IV SAB/Gl 60/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Renata Siudyka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2015 r. sprawy ze skargi A na bezczynność Okręgowego Sądu Lekarskiego Okręgowej Izby Lekarskiej w C. w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej 1) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie sądowe; 3) zasądza od Okręgowego Sądu Lekarskiego Okręgowej Izby Lekarskiej w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 złotych (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 18 lutego 2015 r. A w W., pismem nr [...] wysłanym pocztą elektroniczną, wystąpiło do Okręgowego Sądu Lekarskiego Okręgowej Izby Lekarskiej w C. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie kserokopii lub skanów orzeczeń Okręgowego Sądu Lekarskiego wydanych w latach 2011-2014. Okręgowy Sąd Lekarski Okręgowej Izby Lekarskiej w C. nie odpowiedział na powyższy wniosek. Pismem z dnia 05 maja 2015 r. skarżące A w W. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Okręgowego Sądu Lekarskiego Okręgowej Izby Lekarskiej w C. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.) poprzez nieudzielenie informacji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 18 lutego 2015 r., nr [...] i wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona skarżąca opisała dotychczasowy stan sprawy. Nadto wskazała, że nie budzi wątpliwości, że Okręgowy Sąd Lekarski jest obowiązany do udostępniania informacji publicznej, a informacje, o dostęp do których wystąpiła są informacjami publicznymi. Dalej strona skarżąca podniosła, że postępowanie dyscyplinarne jest formą postępowania karnego, w szerokim znaczeniu. Kara dyscyplinarna stanowi rodzaj przymusu państwowego. Przyznanie organom samorządu kompetencji do prowadzenia postępowania i wymierzania środków powyższego rodzaju jest równoznaczne z przekazaniem wykonywania fragmentu funkcji władzy publicznej. Sprawowanie sądownictwa dyscyplinarnego stanowi ponadto formę nadzoru organów samorządu nad sposobem wykonywania danego zawodu przez jego członków. Przynależność osób wykonujących dany zawód do samorządu i związane z tym poddanie się kompetencji organów dyscyplinarnych jest obowiązkowe. Tym samym organy dyscyplinarne wykonują zastrzeżone dla władzy publicznej kompetencje nadzoru nad prawidłowością wykonywania zawodu i mają możliwość pozbawienia prawa jego wykonywania przez osoby działające wbrew prawu lub zasadom etyki. Zdaniem strony skarżącej powyższe okoliczności przesądzają o zaliczeniu informacji dotyczących postępowań dyscyplinarnych w zawodach zaufania publicznego do informacji publicznych w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Strona skarżąca zaznaczyła, że obowiązek udzielenia informacji tego rodzaju został potwierdzony w orzecznictwie sądów administracyjnych i przywołała na poparcie tej tezy konkretne wyroki sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ Okręgowy Sąd Lekarski Okręgowej Izby Lekarskiej w C., wniósł o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek skarżącej wysłany w dniu 18 lutego 2015 r. wiadomością e-mail na adres poczty elektronicznej [...] w C., został automatycznie zakwalifikowany przez program pocztowy jako spam i umieszczona w folderze "wiadomości-śmieci", a co za tym idzie organ nie mógł zapoznać się z jego treścią. Organ podniósł, że dopiero z chwilą wpłynięcia skargi na bezczynność Okręgowego Sądu Lekarskiego w C. w dniu 12 maja br., organ uzyskał informację o złożeniu wniosku i niezwłocznie udostępnił żądane informacje, przez przesłanie zanonimizowanych orzeczeń Okręgowego Sądu Lekarskiego w C. wydanych w latach 2011-2014. Stąd też organ wskazał, że skoro uwzględnienił skargę w całości, to postępowanie uznać należy za bezprzedmiotowe, co zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi przesłankę do jego umorzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a P.p.s.a., w tym aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadził postępowanie jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r. o sygn. akt IV SAB/Wr 66/09; wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r. o sygn. akt I SAB 60/99; publ. OSP 2000, nr 6, poz. 87). Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Zgodnie z utrwalonym i jednolitym poglądem orzecznictwa i doktryny dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. Podmiot, do którego złożono wniosek, jeśli wniosek ten dotyczy informacji publicznej, powinien albo udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.), albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Możliwe jest także umorzenie postępowania w drodze decyzji w trybie art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W rozpatrywanej sprawie jest poza sporem, że Okręgowy Sąd Lekarski Okręgowej Izby Lekarskiej w C. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p., co więcej informacje o udostępnienie których strona skarżąca wystąpiła, mieszczą się w katalogu informacji publicznych określonych w art. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p. Jak wynika z przekazanych Sądowi akt do dnia wniesienia skargi zobowiązany organ nie załatwił sprawy. Nie udzielił wszystkich żądanych informacji. Nie wydał też decyzji o odmowie udzielenia informacji ani też nie przekazał adresatowi wniosku pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nie jest to informacja publiczna, nie dysponuje informacją albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać. Dopiero po wpływie skargi organ podjął czynności mające na celu załatwienie wniosku i pismem z dnia 15 maja 2015 r. udzielił stronie skarżącej odpowiedzi wniosek. Jednocześnie skoro wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej został już załatwiony, to postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe i podlega w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., co orzeczono w punkcie 2 sentencji niniejszego wyroku. Niewątpliwie organ przekroczył termin do załatwienia sprawy (liczony od wpływu wniosku do organu), jednakże okoliczności powyższe nie wystarczają do uznania, że przekroczenie terminu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec tego na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a, orzeczono jak w punkcie 1 sentencji. Natomiast o kosztach postępowania, na które składa się wpis sądowy i koszty zastępstwa procesowego orzeczono, na podstawie art. 200, art. 201 § 1 w związku z art. 209 P.p.s.a., w punkcie 3 sentencji.