IV SAB/Gl 74/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia NSA Wiesław Morys Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie informacji publicznej 1) zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do załatwienia wniosku skarżącego w zakresie udzielenia informacji "czy odpowiednia Rada Dzielnicy obecnej kadencji zajmowała się tworzeniem nowych miejsc parkingowych na osiedlu [...]", a w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe; 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu [...] skarżący A. K. wystąpił o zobowiązanie Prezydenta Miasta W. do podjęcia stosownych działań zmierzających do załatwienia wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] Uzasadniając przedstawione żądania skarżący wyjaśnił, iż w/wym. dacie – drogą poczty elektronicznej, na adres Prezydenta Miasta W. - złożył wniosek o udzielenie informacji publicznej o treści – "czy odpowiednia Rada Dzielnicy obecnej kadencji zajmowała się tworzeniem nowych miejsc parkingowych na osiedlu XXX-lecia, a w przypadku zainteresowania tą tematyką z jej strony, proszę o przesłanie kserokopii lub skanów dokumentów Rady, które opisują te działania, w tym w szczególności: protokoły posiedzeń oraz prowadzoną korespondencję w tym zakresie." Informacja miała być udzielona na wskazany przez skarżącego adres e-mail. Skarżący wyjaśnił, że pomimo upływu terminu do udzielenia tej informacji przewidzianego w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) – informacja nie została mu udzielona. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta W. wskazał, iż uwzględnia skargę w całości i wniósł o umorzenie postępowania w sprawie. Podniósł, że wnioskowaną informację publiczną w dniu [...] przesłano skarżącemu drogą elektroniczna, jednakże na niewłaściwy adres poczty elektronicznej. Podkreślono, że w związku z powyższym błędem organ w dniu [...] udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia natomiast art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. wynika, że kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Zatem w świetle obowiązujących unormowań sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka również w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. W tym kontekście uznano, że skarga strony skarżącej zasługuje na częściowe uwzględnienie. Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie zwłoki w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, lecz mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ biorąc pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to ich nie wykonuje. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym w art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) oznacza, że pozostaje on w bezczynności (por.wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., l OSK 601/05, LEX nr 236545). Termin określony w art. 13 ust. 2 cytowanej ustawy wynosi – z wyjątkami w nim wymienionymi – 14 dni od dnia złożenia wniosku. Kontrolując zatem zachowanie organu, do którego wpłynął wniosek o udzielenie informacji publicznej sąd administracyjny musi ustalić, czy zarówno od strony podmiotowej, jak i przedmiotowej powinna znaleźć zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej i czy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności na gruncie wskazanego aktu prawnego, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie działania oczekiwanego od organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Brak tego działania skutkuje koniecznością nakazania organowi załatwienia sprawy w terminie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej, co następuje w treści wyroku sądu administracyjnego. Natomiast, w przypadku, gdy organ załatwi sprawę po myśli właściwych przepisów w czasie pomiędzy wniesieniem skargi, a wydaniem przez sąd administracyjny wyroku w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 26 listopada 2008 r. (sygn. akt I OPS 6/08 LEX nr 463487) stwierdzając, iż przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a ma zastosowanie, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a tej ustawy – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zgodnie z wymienionym w cytowanej uchwale przepisem art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność organu w zakresie wniosku, w którym skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej - "czy odpowiednia Rada Dzielnicy obecnej kadencji zajmowała się tworzeniem nowych miejsc parkingowych na osiedlu XXX-lecia, a w przypadku zainteresowania tą tematyką z jej strony, proszę o przesłanie kserokopii lub skanów dokumentów Rady, które opisują te działania, w tym w szczególności: protokoły posiedzeń oraz prowadzoną korespondencję w tym zakresie." Dokumentacja sprawy pozwala przyznać rację skarżącemu, iż do dnia wniesienia skargi zobowiązany do załatwienia sprawy organ nie udzielił żądanych odpowiedzi. Nie wydał też decyzji o odmowie udzielenia informacji. Jednocześnie nie ulega wątpliwości, że po dacie wniesienia skargi na bezczynność organu - w skierowanym do skarżącego piśmie z dnia [...]- organ częściowo załatwił sprawę. Udzielił bowiem odpowiedzi w zakresie nie posiadania dokumentacji wskazanej we wniosku skarżącego. Wobec tego, uznać należało, że - we wskazanym wyżej zakresie wniosku skarżącego - organ nie był już w bezczynności. W następstwie takiego osądu postępowanie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, co do udostępnienia wymienionych wyżej informacji, stało się bezprzedmiotowe. Z przedstawionego wyżej powodu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. - postanowił w zakresie objętym treścią pisma organu z dnia 30 listopada 2011 r. umorzyć postępowanie. Jak wynika z przedstawionego Sądowi materiału sprawy odpowiedź zawarta w piśmie z dnia [...] nie załatwiała jednak całości sprawy. Wniosek skarżącego obejmował przede wszystkim prosto i jednoznacznie brzmiące zapytanie odnoszące się do udzielenia informacji – "czy odpowiednia Rada Dzielnicy obecnej kadencji zajmowała się tworzeniem nowych miejsc parkingowych na osiedlu XXX-lecia". Podzielić należy w tym zakresie stanowisko skarżącego, albowiem pismo z dnia [...] nie zawierało żądanych informacji, a mianowicie jednoznacznego wskazania (informacji), czy w ogóle wspomniana Rada Dzielnicy zajmowała się, czy też nie wskazaną przez skarżącego kwestią - tworzenia nowych miejsc parkingowych na osiedlu XXX-lecia. Nie sposób bowiem wykluczyć, że wspomniana Rada Dzielnicy zajmowała się kwestią wskazaną przez skarżącego, zaś organ udzielający odpowiedzi w chwili jej sporządzania ([...])nie dysponował dokumentami o których wspominał skarżący. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego żądane informacje mieszczą się w przedmiotowym zakresie ustawy o dostępie do informacji publicznych, jako że dotyczą spraw publicznych w rozumieniu jej art. 6 ust. 2. Prezydent Miasta W. jest nadto podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej w myśl jej art. 4 ust. 1 pkt 4. W konsekwencji braku reakcji ze strony organu, jaka wymagana jest po myśli art. 7 ust. 1 pkt 1 lub 2 przywoływanej ustawy względnie art. 16 tego aktu (w przypadku ustalenia, że żądane informacje objęte są w całości lub części ochroną danych) konieczne stało się, obok częściowego umorzenia postępowania sądowego także orzeczenie na podstawie art. 149 P.p.s.a i zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w zakresie żądania informacji w zakresie określonym w sentencji orzeczenia. Podstawę orzeczenia o kosztach postępowania stanowił art. 200 i art. 201 § 1 P.p.s.a., według którego, zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania. O powyższym przesądziła uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. o sygn. I OPS 6/08 (publ. "Orzecznictwo NSA i wojewódzkich sądów administracyjnych" z 2009 r., nr 4, poz. 63). Uznane tam zostało, iż działanie organu dokonane po wniesieniu skargi na jego bezczynność, które ową bezczynność usuwa - jak w niniejszej sprawie - należy oceniać i kwalifikować jako działanie samokontrolne skutkujące zaistnieniem przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, ale jednocześnie gwarantującej stronie skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania. Przegraną stroną procesu jest bowiem organ, który - w wyniku wniesienia skargi przez stronę - usunął stan niezgodności z prawem.