IV SAB/Gl 7/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2008 r. sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w Z. w przedmiocie informacji publicznej postanawia odrzucić skargę. J. R. pismem z dnia [...] r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w Z., którą oznaczył jako skargę na niezałatwienie sprawy w terminie i formie przewidzianej przez prawo oraz żądał udostępnienia informacji publicznej, w trybie art. 35 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, objętej wnioskiem z dnia [...] r., jak również zasądzenia kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wnioskiem z dnia [...] r. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w Z. o udostępnienie wyczerpującej pisemnej informacji, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z póżn. zm.) i odpowiedzi na pytanie, czy okresy służby ubezpieczonego [...] w rozumieniu przepisów Dekretu z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa (Dz. U. Nr 50, poz. 321 z późn. zm.) i okresy służby ubezpieczonego strażaka w rozumieniu ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88, poz. 400 z późn. zm.) uwzględniane są wraz z okresami pracy w ramach stosunku pracy przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz obliczaniu ich wysokości w trybie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 z późn. zm.), a o ile te okresy nie są uwzględniane, to wskazanie przyczyn tego stanu rzeczy i przepisów regulujących powyższą kwestię. Pismem z dnia [...] r. J. R. ponownie wezwał Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w Z. do załatwienia jego wniosku z dnia [...] r., w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej i udzielenia jej na piśmie w terminie siedmiu dni. W odpowiedzi na powyższy wniosek J. R. otrzymał pismo z dnia [...] r., w którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w Z. przytoczył treść art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz poinformował, że jeżeli jest ustalone prawo do świadczenia na podstawie jakiejkolwiek ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym służb mundurowych, to brak jest podstaw do ustalania uprawnień do emerytury według przepisów cytowanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jednocześnie zaznaczył, że o ile J. R. nie posiada uprawnień do [...], to po spełnieniu warunku [...] i [...], ma prawo ubiegać się o przyznanie [...] w oparciu o przepisy powołanej ustawy, jak również nie ma przeszkód, aby uzyskał [...] z tytułu [...] do [...] wówczas, gdy spełni warunki określone w jej przepisach. Dodatkowo wyjaśnił, że udzielona odpowiedź jest tylko "teoretyczna", gdyż brak jest danych, które pozwalałyby na precyzyjne zajęcie stanowiska w jego sprawie. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w Z. wniósł o jej oddalenie wskazując, że skarżącemu pismem z dnia [...] r. została udzielona odpowiedź na wniosek z dnia [...] r. Podniósł, że jego zdaniem, treść wniosku skarżącego nie jest objęta zakresem działania ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż w trybie tej ustawy nie ma możliwości domagania się udzielania porad prawnych w zakresie interpretacji przepisów prawa materialnego. Zaznaczył również, ze skarżący może złożyć stosowny wniosek i wówczas zostanie przeprowadzone postępowanie, które doprowadzi do rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu i warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi. Zakres kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych został określony w art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 53, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. i wynika również z treści szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Jednym z przepisów ustaw szczególnych, który poddaje określone akty kontroli sądownictwa administracyjnego jest art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy p.p.s.a. Natomiast art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. określa, że z bezczynnością organu administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął czynności, do której był zobowiązany. Zatem istotą żądania dochodzonego w skardze na bezczynność organu administracji jest zobowiązanie przez sąd organu administracji do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie, o ile organ ten jest zobowiązany do jej udzielenia. W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w Z. w zakresie nie udzielenia informacji publicznej, o którą wystąpił wnioskiem z dnia [...] r. Zatem należy rozważyć, czy faktycznie Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w Z. zobligowany był do udzielenia informacji publicznej w oparciu o przepisy powołanej już wcześniej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej obejmuje prawo do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; wglądu do dokumentów urzędowych oraz dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Tym samym uzyskanie informacji publicznej polega na udostępnieniu danej osobie stosownego dokumentu zawierającego taką informację, względnie wglądu do niego oraz dostęp do posiedzeń organów kolegialnych. Na gruncie omawianej ustawy udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno – technicznej, a dopiero jej odmowa i to w razie wystąpienia ograniczeń określonych w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej następuje w drodze decyzji, do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art.16 ust.1 i 2 tej samej ustawy). Informacją publiczną nie jest natomiast domaganie się od organu administracji wyrażenia opinii, czy też zajęcia stanowiska w jakieś sprawie bądź dokonanie interpretacji przepisów prawa. Wskazane ustalenie posiada kluczowe znaczenie dla niniejszej sprawy, ponieważ we wniosku z dnia [...] r. skarżący domaga się zajęcia stanowiska w sprawie dotyczącej właśnie stosowania przepisów prawa i udzielenia odpowiedzi na pytania związane z kwestią obowiązywania przepisów Dekretu z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa (Dz. U. Nr 50, poz. 321 z późn. zm.) i ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88, poz. 400 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 z późn. zm.). Zatem skarżący żąda nie udostępnienia informacji publicznej, która dotyczy faktów, ale zajęcia przez organ stanowiska w sprawie obowiązującego prawa i jego interpretacji w zakresie dotyczącym przepisów prawa materialnego. Tymczasem pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w Z. z dnia [...] r. nie jest decyzją w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Stanowi jedynie informację, która nie zawiera wiążącego rozstrzygnięcia kwestii objętej wnioskiem skarżącego z dnia [...] r., ale wskazuje na dopuszczalne prawem "teoretyczne możliwości" rozwiązań poruszonych przez skarżącego zagadnień. Zatem nie mieści się w zakresie pojęcia informacji publicznej, określonego w art. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Trafnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w Z. poinformował, że żądanie skarżącego mogłoby stanowić podstawę do wydania decyzji administracyjnej na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, ale po złożeniu stosownego wniosku w trybie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej bądź ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jednocześnie zauważyć przyjdzie, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w Z., jako organ władzy publicznej wykonujący zadania publiczne jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, o ile jest w jej posiadaniu, o czym stanowi art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dlatego miałby obowiązek jej udzielenia w formie czynności materialno-technicznej, gdyby żądanie skarżącego dotyczyło informacji publicznej, co jak wyżej wykazano nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie. W przedstawionym stanie faktycznym stwierdzić trzeba, że skarga złożona przez skarżącego jest niedopuszczalna, ponieważ skarżący wnosi skargę na bezczynność organu administracji w sytuacji, w której ten organ nie jest zobowiązany do wydania decyzji, bądź też dokonania czynności w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem przedmiot żądania nie mieści się w katalogu aktów i czynności, o których mowa w powołanych wyżej przepisach, co oznacza, że nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Skoro organ nie jest zobowiązany do wydania określonego prawem aktu lub czynności, to tym samym nie jest możliwe wniesienie skargi na jego bezczynność w tym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 58 § 3 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.