IV SAB/Gl 70/16
WyrokWSA w Gliwicach2017-01-16
Skład orzekający: Szczepan Prax, Bożena Miliczek-Ciszewska, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpoznania odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ miesięczny termin na rozpatrzenie odwołania został przekroczony. Jednakże, przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ podejmował próby przeprowadzenia posiedzeń, a opóźnienia wynikały z usprawiedliwionych nieobecności skarżącego oraz nieprawidłowości w doręczaniu zawiadomień. W związku z tym, sąd oddalił skargę w pozostałej części, w tym w zakresie żądania przyznania sumy pieniężnej i zwrotu kosztów.Stan faktyczny
Skarżący K.M. złożył odwołanie od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Po upływie ustawowego terminu na rozpatrzenie odwołania, skarżący wezwał organ odwoławczy do usunięcia naruszenia prawa. Organ wyznaczał kolejne terminy posiedzeń, jednak skarżący dwukrotnie nie mógł wziąć w nich udziału z powodu problemów z doręczeniem zawiadomień. Ostatecznie, po ponad czterech miesiącach od wniesienia odwołania, organ wydał orzeczenie. Skarżący wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, domagając się zobowiązania organu do wydania decyzji, stwierdzenia przewlekłości i rażącego naruszenia prawa, zwrotu kosztów oraz przyznania sumy pieniężnej.Rozstrzygnięcie
1) stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) oddala skargę w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi K.M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] w przedmiocie rozpoznania odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności 1) stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2) stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) oddala skargę w pozostałej części.
W dniu 3 sierpnia 2015 r. K.M. złożył do organu pierwszej instancji wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Miejski Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. orzeczeniem z dnia [...]r. nr [...] zaliczył K.M. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. W treści orzeczenia organ w szczególności stwierdził, że wydano je do 31 października 2017 r., ze wskazaniem dotyczącym zatrudnienia w warunkach pracy chronionej oraz bez wskazania o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
W piśmie z dnia 26 października 2015 r. K.M. złożył odwołanie od powyższego orzeczenia wnosząc o jego zmianę poprzez zaliczenie go do znacznego stopnia niepełnosprawności, wydanie orzeczenia na stałe, uznanie go za niezdolnego do pracy i stwierdzenie czasowej konieczności pomocy innych osób w pełnieniu ról społecznych czyli uznanie, że wymaga długotrwałej pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W odwołaniu wniósł o to, żeby korespondencja była kierowana do niego wyłącznie za pomocą środków komunikacji elektronicznej i podał swój adres na platformie e-PUAP.
W dniu 30 października 2015 r. odwołanie wpłynęło do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] (zwanego dalej również organem odwoławczym).
W piśmie z dnia 1 grudnia 2015 r. skarżący wezwał organ odwoławczy, na podstawie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej "k.p.a.) do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nierozpatrzeniu odwołania w terminie. Wezwanie zostało wysłane drogą elektroniczną. Skarżący wskazał w wezwaniu, że organ odwoławczy nie udostępnił i nie obsługuje elektronicznej skrzynki podawczej na platformie e-PUAP, czym rażąco narusza przepis art. 16 ust. 1 a ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1114). Wniósł o przekazanie wezwania do organu właściwego i o dokonywanie doręczeń w sprawie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Zawiadomieniem z dnia 14 grudnia 2015 r. organ odwoławczy poinformował skarżącego, że odwołanie nie może być rozpatrzone w miesięcznym terminie ustawowym ze względu na konieczność wyznaczenia specjalistycznego składu orzekającego (art. 36 k.p.a), a w piśmie z dnia 15 grudnia 2015 r. zawiadomił go o terminie posiedzenia składu orzekającego wyznaczonym na dzień 21 grudnia 2015 r., zaznaczając, że obecność na posiedzeniu jest obowiązkowa. Ponadto w kolejnym piśmie z dnia 15 grudnia 2015 r. poinformował skarżącego, że nie ma własnej skrytki podawczej w e-PUAP, gdyż nie jest wyodrębnionym podmiotem publicznym, lecz jednym z wydziałów [...] Urzędu Wojewódzkiego, na którego skrzynkę należy kierować ewentualną korespondencję w e-PUAP.
W dniu 16 grudnia 2015 r. skarżący wniósł w formie elektronicznej o usprawiedliwienie jego nieobecności na posiedzeniu w dniu 21 grudnia 2015 r.
W piśmie z dnia 23 grudnia 2015 r. organ odwoławczy poinformował skarżącego o usprawiedliwieniu jego nieobecności na posiedzeniu składu orzekającego wskazując jednocześnie, że o terminie kolejnego posiedzenia zostanie powiadomiony pismem.
Następnie w dniu 12 stycznia 2016 r. organ odwoławczy zawiadomił skarżącego o kolejnym posiedzeniu składu orzekającego, wyznaczonym na dzień 26 stycznia 2016 r. Zawiadomienie zostało przesłane za pośrednictwem platformy e-PUAP i według urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD), termin doręczenia to 26 stycznia 2016 r.
W piśmie z dnia 26 stycznia 2016 r. K.M. usprawiedliwił swoją nieobecność na tym posiedzeniu, wskazując, że zawiadomienie doręczono mu w dniu 26 stycznia 2016 r. i w związku z tym nie mógł przybyć na posiedzenie zespołu orzekającego w dniu 26 stycznia 2016 r. oraz złożył wniosek o wydanie orzeczenia bez badania pacjenta, na podstawie dokumentacji medycznej, którą dysponuje organ.
W piśmie z dnia 2 i 9 lutego 2016 r. organ odwoławczy powiadomił skarżącego o następnym posiedzeniu składu orzekającego, wyznaczonym na dzień 1 marca 2016 r. i po raz kolejny wskazał, że obecność skarżącego na posiedzeniu jest obowiązkowa.
W dniu 1 marca 2016 r. skarżący stawił się na posiedzenie składu orzekającego i po rozpatrzeniu jego odwołania, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] wydał orzeczenie z dnia [...]r. nr [...] uchylające orzeczenie organu pierwszej instancji z dnia [...]r. w części dotyczącej ustalenia okresu, na który je wydano i odpowiedniego zatrudnienia oraz orzekł, iż orzeczenie wydaje się do 31 stycznia 2018 r. oraz stwierdził, że K.M. jest niezdolny do pracy. Orzeczenie organu odwoławczego zostało wysłane za pośrednictwem In Post w dniu 10 marca 2016 r. i zostało odebrane przez skarżącego w dniu 17 marca 2016r.
W piśmie z dnia 15 marca 2016 r., przesłanym drogą elektroniczną, K.M. wezwał Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] do usunięcia naruszenia prawa, jakim jest przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z jego odwołania z dnia 26 października 2015 r. W treści wezwania wskazał, że od wniesienia odwołania minęło 4,5 miesiąca, a sprawa nie została jeszcze zakończona.
Następnie w piśmie z dnia 16 marca 2016 r. K.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] (zwany dalej również WZON) w sprawie rozpoznania jego odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Jednocześnie skarżący wniósł o: – zobowiązanie organu do podjęcia właściwych czynności w sprawie odwołania z dnia 26 października 2015 r. i wydania merytorycznej decyzji w terminie dziesięciu dni od wydania wyroku przez sąd; – stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; – stwierdzenie naruszenia przez organ art. 6 K.p.a. poprzez niewykonanie dyspozycji art. 16 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne to jest nieudostępnienie elektronicznej skrzynki podawczej i niezapewnienie możliwości przekazywania danych w postaci elektronicznej przez wymianę dokumentów elektronicznych związanych z załatwianiem spraw, przy czym skarżący domagał się stwierdzenia, że naruszenie to miało charakter rażący w szczególności ze względu na: przedmiot działalność organu (orzekanie o niepełnosprawności), osoby zainteresowane będące stronami postępowania w sprawach rozpatrywanych przez organ (niepełnosprawne) oraz czas trwania naruszenia (ponad 1,5 roku); – zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania; – przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej, tj. 19.498 zł. na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu skargi K.M. wskazał, że w dniu 26 października 2015 r. wniósł odwołanie od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego w dniu [...]r. przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. Jego odwołanie wpłynęło do WZON w dniu 30 października 2015 r. Następnie w dniu 1 grudnia 2015 r. wezwał WZON do usunięcia naruszenia prawa, którym jest nierozpatrzenie odwołania w terminie, jednakże organ nie usunął naruszenia prawa ani w żaden sposób nie odniósł się do wezwania. Skarżący podniósł, że w piśmie z dnia 