IV SAB/Gl 9/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie: NSA Szczepan Prax NSA Tadeusz Michalik (spr.) Protokolant: sekr.sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2005 r., na rozprawie sprawy ze skargi K.J. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B.-B. w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego postanawia: umorzyć postępowanie sądowe Wnioskiem z dnia [...] K.J. złożył do Dyrektora Aresztu Śledczego w B.-B. podanie o przyznanie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w B.-B. odmówił przyznania pomocy finansowej na dofinansowanie kosztów budowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego w Ł. ul. [...]. W wyniku odwołania złożonego przez K.J. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił w/wym. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w B.-B. ponownie odmówił przyznania pomocy finansowej na dofinansowanie kosztów budowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego w Ł. ul. [...]. W wyniku odwołania złożonego przez K.J. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił w/wym. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Pismem z dnia [...] K.J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia [...] Nr [...]. Pismem z dnia [...] skierowanym do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. złożył zażalenie na niezałatwienie w terminie ustawowym sprawy "przez niezastosowanie się do (...) stanowiska" zaprezentowanego w decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia [...] Nr [...]. W odpowiedzi na zażalenie Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. w piśmie z dnia [...] wskazał, że przedmiotowa decyzja została zaskarżona przez K.J. do WSA w Gliwicach i w tym stanie rzeczy - jego zdaniem - organ I instancji nie może w niniejszej sprawie podjąć działań dopóki skarga nie zostanie rozpatrzona przez WSA. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K.J. domagał się załatwienia sprawy poprzez wydanie stosownej decyzji przez Dyrektora Aresztu Śledczego w B.-B. zgodnie ze stanowiskiem zaprezentowanym w decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia [...] Nr [...]. Zarzucił organowi naruszenie art. 35 i 36 k.p.a.. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego w B.-B. wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że postanowieniem z dnia [...] wstrzymał wykonanie swojej decyzji z dnia [...] Nr [...]. Podkreślił, iż przedmiotowy wniosek z dnia [...] został rozpatrzony decyzją z dnia [...], którą przyznano K.J. pomoc finansowa na budowę domu w wysokości [...] zł. W piśmie procesowym z dnia [...] K.J. podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko. Podnosił, że skoro postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. wstrzymał wykonanie swojej decyzji z dnia [...] Nr [...], to bezprawnym było rozpatrzenie jego wniosku z dnia [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] podnosił nadto merytoryczne zarzuty tyczące decyzji organu I instancji z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W pierwszym rzędzie należy podnieść, że w sprawie zaczepiającej bezczynność organu administracyjnego przedmiotem kontroli legalności, dokonywanej na podstawie art.1 §1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, jest kwestia, czy organ ten w ustawowym terminie nie zakończył sprawy administracyjnej, do rozpatrzenia której jest właściwy. Przy czym, w myśl art.3 §2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, chodzi o sprawy załatwiane w sposób określony w art.3 §2 pkt 1-4 tej ustawy. Niniejsza sprawa należy do tej kategorii ze względu na treść żądania i formę jej załatwienia, nadto skarżący ma interes prawny we wniesieniu skargi, przeto jest ona dopuszczalna zarówno przedmiotowo, jak i podmiotowo. Zachowano również przepisany tryb, gdyż skarżący wykorzystał służący mu środek, stąd - przy spełnieniu dalszych wymogów formalnych - istniała podstawa do rozpoznania skargi. Jak stanowi art.149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznanie skargi na bezczynność za zasadną skutkuje wyrokiem zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W sprawach, których przedmiotem jest bezczynność organów administracyjnych Wojewódzki Sąd Administracyjny ma na uwadze stan faktyczny i prawny istniejący zasadniczo w dacie złożenia skargi, jednakowoż nie może przejść obojętnie nad późniejszymi zmianami okoliczności należących do elementów tych stanów, a więc nie może nie uwzględniać zaszłości występujących w chwili orzekania. Takie też stanowisko zajmował poprzednio w wielu orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, godzi się w pierwszej kolejności stwierdzić, że w dacie wniesienia skargi była ona uzasadniona. Bowiem właściwy organ, mimo upływu ustawowego terminu nie załatwił sprawy. Wydanie decyzji załatwiającej wniosek skarżącego o przyznanie pomocy finansowej na budownictwo z dnia [...] już po wniesieniu skargi na bezczynność organu administracyjnego, powoduje jednakże, iż postępowanie sądowe w zakresie tej bezczynności stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie bowiem z art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ) uwzględniając skargę na bezczynność Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności. Oczywiste jest, że nie można nałożyć takiego obowiązku, gdy właściwy akt administracyjny został już wydany. Innymi słowy z przytoczonego wyżej przepisu a contrario wynika, że wydanie przez organ aktu (w danym wypadku decyzji) wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy akt wydany został z naruszeniem terminu przewidzianego do jego wydania. Taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpoznawanej przez Sąd sprawie, co sprawia, że postępowanie wszczęte skargą K.J. stało się bezprzedmiotowe. Zaznaczyć należy, że Sąd nie mógł uwzględnić zawartego w piśmie procesowym z dnia [...] żądania co do merytorycznej oceny decyzji organu I instancji z dnia [...]. Merytoryczne stanowisko w tej sprawie Sąd może więc zająć dopiero w razie gdyby decyzja ta została uprzednio poddana ocenie organu odwoławczego, a tę z kolei decyzję skarżący zaskarżyłby do Sądu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji postanowienia.