IV SAB/Gl 84/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Prezydenta Miasta M. w przedmiocie informacji publicznej 1) zobowiązuje Prezydenta Miasta M. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] r. w zakresie udostępnienia wykazu uchwał Zarządu Miasta M. za lata [...]; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] J.J. zwrócił się do Prezydenta Miasta M. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci wykazu uchwał Rady Miasta M. za lata 1990 – 2003 oraz wykazu uchwał Zarządu Miasta M. za lata 1990 – 2002. W piśmie tym wskazał, że odpowiedzi należy udzielić na wskazany adres poczty elektronicznej. Prezydent Miasta M. w piśmie wysłanym, na wskazany przez skarżącego adres, w dniu [...] wyjaśnił, że w załączeniu w formie elektronicznej przesyła wnioskodawcy rejestr uchwał Rady Miasta M. za okres od 1990 – 2003 r. Jednocześnie poinformował wnioskodawcę, że rejestr uchwał Zarządu Miasta za okres od 1995 – 2002 r. był prowadzony jedynie w wersji papierowej, w formie dziennikowej dlatego może on zostać udostępniony w Urzędzie Miasta. Organ wyjaśnił również, że w zasobach archiwalnych nie odnaleziono rejestru uchwał Zarządu Miasta za okres od 1990 – 1995, w związku z powyższym rejestr ten nie może zostać udostępniony. Następnie pismem z dnia [...] J.J. wniósł za pośrednictwem Prezydenta Miasta M. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność tego organu w związku z nieudzielaniem informacji objętej wyżej wskazanym wnioskiem, w zakresie, w którym informacja publiczna nie została udzielona. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta M. wniósł o jej oddalenie wskazując, że nie pozostawał w bezczynności ponieważ udzielił wnioskującemu odpowiedzi - przekazując jednocześnie część wnioskowanej informacji. Organ wyjaśnił, że po myśli art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej skarżącemu zaproponowano udostępnienie wykazu uchwał podjętych przez Zarząd Miasta M. za lata 1995 – 2002 w formie dziennikowej. Dlatego organ uznał, że skoro skarżący w terminie 14 dni od powiadomienia go o formie w jakiej może zostać mu udostępniona żądania informacja miał prawo złożenia wniosku o udostępnienie informacji w sposób i w formie wskazanej w powiadomieniu. Organ uznał więc, że nie można uznać iż pozostaje w bezczynności bowiem wnioskodawca nie skorzystał z opisanej możliwości, co z kolei daje organowi podstawę do umorzenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga J.J. zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. W niniejszym postępowaniu skarżący upatruje się bezczynności organu polegającej na nierozpoznaniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci wykazu uchwał Rady Miasta M. za lata 1990-2003 oraz wykazu uchwał Zarządu Miasta za lata 1990 – 2002, przy czym skarżący zaznacza, że częściowo wnioskowana informacja została mu udzielona bowiem otrzymał wykaz uchwał Rady Miasta. Dlatego Sąd kontroli poddał jedynie wniosek skarżącego odnoszący się do wniosku o udostępnienie wykazu uchwał Zarządu Miasta M. Wniosek o udzielenie wskazanych informacji skarżący złożył w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) – zwanej dalej u. d. i p. Ustawa ta w sposób kompleksowy reguluje kwestie dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Pojęcie natomiast informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 tejże ustawy. Zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne oczywiście w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane. Mając powyższe na uwadze nie ulega wątpliwości, że informacje, o które zwrócił się do organu skarżący stanowią informację publiczną i ich udostępnianie poddane zastało reżimowi u. d. i. .p. dlatego dostęp do tej kategorii informacji może zostać ograniczony jedynie na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 u. d. i . p. Jak już wyżej zaznaczono ustawa o dostępie do informacji publicznej w sposób kompleksowy reguluje kwestie związane z udostępnianiem tychże informacji. Zatem Prezydent Miasta M., jako podmiot dysponujący informacjami objętymi wnioskiem zobligowany był go rozpoznać zgodnie z przepisami wskazanej ustawy. W przypadku natomiast skierowania pisemnego wniosku o udzielenie informacji publicznej podmiot, do którego wniosek taki został skierowany może dokonać następujących działań: - udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia. Organ dokonuje tego w formie czynności materialno – technicznej; - poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 cytowanej ustawy), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 ustawy); - odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 stosownie do treści art. 16 ustawy, czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej; - może również odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy. Organ administracji wyżej omówionych działań winien dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13). Dopiero brak podjęcia przez organ któregokolwiek z wyżej wskazanych działań, zgodnych oczywiście z przepisami ustawy i podjętych w jej granicach, uzasadnia podniesienie zarzutu bezczynności wobec organu administracji. W niniejszej sprawie organ, pomimo, że pozornie prowadził postępowanie, w rzeczywistości dopuścił się zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Poinformował bowiem stronę o braku możliwości uzyskania wykazu uchwał Zarządu Miasta M. za lata 1990-1995, oraz wskazał, że wykazy uchwał tego organu za lata 1995 – 2002 r. są dostępne w formie papierowej (dziennikowej) w siedzibie Urzędu Miasta. Takie postępowanie, choć pozornie mieści się w granicach zakreślonych przez przepisy u. d. i. p. w rzeczywistości nie spełnia ustawowych warunków, które pozwalałyby uznać, że organ nie pozostaje w bezczynności. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że organ nie wyjaśnił, czy w ogólne nie jest w stanie wytworzyć niejako wykazu uchwał Zarządu Miasta za lata 1990 – 1995, czy też w jego zasobie w istocie uchwały te są i na podstawie posiadanych dokumentów organ może sporządzić żądany przez skarżącego wykaz, czy też uchwał tych w ogóle nie ma dlatego niemożliwe jest wytworzenia jakiegokolwiek wykazu uchwał za wskazany okres. Jeżeli bowiem organ jest dysponentem uchwał Zarządu za wskazany okres jest również dysponentem informacji publicznej o którą zwrócił się skarżący, a w takim zakresie należałoby rozważyć, czy żądanie skarżącego nie dotyczyło informacji przetworzonej. Jeżeli do takich wniosków doszedłby organ, analizując wniosek skarżącego w tym zakresie, wówczas winien wezwać stronę do uiszczenia stosownej opłaty związanej z koniecznością jej przetworzenia oraz o wykazanie szczególnego interesu społecznego w żądaniu udzielenia określonej informacji. Dopiero w zależności od reakcji wnioskodawcy na takie wezwanie winien podjąć stosowne działania na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W żadnym wypadku nie było podstaw do załatwiania sprawy w formie zwykłego pisma, które w związku ze swoim charakterem nie mogłoby zostać poddane kontroli sądowej. Ponadto zaznaczyć należy, że omawiane pismo, w ocenie Sądu, nie spełnia warunków wskazanych art. 14 ust. 2 u. d. i. p. Organ bowiem, w żaden nie wyjaśnił wnioskodawcy dlaczego udostępnienie uchwał Zarządu Miasta nie jest możliwe w formie elektronicznej, o którą wnioskował skarżący. Organ nie wskazał nawet, że nie posiada odpowiednich urządzeń umożliwiających zeskanowanie posiadanego w formie dziennikowej zestawienia, czy też istnieją inne czynniki uniemożliwiające uczynienie zadość żądaniu wnioskodawcy. W dalszej kolejności wskazać należy, że również postępowanie organu związane ze wskazaniem stronie, że wykaz uchwał Zarządu Miasta za lata 1995 – 2002 jest dostępny jedynie w formie papierowej nie uzasadnia uznania, że organ ten nie był bezczynny. Zaznaczyć bowiem należy, że organ w odpowiedzi na skargę przyjął, że wyżej opisane pismo wskazywało skarżącemu formę w jakiej organ jest w stanie udzielić żądanej w tym zakresie informacji publicznej. Skarżący natomiast nie skorzystał ze wskazanej możliwości, nie złożył wniosku terminie 14 dni o udostępnienie informacji w sposób lub formie wskazanym w piśmie organu. Jeżeliby uznać, że w istocie pismo organu informujące o możliwości udzielenie omawianego wykazu w formie papierowej miało charakter pisemnego powiadomienia, o którym mowa w art. 14 ust. 1 u. d. i. p. wówczas organ wobec milczenia wnioskodawcy, aby nie narazić się na zarzut bezczynności, winien zgodnie z regulacją art. 14 ust. 2 w związku z art. 16 ust. 1 omawianej ustawy winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania, która to decyzja mogłaby zostać poddana kontroli sądu pod względem jej zgodności z prawem. W niniejszej sprawie organ nie zakończył postępowania zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej dlatego zarzut bezczynności, w części objętej skargą należało uznać za uzasadniony. Jednakże Sąd uznał, iż bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ w istocie nie rozpoznał wniosku skarżącego o udzielenie informacji w wymaganym terminie, nie wydał również decyzji zgodniej z u. d. i. p., ani nie podjął innych działań, o których wyżej wspomniano, a które byłyby zgodne z przepisami tej ustawy. Organ pozostawał więc w zwłoce dlatego Sąd zobowiązał go do załatwienia wniosku J.J. w zakresie udostępnienia mu wykazu uchwał podjętych przez Zarząd Miasta. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o regulację art. 149 i art. 286 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.