9 grudnia 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność organu, która została zarejestrowana pod sygn. akt IV SAB/Gl 29/16. Podkreślił, że skarga wpłynęła do organu w dniu 14 grudnia 2015 r. (doręczona przez operatora pocztowego) i dopiero wówczas organ podjął działania w sprawie jego odwołania. W piśmie z dnia 15 grudnia 2015 r. WZON zawiadomił skarżącego, że termin rozpatrzenia sprawy został wyznaczony na 21 grudnia 2015 r. W tym zakresie skarżący wskazał, że o terminie rozpatrzenia sprawy został poinformowany w terminie krótszym niż 7 dni przed posiedzeniem zespołu orzekającego, co uniemożliwiło jego stawiennictwo. W piśmie z dnia 16 grudnia 2015 r. skarżący wniósł o uznanie przez przewodniczącego składu orzekającego, że dokumentacja medyczna, którą dysponuje, jest wystarczająca do wydania orzeczenia oraz o wydanie orzeczenia bez badania pacjenta. W piśmie z dnia 23 grudnia organ zawiadomił skarżącego, że o nowym terminie posiedzenia składu orzekającego zostanie poinformowany odrębnym pismem. Zawiadomieniem z dnia 12 stycznia 2016 r. organ poinformował skarżącego o posiedzeniu składu orzekającego, wyznaczonym na dzień 26 stycznia 2016 r. Jednakże zawiadomienie to doręczono skarżącemu dopiero w dniu 26 stycznia 2016 r., już po terminie, na który wyznaczono posiedzenie (posiedzenie wyznaczono na godzinę 14.35, a zawiadomienie o nim doręczono skarżącemu tego dnia o godz. 17.40), co uniemożliwiło skarżącemu przybycie na to posiedzenie. W piśmie z dnia 26 stycznia 2016 r. skarżący ponownie wniósł o uznanie przez przewodniczącego składu orzekającego, że dokumentacja medyczna, którą dysponuje, jest wystarczająca do wydania orzeczenia oraz o wydanie orzeczenia bez badania pacjenta. W piśmie z dnia 2 lutego 2016 r. organ zawiadomił skarżącego o posiedzeniu składu orzekającego, wyznaczonym na dzień 1 marca 2016 r. i skarżący stawił się w tym dniu w siedzibie WZON, gdzie – jak się okazało – nie uczestniczył w żadnym posiedzeniu lecz został przebadany przez lekarza oraz psychologa. Skarżący wskazał, że w dniu 15 marca 2016 r. wezwał WZON do usunięcia naruszenia prawa jakim jest przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie lecz do dnia wniesienia niniejszej skargi organ nie zareagował na to wezwanie. Podkreślił, że postępowanie z jego wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności trwa już 7,5 miesiąca, w tym postępowanie odwoławcze 4,5 miesiąca. Dodał również, że przewlekłość miała miejsce co najmniej: od 30 października 2015 r. (wpływ odwołania do organu odwoławczego) do 15 grudnia 2015 r. (wyznaczanie terminu posiedzenia zespołu orzekającego), następnie od 23 grudnia 2015 r. (zapowiedź wyznaczenia nowego terminu posiedzenia zespołu orzekającego) do 12 stycznia 2016 r. (wyznaczenie nowego terminu posiedzenia zespołu orzekającego) i od 12 stycznia 2016 r. (wyznaczenie nowego terminu posiedzenia zespołu orzekającego) do 26 stycznia 2016 r. (doręczenie zawiadomienia o wyznaczeniu nowego terminu posiedzenia zespołu orzekającego), oraz od 1 marca 2016 r. (przeprowadzenie badania skarżącego w siedzibie WZON) do 16 marca 2016 r. (wniesienie niniejszej skargi) i trwa nadal.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wskazał, że skarżący nie stawił się dwukrotnie na posiedzenie składu orzekającego, wyznaczone na dzień 21 grudnia 2015 r. i 26 stycznia 2016 r. Podniósł, że w piśmie z dnia 12 stycznia 2016 r., przekazanym w systemie e-PUAP, K.M. został zawiadomiony o terminie posiedzenia składu orzekającego wyznaczonym na 26 stycznia 2016 r. Podkreślił, że wyżej wymienione zawiadomienie zostało odebrane w systemie e-PUAP w dniu 26 stycznia 2016 r. Organ wskazał, że skarżący stawił się na posiedzeniu w dniu [...]r. i w tej dacie zostało wydane orzeczenie uchylające i zmieniające orzeczenie organu I instancji. Dodał, że powyższe orzeczenie zostało wysłane skarżącemu w dniu 17 marca 2016 r., a w dniu 18 marca 2016 r. do organu wpłynęła kolejna skarga K.M. na przewlekłość postępowania w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślenia wymagało, że na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy.
