IV SAB/Gl 8/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński, , po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.R. na bezczynność Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. w przedmiocie funkcjonariuszy straży pożarnej postanawia: odrzucić skargę; W treści skargi z dnia [...] J.R. zarzucił Komendantowi Miejskiemu Państwowej Straży Pożarnej w G. niezałatwienie w formie decyzji administracyjnej, sprawy zainicjowanej przezeń wnioskiem z dnia [...], o ponowne zatrudnienie go na stanowisku [...] bądź na innym równorzędnym stanowisku (przywrócenie do pracy). Skarżący wywiódł, że został zwolniony ze służby w Państwowej Straży Pożarnej prawomocną decyzją personalną nr [...], wydaną przez wskazany wyżej organ w dniu [...]. Powołał się jednak na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...], mocą której stwierdzono nieważność decyzji Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...], nr [...], o przeniesieniu go na stanowisko [...]. W tym miejscu J.R. wskazał, iż organ administracyjny udzielił odpowiedzi na jego wniosek pismem datowanym na [...], które nie może zostać uznane za decyzję administracyjną. Mając na względzie powyższe podniósł zarzut naruszenia art. 6 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich "oczywiste niezastosowanie" bądź "dowolną interpretację" a także art. 35 i art. 36 tego Kodeksu poprzez niezałatwienie sprawy w formie decyzji, w wynikającym z przywołanych unormowań terminie. Nadto zażądał zobowiązania Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. do rozstrzygnięcia sprawy stosowną decyzją administracyjną, przeprowadzenia kontroli legalności postępowania prowadzonego przez ten organ, w tym podejmowanych przezeń czynności "tamujących bieg sprawy" a także rozważenia możliwości wystąpienia do Prezesa Rady Ministrów z informacją o istotnych naruszeniach prawa i o rażących przypadkach naruszenia obowiązków, jakich wspomniany organ miał się dopuścić. W odpowiedzi na skargę Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej – działający przez adwokata A.C. (pełnomocnictwo stanowi kartę nr [...] akt sprawy) wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Organ administracyjny wskazał, że do wniosku skarżącego ustosunkował się w piśmie z dnia [...], w którym wyjaśnił mu, iż podstawą zwolnienia ze służby w Państwowej Straży Pożarnej z dniem [...] było orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w K. nr [...] z dnia [...], ustalające [...] (służbę tę pełnił w okresie od [...], przy czym przez [...] poprzedzających ustanie stosunku służbowego przebywał [...]). Równocześnie stronie udzielono informacji, że jej ponowne zatrudnienie możliwe jest wyłącznie w ramach naboru do służby prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 96, poz. 667 ze zm.) bądź w zakresie naboru na cywilne stanowisko pracownicze, uregulowanego w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. 227, poz. 1505 ze zm.). W tym miejscu organ administracyjny podniósł, że Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w G. jest państwową jednostką budżetową, ilość etatów zarówno funkcjonariuszy pożarnictwa, jak i pracowników cywilnych, którą dysponuje jest ściśle określona zaś obecnie nie prowadzi żadnego naboru i nie posiada wolnych miejsc pracy. Nadto zaakcentował, że decyzja personalna nr [...] z dnia [...], mocą której skarżący został zwolniony ze służby w Państwowej Straży Pożarnej korzysta z przymiotu prawomocności i ostateczności. Wywiódł również, iż w sprawie zainicjowanej przez skarżącego tak sformułowanym wnioskiem, przepisy obowiązującego prawa nie przewidują wydania decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Przedmiotem skargi J.R. jest bezczynność Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. w sprawie rozpatrzenia jego pisma z dnia [...], zawierającego wniosek o ponowne przyjęcie go do służby w Państwowej Straży Pożarnej, w charakterze [...] bądź na inne równorzędne stanowisko. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, skarżący został zwolniony ze służby w tej instytucji z dniem [...], mocą decyzji personalnej nr [...] wydanej przez Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. w dniu [...] (vide: karta nr [...]) Wcześniej, to jest decyzją tego organu nr [...] z dnia [...], przeniesiono go na stanowisko [...]