IV SAB/Gl 73/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 27 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.Z. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych podając, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoją konkubiną, zamieszkując w budynku o pow. [...] m2. Wnioskodawca zadeklarował, że nie posiada żadnego innego majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych innych nieruchomości bądź też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. K.Z. podał, że aktualnie nie uzyskuje żadnego dochodu, natomiast jego partnerka życiowa otrzymuje dodatek stażowy w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Do druku formularza dołączono zaświadczenia wystawione przez Powiatowy Urząd Pracy w S., z których wynika, iż Skarżący nie uzyskuje obecnie żadnego dochodu i jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna pozbawiona prawa do zasiłku, zaś jego konkubina pobiera obecnie stypendium w wysokości [...] zł miesięcznie. Wezwaniem z dnia 2 września 2015 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie wydatków przeznaczanych na utrzymanie się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy wody, wywóz śmieci, usługi telekomunikacyjne, wydatki na lekarstwa itp., - wskazania, czy skarżący korzysta z pomocy MOPS, - przedłożenia zaświadczenia potwierdzającego, iż od 4 maja do nada skarżący odprowadzał składki na ubezpieczenie społeczne. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Nie ulega wątpliwości, że tylko w sytuacji, gdy referendarz sądowy jest w pełni przekonany co do trudnej sytuacji materialnej strony, możliwe jest przyznanie prawa pomocy. Kluczowe jest więc przedstawienie okoliczności, które pozwolą stwierdzić, że rzeczywiście obiektywne okoliczności wykluczają lub też w sposób istotny ograniczają możliwość poniesienia przez stronę kosztów sądowych. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). W realiach rozpoznawanej sprawy, z treści formularza oraz nadesłanych przy nim dokumentów wynikają w zasadzie dwie okoliczności: jedynym dochodem rodziny skarżącego jest stypendium przyznane jego konkubinie oraz fakt, iż wraz z nią zamieszkuje w budynku mieszkalnym o pow. [...] m2. Nie wiadomo jednak, czy sytuacja zawodowa strony nie uległa obecnie zmianie (zaświadczenia z PUP pochodzą z [...] a więc sprzed ponad dwóch miesięcy) i w jakim stopniu koszty bieżącego utrzymania kształtują ich budżet domowy. Stąd też brak jest podstaw aby uznać, że zachodzą okoliczności uzasadniające zwolnienie K.Z. od kosztów sądowych. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.