Ponadto podkreślenia wymagało, że zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 ustawy P.p.s.a sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] postępowania w sprawie rozpoznania jego odwołania z dnia 26 października 2016 r. wniesionego od orzeczenia Miejskiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...]r.
Stwierdzić zatem należało, że kwestia dopuszczalności skargi wniesionej w przedmiotowej sprawie kształtuje się analogicznie jak w przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267). Zgodnie zaś z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, w sprawach takich przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 8 listopada 1999 r., sygn. akt OPS 12/99, ONSA 2000/2/47, wyrok NSA z dnia 27 października 2011 r. sygn.. akt I OSK 1883/10). W związku z tym skarga przysługuje również na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Następnie należy podkreślić, że do skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, znajduje zastosowanie art. 52 § 1 P.p.s.a., według którego skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Na podstawie zaś art. 52 § 2 P.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
W przedmiotowej sprawie skarżący w piśmie z dnia 15 marca 2016 r., wezwał Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] do usunięcia naruszenia prawa, jakim jest przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z jego odwołania wniesionego w dniu 26 października 2015 r. od orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...]r.
Wobec tego skarżący wyczerpał obligatoryjny tryb postępowania poprzedzającego złożenie skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 37 § 1 K.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Przechodząc do oceny zasadności zarzutu skargi, dotyczącego przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ odwoławczy podkreślenia wymagało, że według art. 35 § 1, § 3 i § 5 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Natomiast zgodnie z art. 36 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie miesięczny termin, w ciągu którego organ odwoławczy powinien był wydać orzeczenie rozpoczął swój bieg od dnia otrzymania odwołania wraz z aktami sprawy, tj. od 30 października 2015 r. Orzeczenie nie zostało jednak wydane w ciągu miesiąca od tego dnia, to jest do 30 listopada 2015 r., a więc organ odwoławczy znajdował się w stanie przewlekłości.
Ponadto do dnia 14 grudnia 2015 r. organ nie podjął działań zmierzających do załatwienia sprawy i nie zawiadomił skarżącego o przyczynie zwłoki oraz o nowym terminie załatwienia sprawy. Z akt sprawy wynika, że w tym okresie nie wystąpiły żadne okoliczności stanowiące podstawę do niewliczania określonego czasu do terminu ustawowego, wymienione w art. 35 § 5 k.p.a.
Dopiero zawiadomieniem z dnia 14 grudnia 2015 r. organ odwoławczy poinformował skarżącego, że odwołanie nie może być rozpatrzone w miesięcznym terminie ustawowym ze względu na konieczność wyznaczenia specjalistycznego składu orzekającego (art. 36 k.p.a.), a w piśmie z dnia 15 grudnia 2015 r. zawiadomił go o terminie posiedzenia składu orzekającego wyznaczonym na dzień 21 grudnia 2015 r.
Jednakże w tym terminie odwołanie nie zostało rozpoznane i jeszcze przed tym terminem, drogą elektroniczną skarżący wniósł o usprawiedliwienie jego nieobecności na posiedzeniu w dniu 21 grudnia 2015 r., podnosząc, że zawiadomienie o dacie posiedzenia otrzymał w terminie krótszym niż 7 dni i nikt z jego domowników nie może w tym terminie przywieźć go do siedziby organu.
Niestawiennictwo zostało uznane przez organ za usprawiedliwione, o czym poinformowano skarżącego pismem z dnia 23 grudnia 2016 r., jednakże organ nie wyznaczył nowego terminu posiedzenia ale ograniczył się do stwierdzenia, że o terminie posiedzenia składu orzekającego, skarżący zostanie powiadomiony odrębnym pismem. Następnie w piśmie z dnia 12 stycznia 2016 r. organ odwoławczy zawiadomił skarżącego o kolejnym posiedzeniu składu orzekającego, wyznaczonym na dzień 26 stycznia 2016 r. Jak wynika z akt, zawiadomienie zostało przesłane za pośrednictwem platformy e-PUAP i według urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD), termin doręczenia upłynął w dniu 26 stycznia 2016 r. W piśmie z dnia 26 stycznia 2016 r. K.M. usprawiedliwił swoją nieobecność na tym posiedzeniu, wskazując, że zawiadomienie doręczono mu w dniu 26 stycznia 2016 r. i w związku z tym nie mógł przybyć na posiedzenie.
