IV SAB/Gl 7/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. L. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata postanawia: 1. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, G.L. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zażądał zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu powołał się na trudną sytuację materialną wynikającą z niskich dochodów oraz na brak wiedzy prawniczej koniecznej do obrony swoich interesów. Równocześnie oświadczył, że gospodaruje samotnie, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Utrzymuje się przy tym z umów cywilnoprawnych osiągając z tego tytułu dochód wynoszący średnio 1.000 zł miesięcznie i ponosząc koszty utrzymania w ramach czynszu za zamieszkiwany lokal wraz z ryczałtową opłatą za media (razem 350 zł), wydatków na wyżywienie (600 zł) oraz na "artykuły pierwszej potrzeby", czyli między innymi ubiór, środki czystości i artykuły gospodarcze (50 zł). Z uwagi na fakt, iż oświadczenia zawarte w powyższym wniosku uznano za niewystarczające do oceny sytuacji materialnej skarżącego, wezwaniem z dnia 23 lutego 2017 r. zwrócono się do niego o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, na które się powołał. W tym zakresie wezwano go o: - udokumentowanie aktualnej wysokości uzyskiwanego dochodu; - nadesłanie dokumentów potwierdzających aktualną wysokość kosztów ponoszonych w związku z utrzymaniem zamieszkiwanego lokalu; - przedłożenie wyciągów ze wszystkich należących do niego rachunków bankowych; - udokumentowanie (np. zaświadczeniem o wykreśleniu z ewidencji) faktu, iż zaprzestał działalności gospodarczej, która była przezeń prowadzona w roku 2015 (okoliczność ta wynika z zeznania podatkowego PIT-36 za ten rok, złożonego w zakresie innej sprawy zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. akt IV SAB/Gl 116/16); - określenie, jaki tytuł prawny skarżący posiada do nieruchomości na terenie I., pod adresem: "[...]" (nieruchomość tę wskazał w powyższym zeznaniu podatkowym jako miejsce swojego ówczesnego zamieszkania). Wskazano, iż należy też udokumentować ten tytuł prawny oraz określić i udokumentować koszty,jakie ponosi w związku z utrzymaniem wspomnianej nieruchomości. Także w przypadku ustania rzeczonego tytułu prawnego (np. w wyniku sprzedaży, rozwiązania umowy najmu itp.) fakt ten należy potwierdzić stosownym dokumentem. Odpowiadając na to wezwanie skarżący nadesłał wyciągi ze swoich rachunków bankowych potwierdzające brak środków na tych kontach, kopie postanowień o umorzeniu prowadzonych wobec niego postępowań egzekucyjnych, umowę najmu zamieszkiwanego przezeń lokalu przy ul. [...] w G., zawartą z I.G., umowę o dzieło zawartą z "A" Sp. z o.o. mającą siedzibę pod tymże samym adresem, wydruk z Bazy Internetowej Regon, potwierdzający, że prowadzona przezeń działalność gospodarcza pod nazwą "B" S.C. – G.L., I. G., mająca siedzibę także pod tym adresem została wykreślona z Rejestru Regon z dniem 4 stycznia 2017 r. Przedłożył także pismo procesowe datowane na 11 marca 2017 r. w którym oświadczył, że nie posiada żadnego tytułu prawnego do nieruchomości na terenie Irlandii wywodząc, iż "umowa najmu nawiązana kiedyś ustnie ze znajomą, została rozwiązana także ustnie w dniu 2 stycznia 2016 r.". Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku G. L. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem wnioskodawca nie zobrazował swojej sytuacji materialnej w sposób dostatecznie jasny i przekonujący. Należy podkreślić, że skarżący nie potwierdził jednoznacznie faktu zaprzestania działalności gospodarczej, w ramach której osiągał dochód w roku 2015 (okoliczność wynikająca z akt innej sprawy z jego skargi zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. akt IV SAB/Gl 116/16). Kwestia ta ma niewątpliwie istotne znaczenie dla oceny jego sytuacji materialnej. Należy bowiem zaznaczyć, że G. L. składał w okresie ostatnich lat do tutejszego Sądu liczne wnioski o przyznanie prawa pomocy w sprawach zarejestrowanych pod sygn. akt IV SAB/Gl 123/13 oraz IV SA/Gl 1279/13, gdzie na przestrzeni lat 2013-2016 zgłaszał takie wnioski kilkakrotnie, a nadto wiele razy składał oświadczenia o swoich dochodach - czyniąc to także w sprzeciwach oraz w zażaleniach od postanowień o odmowie uwzględnienia rzeczonych wniosków. We wszystkich tych wnioskach oraz oświadczeniach deklarował, iż jego jedynym źródłem dochodu jest wynagrodzenie uzyskiwane z tytułu wykonywania umów cywilnoprawnych (jedynie raz nadmienił o "[...]"). W żadnym z nich - także w tych złożonych w roku 2015 - nie wspominał natomiast o tym, aby osiągał dochód w ramach działalności gospodarczej, choć - jak ustalono w zakresie wyżej wymienionej sprawy