego wynika bowiem, że chociaż do niedawna nie osiągał żadnego dochodu i dopiero trzy tygodnie temu (czyli już po złożeniu niniejszego wniosku) nabył prawo do zasiłku dla bezrobotnych (w wysokości 717 zł brutto, co wynika z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.), to jednak - mimo, iż nie ma żadnych oszczędności i nie otrzymuje żadnej pomocy w formie pieniężnej - dokonuje wydatków w wysokości co najmniej tysiąca kilkuset złotych miesięcznie. W tym stanie rzeczy nie sposób przyjąć, aby wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów niniejszego postępowania, a tym bardziej, aby nie był w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów związanych z tym postępowaniem. Wątpliwości, jakie istnieją w zakresie ustaleń co do jego rzeczywistej sytuacji materialnej - w tym co do wysokości dochodów, z których czerpie środki na pokrycie swoich należności - są na tyle istotne, że nie pozwalają na pozytywne załatwienie złożonego przezeń wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając na względzie powyższe stwierdzić przyjdzie, że wymogi, o których mowa w art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. nie zostały w sprawie zachowane i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. tej ustawy.