W wyniku wysłania przez organ kolejnych pism - z dnia 2 i 9 lutego 2016 r., dotyczących następnego posiedzenia składu orzekającego, skarżący stawił się na posiedzenie wyznaczone na dzień 1 marca 2016 r. W tej dacie Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] rozpatrzył odwołanie i wydał orzeczenie z dnia [...]r., które zostało nadane w dniu 10 marca 2016 r. i odebrane przez skarżącego w dniu 17 marca 2016 r.
W związku ze wskazanymi wyżej okolicznościami, zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi, że w niniejszej sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ odwoławczy. Odwołanie wpłynęło bowiem do organu odwoławczego w dniu 30 października 2015 r., a zostało rozpoznane w dniu [...]r., a więc postępowanie przed organem odwoławczym trwało cztery miesiące i jeden dzień, co stanowiło przekroczenie terminu jednego miesiąca, jaki został określony w cytowanym wyżej art. 35 K.p.a.
Na podstawie zatem art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji, przyjmując, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W zakresie tej oceny podkreślenia bowiem wymagało, że – zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa – naruszenie kwalifikowane jako rażące musi mieć pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Natomiast w przedmiotowej sprawie – jak wynika z przedstawionych wyżej okoliczności – nie ma podstaw do przyjęcia oceny, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ odwoławczy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ podczas czterech miesięcy postępowania, trzykrotnie podjął próbę przeprowadzenia posiedzenia składu orzekającego i z powodu dwukrotnego niestawiennictwa skarżącego, dopiero trzecie posiedzenie zakończyło się wydaniem orzeczenia.
Niestawiennictwo skarżącego – jak już była o tym mowa wyżej – było usprawiedliwione i wiązało się z tym, że doręczenie zawiadomienia o terminie posiedzenia nastąpiło w dacie uniemożliwiającej stawiennictwo – w pierwszym przypadku - w dniu 15 grudnia 2015 r. organ zawiadomił skarżącego o terminie posiedzenia składu orzekającego wyznaczonym na dzień 21 grudnia 2015 r., a w drugim przypadku – zawiadomienie wysłane drogą elektroniczną (e-PUAP) w dniu 12 stycznia 2016 r., skarżący odebrał w dniu 26 stycznia 2016 r., a więc w tym samym dniu, w którym miało odbyć się posiedzenie, z tym, że nawet w godzinie późniejszej niż to posiedzenie.
Opisane działania organu, pomimo tego, że nie odniosły skutku w postaci przeprowadzenia posiedzenia, uzasadniają ocenę, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z dat powyższych czynności wynika bowiem, że po upływie półtora miesiąca od wpływu odwołania, organ podjął próbę przyśpieszenia zakończenia postępowania – do którego jednak nie doszło właśnie z tego powodu, że przyśpieszenie działań było nadmierne i to doprowadziło do konieczności wyznaczania kolejnych terminów posiedzeń składu orzekającego.
Niewątpliwie wskutek nieprawidłowości z zakresu techniczno – kancelaryjnych czynności podejmowanych w postępowaniu prowadzonym przez organ, doszło do przewlekłości, jednakże we wskazanych wyżej okolicznościach sprawy, nie ma podstaw do przyjęcia oceny, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z tych samych powodów nie zasługiwał na uwzględnienie, zawarty w skardze wniosek o przyznanie - na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. - sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego.
Nie mogło być również uwzględnione żądanie skargi dotyczące zobowiązania organu do podjęcia czynności w sprawie i wydania rozstrzygnięcia. Jak bowiem wynika z przedstawionych wyżej okoliczności, organ jeszcze przed wniesieniem skargi wydał orzeczenie, a to prowadzi do bezzasadności skargi w tej części.
W sytuacji, gdyby organ wydał rozstrzygnięcie po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie, zaistniałyby podstawy do umorzenia postępowania w tej części, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W kwestii zasądzenia od organu na rzecz skarżącego, zwrotu kosztów postępowania, podnieść należało, że w niniejszej sprawie nie zostały przez skarżącego poniesione żadne spośród kosztów określonych w art. 205 § 1 P.p.s.a., w którym wymieniono koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Zgodnie więc z art. 200 P.p.s.a., brak było podstaw do uwzględnienia żądania skargi w tej części.
Na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę należało zatem oddalić w części dotyczącej tych żądań, które – z przyczyn wskazanych wyżej - nie zasługiwały na uwzględnienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło