IV SAB/Gl 7/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska Sędzia WSA Renata Siudyka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 4) zasądza od Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 26 listopada 2015 r. R.K. zwrócił się do Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie drogą mailową zanonimizowanych protokołów z wywiadów środowiskowych przeprowadzonych od 10 do 12 sierpnia 2015r. W odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 8 grudnia 2015 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w R. poinformował, że żądane dokumenty mają charakter informacji przetworzonej zgodnie z art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej i jednocześnie wezwał wnioskodawcę w terminie 14 dni do wskazania powodów, dla których spełnienie żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Wnioskodawca na wezwanie to nie udzielił odpowiedzi, a Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w R. działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt. 1, w związku z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że R.K. zwrócił się z wnioskami o udzielenie informacji publicznej w przedmiocie udostępnienia zanonimizowanych protokołów z wywiadów środowiskowych przeprowadzonych przez Ośrodek Pomocy Społecznej w R. w okresie od 10 do 12 sierpnia 2015r. Następnie wyjaśniono, że wniosek ten nie może być uwzględniony, gdyż żądanie udostępnienia przedmiotowych informacji ma charakter informacji przetworzonej, a organ nie dysponuje zestawieniem wnioskowanych informacji. Przyjmując, że wnioskowane dane mają charakter informacji przetworzonych wezwano R.K. w terminie 14 dni od doręczenia wezwania, do wskazania powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jednakże wnioskodawca nie udzielił żadnej odpowiedzi na te wezwanie co uzasadniało wydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. W dniu 23 grudnia 2015 r. R.K. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wnosząc o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie tygodnia od otrzymania akt sprawy z Sądu oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego wg. norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi oświadczył, że nie uważa, by jego wniosek dotyczył informacji przetworzonej i dlatego nie udzielił odpowiedzi na wezwanie organu. Zdaniem skarżącego podmiot, do którego złożono wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien tę informację udostępnić w formie czynności materialno-technicznej albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia czy też poinformować pismem o powodach nieudzielania informacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości, zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów procesu oraz rozpatrzenie sprawy pod nieobecność organu. W uzasadnieniu organ podkreślił, że skarżący od dnia 4 listopada 2015 r. do dnia dzisiejszego zwraca się do organu z różnymi wnioskami o udostępnienie informacji publicznej dotyczącymi m.in. wykształcenia Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej, zanonimizowanych protokołów z wywiadów środowiskowych, czy pracownicy korzystają z samochodu służbowego, ilości przeprowadzonych wywiadów środowiskowych przez pracowników, zanonimizowanych wywiadów środowiskowych przeprowadzonych przez wskazanego przez skarżącego pracownika, średnich miesięcznych wynagrodzeń pracowników organu, kierowników działów oraz radcy prawnego organu, wykazu osób zatrudnionych w organie, skanu faktur za telefon służbowy, którym dysponuje organ, skanu legitymacji służbowych wydanych pracownikom organu, itp. W sumie w okresie od dnia 4 listopada 2015 r. do dnia 4 stycznia 2016 r. skarżący złożył 37 wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Po otrzymaniu wniosku z dnia 26 listopada 2015r. organ pismem z dnia 8 grudnia 2015r. zwrócił się do skarżącego o wskazanie szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej w myśl art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismo to jednak nie doszło do skarżącego, gdyż skierowane zostało na błędnie wpisany adres email. Organ naprawił swój błąd poprzez ponowne wysłanie wezwania co nastąpiło wraz z przekazaniem decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Jak stanowi art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a P.p.s.a. Oznacza to, że w sprawach indywidualnych, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane czynności materialnotechniczne - możliwe jest zaskarżenie braku działania wymaganego od organu administracji. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem kontroli nie jest bowiem określony akt lub czynność organu administracji publicznej lecz obowiązek ich wydania. Uwzględnienie skargi w tym przypadku, w myśl art. 149 P.p.s.a., nakazuje sądowi administracyjnemu zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a nadto rozstrzygnięcia kwestii, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu i wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach. W kontrolowanej sprawie prawem materialnym, na podstawie którego należy ocenić zachowanie organu jest ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014r. poz. 782 ze zm.) dalej określana, jako "u.d.i.p.", gdyż adresat wniosku o udzielenie informacji publicznej uznał się za podmiot zobowiązany do reakcji na ten wniosek i załatwił sprawę poprzez wydanie decyzji, w której wskazano jako podstawę prawną przepisy art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Spornym stało się natomiast, czy reakcja na wniosek o udzielenie informacji publicznej w postaci decyzji wydanej w dniu 29 grudnia 2015r. pozwalała przyjąć, że w chwili wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach organ pozostawał w bezczynności w stosunku do wniosku R.K. skierowanego do organu w dniu 26 listopada 2011r. W tym miejscu należy powołać się na wypracowane już i traktowane jako jednolite, stanowisko judykatury, z którego wynika niezbicie, że załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać: 1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; 2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; 3) pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej; 4) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji. Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać także postać decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., a akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji. Jak wynika z przedstawionych Sądowi materiałów sprawy, w celu zakończenia sprawy wszczętej wnioskiem skarżącego z dnia 26 listopada 2015r., organ wydał decyzję Nr [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Nastąpiło to w dniu 29 grudnia 2015r. czyli trzydzieści trzy dniu po otrzymaniu wniosku strony, a w sześć dni po wniesieniu przez wnioskodawcę skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Należało zatem ocenić, czy w okresie od dnia wniesienia wniosku o udzielenie informacji publicznej, do dnia wydania decyzji zaistniała po stronie Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. bezczynność, gdyż fakt wydania decyzji, a więc zakończenie sprawy w sposób przewidziany w przepisach u.d.i.p., nie zdejmuje z Sądu obowiązku rozstrzygnięcia czy bezczynność zaistniała, a jeśli tak, to czy miała charakter kwalifikowany. Obowiązek ten wynika z art. 149 § 1 zd. 2 P.p.s.a. Wydanie przez organ określonego aktu po wniesieniu skargi czyni jedynie bezprzedmiotowe orzekanie przez Sąd w zakresie zobowiązania organu do podejmowania właściwych korków w celu załatwienia wniosku skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podziela stanowisko orzecznictwa sądowoadministracyjnego co do tego, że termin określony w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. ma zastosowanie nie tylko do czynności polegającej na udostępnieniu informacji, ale również do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a jego bieg rozpoczyna się od chwili otrzymania wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006r., l OSK 601/05, LEX nr 236545). Wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w 33 dniu po otrzymaniu wniosku zawierającego prośbę o jej udostępnienie świadczy zatem o zasadności wniesionej skargi. Zdaniem Sądu, dla oceny terminowości działania Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R., nie miałby znaczenia fakt wezwania wnioskodawcy pismem z dnia 8 grudnia 2015r. do wykazania powodów, dla których uzyskanie wnioskowanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, nawet jeśli pismo to zostałoby przekazane na prawidłowy adres skarżącego. Organ nie skorzystał bowiem z możliwości, o której mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. i nie zawiadomił skarżącego o konieczności przedłużenia terminu do załatwienia sprawy ze względu na podejmowanie dodatkowych, a niezbędnych dla załatwienia sprawy działań. W przypadku, gdy z przyczyn obiektywnych 14 dniowy termin do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie może być zachowany, ustawodawca przyznał adresatowi wniosku uprawnienie do przedłużenia wyznaczonego mu, 14 dniowego terminu (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Podmiot dysponujący informacją publiczną musi bowiem posiadać odpowiednią ilość czasu, tak aby w sposób prawidłowy móc podjąć decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej (por. M. Kłaczyński, S. Szuster, komentarz do art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, LEX/el. 2003). Z materiałów przedstawionych Sądowi wraz ze skargą nie wynika jednak, by organ poinformował skarżącego o konieczność przedłużenia terminu do wydania decyzji, a w konsekwencji pozostawał w bezczynności do dnia 29 grudnia 2015r. Mając na względzie, że przekroczenie terminów w załatwieniu wniosku skarżącego nie było znaczne, a organ podejmował niezwłocznie po otrzymaniu wniosku czynności prowadzące do zakończenia sprawy, Sąd uznaje, że stwierdzona kilkunastodniowa bezczynność organu nie przybrała formy kwalifikowanej i orzeka jak w sentencji wyroku na mocy art. 149 § 1 pkt 3 i § 3 a P.p.s.a. Jak wcześniej zauważa się, nakazywanie organowi podjęcia niezbędnych czynności w celu załatwienia wniosku, wobec wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej jest bezprzedmiotowe, co uzasadnia orzeczenie o umorzeniu postępowania w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy P.p.s.a. W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.