IV SAB/Gl 78/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-01-18
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, matka samotnie wychowująca małoletnie dziecko i zamieszkująca z bezrobotną matką, której dochód netto na gospodarstwo domowe wynosi [...] zł, spełnia przesłanki do ustanowienia radcy prawnego z urzędu w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spełnia przesłanki do ustanowienia radcy prawnego z urzędu w ramach prawa pomocy. Dochód netto na gospodarstwo domowe, uwzględniający również matkę skarżącej jako osobę wspólnie gospodarującą, nie pozwala na poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych był bezprzedmiotowy z uwagi na zwolnienie z mocy prawa w sprawach dotyczących pomocy społecznej.Stan faktyczny
Skarżąca K.B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, wskazując na samotne wychowywanie dziecka i brak zasobów finansowych. Po uzupełnieniu dokumentacji dotyczącej dochodów i opłat za lokal, w tym ujawnieniu zamieszkiwania z matką, sąd wezwał do złożenia oświadczenia o stanie majątkowym matki. Skarżąca wyjaśniła, że matka jest bezrobotna, a dochód netto na gospodarstwo domowe wynosi [...] zł. Przedmiotem skargi była bezczynność organu w sprawie zapomogi z tytułu urodzenia dziecka.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.B. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. w przedmiocie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: 1. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu;
W dniu [...] K.B. nadała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy określając, iż żąda zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W treści tego formularza oświadczyła, że jest matką samotnie wychowującą małoletnie dziecko oraz, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Zadeklarowała przy tym, że na miesięczny dochód jej rodziny składa się pobierane przez nią wynagrodzenie, w kwocie [...] zł oraz dobrowolne alimenty przekazywane przez ojca jej dziecka, w wysokości [...] zł.
Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku strona nadesłała dokumenty potwierdzające swe dochody oraz obrazujące wysokość opłat związanych z lokalem, w którym zamieszkuje.
Część powyższych dokumentów, a mianowicie dowody wpłaty i rozliczenie, dotyczące opłat z tytułu czynszu i za energię elektryczną, wystawione zostały na nazwisko M.B., która nie została wymieniona przez skarżącą wśród osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Równocześnie we wspomnianym rozliczeniu z dnia [...] (karta nr 52 akt sprawy) wskazano, iż w lokalu tym zamieszkują nie 2 a 3 osoby.
W tym stanie rzeczy skarżącą ponownie wezwano do uzupełnienia danych ujętych we wniosku, tym razem poprzez złożenie oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach zamieszkującej wraz z nią - jak wynika z powyższych dokumentów – M.B.
W odpowiedzi skarżąca nadesłała pismo datowane na [...], w którym wyjaśniła, iż M.B. to jej matka, która jest aktualnie osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku. Na potwierdzenie tego faktu strona nadesłała stosowne zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w W.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność organu w przedmiocie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka, stanowiącej formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Skarżąca jest więc w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a co za tym idzie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów był od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z poglądem wyrażonym w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału IV tutejszego Sądu z dnia 13 października 2015 r. - karta nr 33 akt sprawy).
Odnosząc się natomiast do wniosku K.B. o ustanowienie radcy prawnego należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście ocena stanu majątkowego skarżącej doprowadziła do konkluzji, że powyższy wymóg został w sprawie zachowany. Z oświadczeń wnioskodawczyni wynika bowiem, iż jest ona matką samotnie wychowującą małoletniego syna, zamieszkuje nadto ze swoją matką (osoba bezrobotna), zaś dochód netto przypadający na ich gospodarstwo domowe (trzeba tu zaakcentować, iż wbrew twierdzeniom K.B., w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, jej matkę należy uznać za osobę wspólnie z nią gospodarującą gdyż razem zamieszkują i są dla siebie osobami bliskimi), wynosi [...] zł, co zdaniem rozpoznającego wniosek nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie radcy prawnego z wyboru, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu tej rodziny
Zważywszy zaprezentowane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło