IV SAB/Gl 7/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz – Kunicka Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2012 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w W. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w T. w przedmiocie informacji publicznej postanawia: 1) umorzyć postępowanie sądowe; 2) zasądzić od organu stronie skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem procesowym z dnia [...] Stowarzyszenie A z siedzibą w W., reprezentowane przez J.P., wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w T., żądając stwierdzenia obowiązku tego organu do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, zasądzenie kosztów postępowania oraz wymierzenie mu grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), W skardze podniesiono, iż w ramach realizacji projektu "Przyjazny urząd, przyjazne państwo" sprawdzano jak przedstawia się obsługa obywateli z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych. W związku z tym , na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. Nr 112 poz. 1198) do Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w T. skierowano 15 pytań z tego zakresu. Skarżące Stowarzyszenie A domagało się udzielenia odpowiedzi na takie pytania jak: czy organ posiada stronę BIP, a jeśli tak, jaki jest jej adres, od kiedy posiada tę stronę, kto odpowiada za jej aktualizację (imię, nazwisko i funkcja), kiedy kierownik jednostki dopełnił obowiązku, o którym mowa w rozdziale 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 stycznia 2007r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej (Dz. U. Nr 10 poz. 68) i czy sporządza kopie bezpieczeństwa oraz w jaki sposób. Wnioskowano ponadto o podanie adresu do podstrony BIP, gdzie zamieszczono informacje o statusie prawnym lub formie prawnej Szkoły Podstawowej nr [...] w T., jej organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, majątku i budżecie jednostki, sposobach załatwiania i przyjmowania spraw, prowadzonych rejestrach, ewidencjach, archiwach oraz sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, a także adresu podstrony BIP, gdzie znajduje się dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją prowadzących. Kolejne pytania dotyczyły naborów na stanowiska urzędnicze i postępowań przetargowych , w tym: ile od stycznia 2009r. jednostka prowadziła naborów, na jakie stanowiska, jaki był termin składania dokumentów w odniesieniu do każdego z naborów oraz w jaki sposób kierownik jednostki może udowodnić, iż wypełnił swój obowiązek, o którym mowa w art. 13 i art. 15 ustawy o pracownikach samorządowych, ile od 1 stycznia 2009r. jednostka przeprowadziła postępowań przetargowych i w jakiej dacie umieszczono ogłoszenie o zamówieniu w BIP oraz informację o dacie upływu terminu do składania ofert, a jeżeli nie dokonano tego na stronach BIP, to w jaki sposób w odniesieniu do każdego z postępowań przetargowych kierownik jednostki może udowodnić dochowanie terminu, o którym mowa w art. 42 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych. Ostatnie pytanie dotyczyło zmian statutu organu , w tym: w jakich terminach dokonywano jego nowelizacji i kiedy zamieszczono znowelizowaną treść statutu na stronie BIP. Jak podkreślono w skardze, we wniosku o udzielenie informacji publicznej znalazło się stwierdzenie, iż nie ma on charakteru ankiety i odpowiedź na niego powinna zostać udzielona bez zbędnej zwłoki, w maksymalnym terminie 14 dni. W przeciwnym wypadku wnioskodawca skieruje do sądu administracyjnego skargę na bezczynność. Wskazano również na ogólne cele realizowanego projektu. Do dnia złożenia przedmiotowej skargi, jak zaznaczono, brak było jakiejkolwiek reakcji organu na złożony wniosek. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] w T. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie i umorzenie postępowania. Skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej, jak wywodzi w tej części odpowiedzi na skargę, która uzasadnia jej odrzucenie, dla swej skuteczności wymaga wezwania tego organu do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. W dalszej części wyjaśnia, iż o wniosku Stowarzyszenia A w sprawie udzielenia informacji publicznej dowiedział się dopiero w dniu [...] o godz. [...] w związku ze złożeniem skargi na bezczynność. Niezwłocznie podjął czynności zmierzające do ustalenia czy wniosek taki wpłynął na serwer poczty przychodzącej. Po uzyskaniu informacji od administratora serwera oraz po przejrzeniu wszystkich folderów poczty przychodzącej okazało się, że wniosek taki nie został odnotowany (znaleziony). W związku z tym bezzwłocznie, w dniu [...], udzielono odpowiedzi na pytania Stowarzyszenia. Szkoła, według wyjaśnień Dyrektora, nie posiada elektronicznej skrzynki podawczej. Jej adres e-mailowy ma za zadnie jedynie ułatwienie z nią kontaktu. Zwrócił również uwagę na wątpliwości, jakie budzi elektroniczny wniosek Stowarzyszenia o udzielenie informacji publicznej, który, sformułowany bezosobowo, został skierowany do większego grona adresatów. Stan bezczynności, w ocenie Dyrektora, w ogóle nie zaistniał. Z ostrożności procesowej zauważył, iż udzielnie odpowiedzi oznacza przerwanie ewentualnego stanu bezczynności, co uzasadnia umorzenie postępowania. W piśmie z dnia [...] Stowarzyszenie odniosło się do wyjaśnień Dyrektora . W szczególności zwróciło uwagę na konieczność zorganizowania w taki sposób procedury korespondencji elektronicznej oraz jej obsługi, aby gwarantowała ona komunikację ze Szkołą osób zainteresowanych np. uzyskaniem informacji publicznej . Wskazało także, na wynikający z ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, obowiązek posiadania elektronicznej skrzynki podawczej przez Szkołę. Zdaniem skarżącej, stan bezczynności nie został przerwany, otrzymała bowiem odpowiedzi na dwa ze skierowanych do Dyrektora Szkoły pytań. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a p.p.s.a., w tym aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia bezczynności organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej na wniosek, na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198, dalej: u.d.i.p.). Udzielenie informacji publicznej ma charakter czynności materialno-technicznej, pozostającej czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakiej mowa w 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zaś nieudzielenie takiej informacji jest jedną z postaci bezczynności podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego wedle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., l OSK 601/05, LEX nr 236545). Ze względu na podnoszony w odpowiedzi na skargę zarzut dotyczący konieczności poprzedzenia skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stwierdzić trzeba, iż w świetle brzmienia art. 52 § 3 i § 4 p.p.s.a., nie znajduje on uzasadnienia. Jedynie skargę na akt albo czynność, a nie na bezczynność, należy poprzedzić takim wezwaniem, o ile ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia. Wniosek skarżącego z dnia [...] dotyczy niewątpliwie informacji publicznej. Także adresat tego wniosku – Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] w T. jest zobowiązany do udzielenia takiej informacji jako podmiot reprezentujący inną samorządową jednostkę organizacyjną (art. 4 ust. 1 pkt. 4 u.d.i.p.). Co za tym idzie, bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku powinien informację taką udostępnić (art. 13 ust.1). Jak wynika z akt sprawy, ze względu na zapoznanie się z wnioskiem dopiero w wyniku skargi na bezczynność złożonej przez Stowarzyszenie A, czego przyczyną było brak w skrzynce pocztowej Szkoły tegoż wniosku, sporządzonego w formie elektronicznej, udostępnienie informacji nastąpiło po wniesieniu skargi ( w dniu [...]). Zdaniem skarżącego, Dyrektor dalej pozostaje w bezczynności bowiem udzielił jedynie odpowiedzi na dwa, spośród piętnastu pytań zawartych we wniosku. W ocenie Sądu, analiza treści elektronicznego pisma, stanowiącego udzielenie informacji publicznej przez Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w T. pozwala na przyjęcie tezy, iż doszło do udzielenia informacji na wniosek w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Wniosek skarżącego obejmował, w istocie rzeczy, dwie grupy pytań. Grupa pierwsza (pytania 1–11 oraz 14 i 15) dotyczyła kwestii związanych z zamieszczaniem informacji na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, zaś grupa druga to pytania odnoszące się bezpośrednio do funkcjonowania Szkoły ( pkt. 12 i 13 – pytania dotyczące naboru na stanowiska urzędnicze oraz postępowań przetargowych). Jeśli chodzi o pytania z grupy pierwszej, to Dyrektor Szkoły wyraził pogląd, iż Szkoła nie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do prowadzenia strony podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej. Zadania z zakresu oświaty, realizowane przez Szkołę, są zadaniami samorządowej gminy, a nie jednostki organizacyjnej jaka jest szkoła podstawowa. Ponadto zaś stwierdził, iż informacja publiczna w tym zakresie została już udzielona skarżącemu przez Miejski Zarząd Oświaty w T., jako podmiot realizujący zadania organu prowadzącego dla publicznych szkół i placówek oświatowych w T. Skarżący potwierdza fakt uzyskania odpowiedzi na pytania zawarte w pkt. 12 i 13 wniosku. Nie kwestionuje także faktu uzyskania informacji publicznej w odniesieniu do pytań grupy pierwszej. Podkreśla jedynie to, iż nie uzyskał jej od Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w T. Ponadto zaś, udzielenie informacji, której treścią jest informacja o tym, iż Szkoła nie prowadzi strony podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, stanowi również informację w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zważyć przyjdzie, iż celem podejmowania przez sąd administracyjny kontroli bezczynności organu administracyjnego jest stwierdzenie czy rzeczywiście mamy do czynienia z bezczynnością oraz doprowadzenie do podjęcia przez organ pozostający w bezczynności prawem przewidzianych działań. Zgodnie bowiem z brzmieniem art.149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów administracyjnych zobowiązuje je do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jak wynika z akt sprawy oraz odpowiedzi na skargę i z pisma skarżącego z dnia [...] nie budzi wątpliwości fakt, iż w chwili orzekania przez Sąd bezczynność organu, która była przedmiotem zaskarżenia nie zachodzi, a żądana przez skarżącego informacja publiczna została udzielona. Z chwilą udzielenia przez Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w T. informacji publicznej w zakresie żądanym przez skarżącego bezczynność tego organu względem skarżącego ustała. Nie można bowiem zobowiązać organu administracyjnego do dokonania czynności (udzielenia informacji publicznej) jeżeli czynność ta została już dokonana. Tym samym w dacie orzekania przez Sąd w przedmiotowej sprawie nie można było zarzucić Dyrektorowi Szkoły bezczynności. Stosownie do dyspozycji przepisu art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Organ, którego działanie zaskarżono uwzględnił skargę w całości, zatem postępowanie stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe. O kosztach orzeczono na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.