o sygn. IV SAB/Gl 116/16 - fakt ten jest bezsporny. Zarówno w zakresie tamtego postępowania jak i w sprawie niniejszej skarżącego wezwano do udokumentowania faktu zaprzestania powyższej działalności gospodarczej. Odnosząc się do tych wezwań wnioskodawca nadesłał najpierw (w sprawie o sygn. IV SAB/Gl 116/16) wypis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP dotyczący działalności prowadzonej przezeń pod nazwą "C". Dokument ten nie mógł jednak dotyczyć działalności prowadzonej przezeń w roku 2015, skoro potwierdzał, że działalność prowadzoną przezeń pod w/w nazwą wykreślono z przedmiotowej Ewidencji już z dniem 3 sierpnia 2012 r. (data zaprzestania 31 lipca 2012 r.). W sprawie niniejszej wnioskodawca przedstawił z kolei wydruk z Bazy Internetowej Regon potwierdzający wykreślenie innej działalności pod nazwą "B" S.C. – G.L., I.G.. Także i ten dokument nie rozwiewa jednak istniejących w niniejszym zakresie wątpliwości. Trzeba bowiem w tym miejscu podkreślić, że już w swoim piśmie datowanym na 13 października 2016 r. skarżący wywodził stanowczo, iż zaprzestał działalności, którą prowadził w roku 2015 r. (vide: karta nr 48 akt sprawy o sygn. IV SAB/Gl 116/16), podczas gdy z powyższego wydruku wynika, że działalność gospodarcza pod nazwą S.C. "B" została wykreślona z rejestru, lecz dopiero z dniem 4 stycznia 2017 r. Również tu może więc chodzić o jeszcze inną działalność gospodarczą niż ta, której dotyczyło wezwanie. Brak jednoznacznego potwierdzenia zaprzestania działalności gospodarczej, którą skarżący prowadził w roku 2015 r. ma niewątpliwie istotne znaczenie dla oceny niniejszego wniosku. Skoro bowiem we wnioskach i pismach składanych do Sądu w roku 2015 skarżący nie ujawniał dochodów z tej działalności (choć fakt ich osiągnięcia potwierdza bezspornie złożona deklaracja PIT-36 za ten rok), to nie sposób wykluczyć, że podobna sytuacja ma miejsce także w niniejszym przypadku. Niezależnie od powyższego skarżący również tym razem nie usunął wątpliwości dotyczących tytułu prawnego, jaki przysługiwał mu do nieruchomości znajdującej się na terenie I.pod adresem "[...]", który to adres wskazał przecież jako miejsce swojego zamieszkania w deklaracji podatkowej PIT-36 za 2015 rok. Odpowiadając na wezwania dotyczące tej kwestii G. L. najpierw wywodził, że "nie posiada tytułu do jakiejkolwiek nieruchomości na terenie I." (vide: wspomniane pismo z dnia 13 października 2016 r. złożone w sprawie o sygn. akt IV SAB/Gl 116/16), z kolei następnie - w zakresie niniejszej sprawy, powtórzył to stwierdzenie ograniczając się przy tym do wskazania, że chodzi o lokal, zajmowany na podstawie umowy najmu "nawiązanej kiedyś ustnie ze znajomą", która "została rozwiązana także ustnie w dniu 2 stycznia 2016 r." Takie lakoniczne stwierdzenie nie może jednak być uznane za wystarczające, skoro wnioskodawca wbrew wyraźnemu wezwaniu nie potwierdził swoich wywodów jakimkolwiek dokumentem, jak choćby (w przypadku braku umowy pisemnej) oświadczenie osoby, od której lokal ten wynajmował. Skarżący nie wskazał też, kto konkretnie był wynajmującym ani nie podał żadnych bliższych danych dotyczących tej kwestii. W tej sytuacji nie można przyjąć, aby wnioskodawca potwierdził w sposób przekonujący, że nie posiada tytułu prawnego do wspomnianej nieruchomości, a tytuł taki musiał przecież posiadać, skoro nie tak dawno podawał tą nieruchomość (w deklaracji PIT-36) jako miejsce swojego ówczesnego zamieszkania. Mając na uwadze powyższe stwierdzić przyjdzie, że wnioskodawca nie przedstawił swojej sytuacji majątkowej w sposób jasny oraz wolny od wątpliwości, gdyż pomiędzy oświadczeniami składanymi przezeń w zakresie zawisłych przed tutejszym Sądem spraw istnieją poważne rozbieżności. Dodatkowo przyjdzie zwrócić uwagę, że choć skarżący przedstawił kopie trzech postanowień o umorzeniu prowadzonych wobec niego postępowań egzekucyjnych, to jednak dokumenty te nie są wystarczającym potwierdzeniem braku istnienia po jego stronie możliwości płatniczych. Po pierwsze bowiem, dwa z nich pochodzą odpowiednio z lat 2012 i 2014 (czyli sprzed 5 i 3 lat) i dlatego nie obrazują jego aktualnej sytuacji, zaś po drugie z ich treści wynika, iż przyczyną tych umorzeń nie była bezskuteczność prowadzonych przeciwko niemu postępowań egzekucyjnych, lecz - w dwóch przypadkach - złożenie przez wierzyciela wniosku o umorzenie tych postępowań, zaś w jednym przypadku - brak woli wierzyciela w podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Zważywszy wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności uznano, że żądanie skarżącego nie mogło zostać uwzględnione, co mając na względzie, postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.