. Żądając ponownego przyjęcia do służby J.R. powołał się na okoliczność, iż Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej stwierdził nieważność drugiej z wyżej wymienionych decyzji. Mając na uwadze powyższe, w pierwszej kolejności godzi się podnieść, że stosownie do art. 3 §2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 §2 pkt 1-4 tej ustawy, a mianowicie, gdy sprawa powinna zostać zakończona: - decyzją administracyjną; - postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie, a także postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty; - postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; - innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przyjmuje się, iż chodzi tu o akty i czynności podejmowane w sprawach indywidualnych o charakterze publicznoprawnym, wynikających z przepisów prawa w stosunku do uprawnień i obowiązków konkretnych podmiotów. Musi tu zatem istnieć konkretny i ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2004r., sygn. OSK 247/04). Należy przy tym podkreślić, że istotą bezczynności jest niepodejmowanie przez organy administracji publicznej aktów lub czynności w sprawach indywidualnych, odnoszących się do konkretnego podmiotu i regulujących jego sytuację prawną. Bezczynność organu administracji publicznej występuje więc wówczas, gdy organ w wynikającym z przepisów prawa terminie do załatwienia sprawy nie podjął czynności, do których był zobligowany lub prowadził wprawdzie postępowanie, lecz nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu administracyjnego albo wykonaniem stosownej czynności z zakresu administracji publicznej, którą zobowiązany był podjąć. W tym kontekście uznano, że zarzuty podnoszone przez skarżącego nie mieszczą się w zakresie kognicji sądów administracyjnych. Odnoszą się one bowiem do sposobu załatwienia sprawy dotyczącej jego wniosku o ponowne przyjęcie do służby. Z przepisów obowiązującego prawa nie wynika natomiast, aby sprawa taka powinna być rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej, postanowienia, czy też innego aktu, o którym mowa w art. 3 §2 pkt 1-4 p.p.s.a. Trzeba wprawdzie przyznać, że z przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej wynika, iż decyzja administracyjna stanowi podstawę nawiązania stosunku służbowego z osobą podejmującą służbę w tej instytucji a także formę, w której następuje modyfikacja tego stosunku oraz jego rozwiązanie. Artykuł 32 ust. 1 rzeczonego aktu prawnego stanowi bowiem, że do mianowania strażaka na stanowisko służbowe, przenoszenia na inne, powierzania pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, zawieszania w czynnościach służbowych albo zwalniania ze służby właściwi są odpowiedni przełożeni wymienieni w pkt 1-8 cytowanego unormowania, zaś od wydanych przez te organy decyzji, o których mowa wyżej przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego. Wbrew twierdzeniom skarżącego, przywołana ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. nie określa jednak, aby forma decyzji administracyjnej była wymagana także w przypadku odmowy przyjęcia do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Czym innym jest bowiem nawiązanie i ukształtowanie stosunku służbowego z osobą, wyłonioną w wyniku procesu rekrutacyjnego, a czym innym negatywne załatwienie jej wniosku o przyjęcie do służby. W pierwszym z omawianych przypadków właściwy organ wydaje decyzję administracyjną o mianowaniu na stanowisko służbowe, w której określa podstawowe elementy tego stosunku wskazane w art. 33 tej ustawy (stanowisko i miejsce służby, termin jej rozpoczęcia, rodzaj mianowania oraz uposażenie lub zasady jego ustalania), z kolei w drugim nie jest zobligowany do załatwienia sprawy w takiej formie. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że rozstrzygając o odmowie zatrudnienia organ administracyjny nie orzeka w sposób władczy w kwestii uprawnień osoby ubiegającej się o przyjęcie do służby ani nie nakłada nią jakichkolwiek obowiązków, a jedynie wyraża brak woli wejścia z nią w relację, jaką jest stosunek służbowy. Także powoływana przez J.R. okoliczność stwierdzenia nieważności decyzji, mocą której został w roku [...] przeniesiony na inne stanowisko służbowe nie daje podstaw do formułowania twierdzeń, aby Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w G. był obowiązany wydać decyzję o mianowaniu go na stanowisko zajmowane przezeń przed wydaniem unieważnionego aktu. Jakkolwiek bowiem fakt ten może uzasadniać dochodzenie od wspomnianego organu roszczeń odszkodowawczych, to jednak w świetle obowiązujących przepisów, nie stanowi on przesłanki uprawniającej skarżącego do ubiegania się o ponowne zatrudnienie. W sprawie jest bowiem poza sporem, że już po przeniesieniu na inne stanowisko, stosunek służbowy, w którym pozostawał wyżej wymieniony, uległ rozwiązaniu, zaś wydana w tym przedmiocie decyzja pozostaje w obrocie prawnym do chwili obecnej. Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej nie przewiduje natomiast możliwości restytucji stosunku służbowego tylko z tego powodu, że w czasie jego trwania strażak został w sposób sprzeczny z prawem przeniesiony na inne stanowisko. W świetle zaprezentowanych wyżej rozważań prawnych nie budzi wątpliwości, że w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia [...], Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w G. nie miał obowiązku wydania decyzji administracyjnej ani żadnego innego władczego rozstrzygnięcia z zakresu administracji publicznej. W konsekwencji należy stwierdzić, że niniejsza sprawa nie podlega właściwości sądu administracyjnego. Skoro zatem właściwość ta nie wynika także z przepisów szczególnych (art. 3 §3 p.p.s.a.), to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 §1 pkt 1 p.p.s.a., jako niedopuszczalna. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i §3 p.p.s.a.